Toàn Tập Thơ Và Kịch Của Robert Browning

Lượt đọc: 106 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Childe Roland Đến Tháp Tối

❊ ❊ ❊

Xem bài ca của Edgar trong vở King Lear.

Ý nghĩ đầu tiên của tôi là hắn đang nói dối trong từng lời,

Lão què cụt tóc bạc phơ ấy, với đôi mắt gian xảo

Lén liếc nhìn xem lời nói dối của lão tác động thế nào

Đến tôi, và khóe miệng hầu như không thể kìm nén

Sự đắc ý đang mím lại và hằn sâu

Trên nét mặt, vì kiếm thêm được một nạn nhân nữa ở đó.

Hắn còn có thể được đặt ở đó để làm gì, với cây gậy của mình?

Để làm gì, ngoài việc mai phục bằng những lời dối trá, giăng bẫy

Tất cả những lữ khách có thể thấy hắn đứng chình ỏi đó,

Và hỏi đường đi? Tôi đoán được cái tiếng cười giống như tiếng sọ người

Nào sẽ bật ra, cái nạng nào sẽ bắt đầu viết bia mộ cho tôi

Để tiêu khiển giữa con đường bụi bặm,

Nếu theo lời khuyên của lão mà tôi rẽ vào

Cái vùng đất hiểm trở đầy điềm gở mà ai cũng đồng ý rằng

Đang che giấu Tháp Tối. Thế nhưng, trong sự phó mặc,

Tôi vẫn rẽ theo hướng lão chỉ: chẳng có niềm kiêu hãnh

Hay hy vọng nào bùng lên ở cái đích nhìn thấy trước,

Mà chỉ là nỗi hân hoan rằng cuối cùng cũng có một dấu chấm hết.

Bởi vì, với cả cuộc hành trình dài rộng khắp thế gian,

Với cuộc tìm kiếm kéo dài qua bao năm tháng của tôi, niềm hy vọng

Đã teo tóp thành một bóng ma chẳng tài nào đương đầu nổi

Với niềm vui ồn ào náo nhiệt mà sự thành công mang lại,—

Tôi giờ đây hầu như chẳng thèm trách cứ nhịp đập

Mà trái tim tôi tạo ra, khi nhận ra tầm với của nó chỉ là sự thất bại.

Tựa như khi một kẻ ốm nặng đang kề cận cái chết

Trông quả thực đã chết, và cảm thấy những giọt nước mắt

Bắt đầu rồi chấm dứt, và từ biệt từng người bạn,

Và nghe người này bảo người kia ra ngoài hít thở

Không khí trong lành hơn, ("vì mọi chuyện đã qua rồi," hắn nói,

"Và đòn giáng đã hạ xuống, không sự đau buồn nào cứu vãn nổi;")

Trong lúc vài người bàn tán xem cạnh những ngôi mộ khác

Còn đủ chỗ cho người này không, và ngày nào

Thì thích hợp nhất để khiêng thi hài đi,

Cùng sự lo lắng về cờ phướn, khăn tang và gậy gộc:

Và người đó vẫn nghe thấy tất cả, và chỉ khao khát

Sao cho mình đừng làm hổ thẹn tình yêu thương dịu dàng ấy và ở lại.

Cứ thế, tôi đã chịu đựng quá lâu trong cuộc tầm sư học đạo này,

Đã nghe việc thất bại được tiên tri quá nhiều lần, đã được ghi tên

Hết lần này đến lần khác vào "Băng đảng" — nghĩa là,

Những hiệp sĩ đã hướng bước chân mình tới cuộc tìm kiếm Tháp Tối —

Đến mức việc thất bại giống như họ lại có vẻ là điều tốt nhất,

Và tất cả mối nghi ngờ giờ đây là — liệu tôi có đủ sức không?

Thế nên, lặng lẽ như sự tuyệt vọng, tôi quay lưng khỏi lão,

Tên què đáng ghét ấy, rời khỏi con đường lớn của lão

Để bước vào lối đi lão chỉ. Cả ngày hôm ấy

Dù có thế nào đi nữa cũng là một ngày ảm đạm, và màn sương mờ xám ngắt

Đang buông xuống kết thúc ngày, nhưng vẫn lóe lên một cái liếc đỏ quạch

Đầy ác ý khi thấy cánh đồng hoang tóm được kẻ lang thang của nó.

Vì hãy chú ý mà xem! ngay khi tôi vừa thực sự nhận ra mình

Đã dấn thân vào cánh đồng hoang, đi được chừng một hai bước,

Rồi dừng lại để ngoái đầu nhìn lần cuối

Về phía con đường an toàn, thì nó đã biến mất; xung quanh chỉ toàn một màu xám ngắt:

Không gì ngoài đồng hoang cho đến tận chân trời.

Tôi có thể tiếp tục tiến bước; chẳng còn gì khác để làm.

Thế là, tôi tiếp bước. Tôi nghĩ mình chưa từng thấy

Một thiên nhiên nào cằn cỗi và hèn m hạ đến thế; chẳng có gì sinh trưởng nổi:

Nói chi đến hoa lá — thà trông chờ một cánh rừng tuyết tùng còn hơn!

Nhưng cỏ dại, cây đại kích, theo quy luật của chúng

Có lẽ vẫn sinh sôi nảy nở, chẳng cần ai kiêng nể,

Bạn sẽ nghĩ thế: một quả gai bám vào áo cũng đã là một kho báu rồi.

Không! Sự bần cùng, sự ì ạch và những nét mặt nhăn nhó

Theo một cách kỳ lạ nào đó, chính là phần của vùng đất này. "Hãy nhìn

Hoặc nhắm mắt lại," Thiên nhiên cáu kỉnh nói,

"Chẳng ích gì đâu: ta không thể tự cứu lấy hoàn cảnh của mình:

Chính ngọn lửa của Ngày Phán Xét mới chữa lành được nơi này,

Thiêu đốt những cục đất cứng và giải thoát cho các tù nhân của ta."

Nếu có cái cuống cây ké xơ xác nào nhô lên

Cao hơn những bạn đồng loại, cái đầu của nó liền bị chặt đứt;

Bằng không thì những ngọn cỏ dại sẽ ganh tị. Điều gì đã tạo ra những lỗ thủng và vết rách đó

Trên những chiếc lá sẫm màu thô ráp của cây ngưu bàng, bị dập nát như để dập tắt

Mọi hy vọng về sắc xanh? Chắc hẳn phải là một con thú đi qua

Dẫm nát sự sống của chúng dưới chân, với dã tâm của loài thú.

Còn về phần thảm cỏ, nó mọc thưa thớt như tóc

Của kẻ mắc bệnh hủi; những phiến cỏ khô mỏng manh đâm vào lớp bùn

Mà nhìn bên dưới giống như được nhào nặn với máu.

Một con ngựa già mù lòa cứng đờ, trơ ra từng khúc xương,

Đứng ngây dại, chẳng hiểu vì sao nó lại lạc đến đó:

Bị vứt bỏ không còn dùng được nữa từ chuồng ngựa của quỷ sứ!

Còn sống ư? Nó có thể đã chết từ lâu đối với những gì tôi biết,

Với cái cổ gầy gò đỏ lòm và nhăn nheo đang căng cứng,

Và đôi mắt nhắm nghiền bên dưới bộ bờm gỉ sét;

Hiếm khi sự kỳ quái lại đi đôi với nỗi thống khổ lớn nhường ấy;

Tôi chưa từng thấy con vật nào mà mình căm ghét đến thế;

Nó hẳn phải cực kỳ độc ác mới đáng phải chịu nỗi đau đớn như vậy.

Tôi nhắm mắt lại và hướng chúng vào sâu trong trái tim mình.

Giống như một người đòi uống rượu trước khi lâm trận,

Tôi xin một ngụm cảnh tượng của những năm tháng cũ, hạnh phúc hơn,

Trước khi tôi có thể hy vọng hoàn thành tốt vai trò của mình.

Nghĩ trước, chiến đấu sau — nghệ thuật của người lính:

Một chút hương vị của thời xưa sẽ làm cho mọi thứ đâu vào đấy.

Không đời nào! Tôi tưởng tượng ra khuôn mặt đang đỏ bừng lên của Cuthbert

Bên dưới mái tóc xoăn vàng óng ả của cậu ấy,

Bạn tôi ơi, đến mức tôi gần như cảm thấy cậu ấy vòng

Một tay qua cánh tay tôi để giữ tôi đứng yên tại chỗ,

Theo cách mà cậu ấy hay làm. Hỡi ôi, nỗi ô nhục của một đêm duy nhất!—

Ngọn lửa mới trong tim tôi vụt tắt và để lại một sự lạnh lẽo.

[288]

Rồi đến Giles, hiện thân của danh dự — hắn đứng đó

Đường hoàng như mười năm trước khi mới được phong tước hiệp sĩ.

Tên nào dám nói người quân tử chân chính dám dối trá thì hắn dám làm thế.

Hay lắm — nhưng cảnh tượng thay đổi — phể! cái bàn tay đao phủ nào

Đã ghim một tờ giấy da vào ngực hắn? Tự tay hắn

Đọc nó. Tên phản bội đáng thương, bị phỉ nhổ và nguyền rủa!

Thà ở hiện tại này còn hơn là một quá khứ như thế;

Do đó hãy quay lại con đường đang tối dần của tôi!

Không một tiếng động, không một bóng hình trong tầm mắt có thể với tới.

Đêm nay liệu có gửi đến tiếng kêu của con cú nhỏ hay con dơi nào không?

Tôi tự hỏi: khi một vật gì đó trên vùng đất phẳng u ám

Đã đến để chặn đứng những suy nghĩ của tôi và thay đổi hướng đi của chúng.

Một dòng sông nhỏ bất ngờ cắt ngang lối đi của tôi

Đột ngột như sự xuất hiện của một con rắn.

Không phải là dòng nước ì ạch phù hợp với chốn u minh;

Dòng nước này, khi sủi bọt chảy qua, hẳn có thể dùng làm bồn tắm

Cho móng vó bốc cháy của ác quỷ — khi nhìn thấy sự hung dữ

Của những dòng nước xoáy đen ngòm bắn đầy bọt và vảy nước.

Nhỏ bé mà lại đầy cay độc! Dọc theo bờ sông,

Những khóm cây tổng quán sủi thấp lè tè đang quỳ rạp xuống,

Những rễ liễu đẫm nước lao đầu xuống trong một cơn cuồng nộ

Của sự tuyệt vọng câm lặng, một đám đông tự sát:

Dòng sông — kẻ đã gây ra mọi tội lỗi với chúng,

Dù đó là gì đi nữa — vẫn cuồn cuộn chảy qua, chẳng mảy may chùn bước.

Trong lúc tôi lội qua sông — lạy các vị thánh nhân, tôi sợ biết bao

Khi mỗi bước chân lại đặt bàn chân mình lên má của một xác chết,

Hay cảm thấy chiếc giáo tôi dùng để dò dẫm

Những chỗ trũng, bị vướng vào tóc hoặc râu của hắn!

— Đó có thể chỉ là một con chuột nước mà tôi đâm trúng,

Nhưng, ôi chao! tiếng kêu của nó nghe chẳng khác gì tiếng khóc của một đứa trẻ.

Tôi mừng rỡ biết bao khi sang được bờ bên kia.

Giờ thì hy vọng vào một miền đất tốt hơn đi. Thật là một điềm báo hão huyền!

Những kẻ đã đấu tranh kia là ai, họ đã tiến hành cuộc chiến nào,

Mà những bước chân tàn bạo của họ lại có thể dẫm nạp lớp đất

Ẩm ướt thành một vũng bùn lầy lội đến thế? Những con cóc trong bể độc,

Hay những con mèo rừng trong cái lồng sắt nung đỏ —

Trận chiến hẳn đã trông giống như vậy trong cái đấu trường chết chóc ấy.

Điều gì đã giam cầm họ ở đó, khi cả cánh đồng hoang rộng lớn để cho họ chọn lựa?

Không có dấu chân nào dẫn vào cái chuồng ngựa khủng khiếp đó,

Cũng chẳng có dấu chân nào đi ra. Chắc chắn là một thứ nước độc điên rồ

Đã làm tê liệt bộ não của họ, giống như những tên tù binh khổ sai mà người Thổ Nhĩ Kỳ

Bắt giam để tiêu khiển, những tín đồ Cơ Đốc đối đầu với người Do Thái.

Và hơn thế nữa — cách đó một furlong — kìa, ở đó!

Cái máy móc đó, cái bánh xe đó dùng vào việc ác nào,

Hay cái bừa — không phải bánh xe — cái bừa thích hợp để kéo tơi

Thân thể con người ra như tơ lụa? mang đậm dáng dấp

Của một công cụ từ địa ngục, vô tình bỏ quên lại trên trần gian,

Hoặc được mang đến để mài sắc những chiếc răng bằng thép đã gỉ sét của nó.

Rồi đến một mảnh đất mọc đầy gốc cây cụt, từng là một khu rừng,

Tiếp theo có vẻ là một vùng đầm lầy, và giờ thì chỉ toàn là đất đai

Tuyệt vọng và đã tàn lụi: (giống như một kẻ ngốc tìm thấy niềm vui,

Tạo ra một thứ rồi lại phá hỏng nó, cho đến khi tâm trạng hắn

Thay đổi rồi bỏ đi!) trong phạm vi một sào đất —

Vũng lầy, đất sét và gạch vụn, cát và sự cằn cỗi đen đúa trơ trọi.

Giờ thì là những vết lở loét mưng mủ, mang màu sắc tươi vui mà hiểm độc,

Giờ thì là những khoảng đất mà sự nghèo nàn của đất đai

Bung ra thành rêu hoặc những thứ mọc u lên như nhọt độc;

Rồi xuất hiện một gốc sồi già bị liệt bại, một vết nứt trên thân nó

Giống như một cái miệng méo mó toác rộng đến tận khóe

Đang há hốc trước cái chết, rồi chết đi trong khi đang co rút lại.

Và vẫn xa đích đến như mọi khi!

Chẳng có gì ở phía chân trời ngoài buổi chiều tà, chẳng có gì

Để chỉ dẫn cho bước chân tôi tiến xa hơn! Ngay khi ý nghĩ đó vừa xuất hiện,

Một con chim lớn màu đen, người bạn thân thiết của quỷ Apollyon,

Bay lướt qua, đôi cánh rộng có màng như cánh rồng của nó chẳng thèm đập

Mà sượt qua chiếc mũ của tôi — biết đâu lại là vị dẫn đường mà tôi đang tìm kiếm.

Bởi vì, khi ngẩng đầu lên, tôi bỗng nhận ra rằng,

Bất chấp màn sương chiều chạng vạng, cánh đồng hoang tứ phía

Đã nhường chỗ cho những ngọn núi — với cái tên dùng để gọi

Những đỉnh cao xấu xí và những đống đất giờ đây mới lọt vào tầm mắt.

Chúng đã bao vây tôi cách nào thế — hãy giải đố đi, hỡi bạn!

Làm sao để thoát khỏi chúng lại càng là điều khó hiểu hơn.

Thế mà dường như tôi có chút ít nhận ra một trò chơi khăm nào đó

Đã giáng xuống tôi, Chúa mới biết từ bao giờ —

Có lẽ trong một giấc mơ tồi tệ. Đến đây thì mọi sự tiến bước

Theo hướng này đã chấm dứt. Đúng vào lúc hiểm nghèo

Sắp sửa từ bỏ, thêm một lần nữa, một tiếng cách vang lên

Giống như khi cái bẫy sập lại — bạn đã ở bên trong hang ổ!

Nó ập đến trong tôi một cách đầy thiêu đốt và bất ngờ,

Đây chính là nơi này! Hai ngọn núi bên phía tay phải kia,

Cúi rạp xuống như hai con bò đực mắc sừng vào nhau trong trận chiến;

Trong khi ở bên trái, một ngọn núi cao trụi trụi... Đồ ngốc,

Đồ lú lẫn, lại đi ngủ gật đúng vào thời khắc quyết định này,

Sau cả một đời dành dụm để rèn giuyện thị lực!

Nằm ở chính giữa còn gì khác ngoài bản thân Ngọn Tháp đó?

Cái pháo đài tròn trĩnh lùn tịt, mù lòa như trái tim của kẻ khờ,

Được xây bằng đá nâu, chẳng có cái thứ hai nào giống như nó

Trên toàn thế giới này. Con yêu tinh chế giễu của bão tố

Đã chỉ cho người thủy thủ thấy cái rạn đá ngầm tàng hình như thế,

Nơi con tàu đâm phải, chỉ khi tàu đã bắt đầu vỡ nát.

[289]

Không nhìn thấy ư? Có lẽ vì trời tối chăng? — sao cơ, ban ngày

Đã quay trở lại vì điều đó đấy! trước khi nó rời đi,

Ánh hoàng hôn đang tắt dần bừng sáng qua một kẽ nứt:

Những ngọn núi, giống như những người khổng lồ đang đi săn, nằm rạp xuống,

Cằm chống tay, để chứng kiến con mồi bị dồn vào chân tường, —

"Giờ thì hãy đâm đi và kết liễu sinh linh ấy — đâm ngập tận chuôi!"

Không nghe thấy ư? Khi âm thanh vang lên ở khắp mọi nơi! nó đổ chuông

Ngân vang lớn dần như tiếng chuông nhà thờ. Những cái tên vang vọng bên tai tôi,

Của tất cả những nhà thám hiểm yểu mệnh đồng loại với tôi, —

Rằng người này thì mạnh mẽ, người kia thì dũng cảm,

Và người nọ thì may mắn, thế nhưng mỗi người từ thời xưa

Đều đã mất tích, mất tích! chỉ một khoảnh khắc đã gióng lên tiếng chuông tang cho bao năm tháng.

Họ đứng đó, xếp thành hàng dọc theo sườn đồi, tề tựu lại

Để chứng kiến đoạn kết của tôi, một khung cảnh sống động

Cho một bức tranh nữa! Trong một màn lửa rực rỡ

Tôi đã nhìn thấy họ và tôi nhận ra tất cả bọn họ. Thế nhưng,

Không chút sợ hãi, tôi đưa chiếc kèn xung trận lên môi

Và thổi. "Childe Roland đến Tháp Tối."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.