AIX IN PROVENCE
Lạy Chúa nhân từ cứu rỗi loài người, xin hãy ban ơn
Cho Bá tước Gismond, người đã cứu vớt đời con!
Bá tước Gauthier, khi chọn lấy chốn dừng chân,
Đã tính toán kỹ càng cả thời gian lẫn không gian cùng bầu bạn;
Khi hắn giáng một đòn nhục mạ danh dự của con,
Hắn đã dồn vào đó tất cả sức mạnh căm hờn.
Và chắc chắn trước khi hắn buộc mọi thứ vào một mối,
Hắn đã lên kế hoạch từ lâu!
Buổi sáng khốn khổ ấy chứng kiến
Ít kẻ hạnh phúc bằng con lúc bấy giờ,
Khi con được khoác lên mình xiêm y lộng lẫy của nữ hoàng
Để trao giải thưởng trong hội thi năm đó.
Con cứ ngỡ họ yêu thương, họ ban ơn phúc cho con
Chỉ vì muốn con vui lòng; mọi việc đều do họ sắp đặt cả;
Chúa tạo ra dung nhan chúng ta, dù đẹp hay xấu;
Nếu việc gương mặt con bày ra lúc ấy khiến tim các chị em họ
Phải rớm máu đau đớn, thì lẽ ra họ chỉ cần thốt lên
Một lời thôi, là cuộc vui đã lập tức dừng tên.
Họ cũng vậy, đẹp đẽ biết bao! Mỗi người tựa nữ hoàng
Bởi nét kiêu sa trên vầng trán và khuôn ngực;
Ý con là chẳng cần phải đội vương miện lên đầu
Như con đây. Ngay cả khi con đã trang hoàng xong xuôi,
Nếu một trong hai người chịu cất lời,
Thay vì chỉ liếc mắt sang bên với cái đầu bất động!
Nhưng không: họ để con cười, hát vang
Trọn vẹn khúc ca mừng sinh nhật, tự tay cài
Bông hồng cuối cùng lên vòng hoa, liếc mắt
Nhìn gương lần cuối, đặt cánh tay mình
Vào cánh tay của mỗi người họ,
Và cứ thế bước xuống những bậc thang lâu đài—
Rồi bước ra giữa đoàn người buổi sớm
Gồm những người bạn vui tươi đã hôn lên má con,
Gọi con là nữ hoàng, và bắt con phải cúi đầu
Dưới chiếc lọng che—(một tia nắng mai
Xuyên qua lớp vải ấy,
Rắc hạt vàng lên sắc nâu mềm mại của bóng râm)—
Và họ có thể để con nhận lấy uy quyền
Cùng chiếc ngai vàng ngel ngách giữa những tiếng vỗ tay
Của tất cả những ai tụ hội về đây để mừng
Ngày lễ đăng quang của con—Ôi, con nghĩ nguyên nhân
Của phần lớn sự việc là vì họ quên mất không đám đông nào
Có thể bù đắp cho cha mẹ nằm dưới nấm mồ sâu!
Dù thế nào đi nữa, mọi ánh mắt đều đổ dồn
Về phía con, khi các chị em họ hạ thấp
Ánh mắt của họ xuống; đã đến lúc con phải trao
Vương miện cho kẻ chiến thắng, nhưng... thôi, chuyện đó sẽ chẳng
Kéo dài lâu đâu... màn sương cũ ấy lại lần nữa
Làm con mù lòa như dạo trước. Thật vô nghĩa làm sao!
Kìa! Gismond đang ở cổng, đang trò chuyện
Cùng hai đứa con trai: con có thể tiếp tục câu chuyện rồi.
Ừ thì, vào khoảnh khắc ấy, kẻ nào lại hiên ngang
Bước ra—ngay trước mặt con chứ chẳng phải ai khác—
Chính là Gauthier, và hắn gầm lên, "Đứng lại!"
Và tất cả đều khựng lại. "Đừng mang vương miện gì hết, ta bảo thế!"
"Hãy mang đuốc đến! Quấn vải tang
Lên người ả! Hãy để ả tránh xa những kẻ trinh trắng,
Hoặc quỳ rạp dưới chân họ đi!
Liệu kẻ mà thân xác đã được ta ôm ấp
Suốt một đêm dài, có xứng đáng làm nữ hoàng giữa ban ngày?
Vì danh dự, ta cấm mang vương miện!"
Còn con ư? Con đáp lại thế nào ư? Có Chúa chứng giám,
Con chưa từng tưởng tượng nổi có chuyện
Có thể thốt ra lời đáp lại nào lúc ấy.
Thân xác sẽ nói gì khi người ta giáng toàn bộ sức mạnh
Của một cỗ máy tra tấn quái ác
Lên nó? Linh hồn cũng chẳng thể nói gì hơn thế.
Cho đến khi Gismond bước ra hiên ngang; lúc đó con biết rằng
Mình đã được cứu. Con chưa từng nhìn thấyKhuôn mặt chàng trước đó, nhưng ngay cái nhìn đầu tiên,
Con hoàn toàn chắc chắn rằng Chúa đã đối đầu
Với Satan; thì hà cớ gì phải hoài nghi dẫu chỉ một phút
Về hồi kết của câu chuyện?
Chàng sải bước đến chỗ Gauthier, chặn họng hắn
Bằng lời buộc tội gian dối, rồi giáng một cú tát hậu thủ
Vào miệng hắn, cú đánh đã khắc ghi
Phán quyết của người đời bằng máu tại đó. Bắc, Nam,
Đông, Tây, con nhìn khắp lượt. Lời dối trá đã chết,
Đã bị đọa đày, và sự thật đứng hiên ngang thay thế.
Điều này khiến con vui mừng khôn tả, rằng con đã tận hưởng
Trọn vẹn niềm vui, khi lòng con thảnh thơi
Ngắm nhìn Gismond mà chẳng mảy may nghi ngờ
Về kết cục:
Chúa đã gánh lấy điều đó thay chàng—còn phần con,
Chàng bảo con hãy đứng xem: và con đã làm thế.
Nào con có rời mắt khỏi chàng khi chàng để thợ giáp
Buộc những ống giáp ống chân, đính những chiếc đinh tán
Vào áo giáp xích, trong lúc lòng đầy nôn nóng!
Đôi chân chàng... trí nhớ con chẳng bỏ sót
Dù chỉ một chi tiết nhỏ, hay khoảnh khắc chàng kéo
Đôi găng tay sắt đang kêu lanh lách vào tay.
Và ngay cả trước khi tiếng kèn hiệu
Dứt hẳn, tên hiệp sĩ gian dối đã ngã sấp xuống đất,
Ngã sấp như chính lời dối trá của hắn: Gismond lao vào hắn,
Chẳng dùng chút mưu mẹo nào của gươm giáo,
Mà vung kiếm rạch tung lồng ngực, chém phăng đi
Cho đến khi khai quật được sự thật ra ngoài.
Việc đó xong xuôi, chàng kéo lê hắn đến dưới chân con
Và cất lời, "Hãy chết ở đây, nhưng trước khi trút hơi thở
Phải thành tâm thú tội, kẻo ngươi tẩu thoát
Từ cái chết thứ nhất dưới tay ta sang cái chết thứ hai của Chúa!
Nói mau, ngươi có gian dối không?" Và hắn thưa, "Ta đã lừa dối
Chúa và nàng," rồi gục chết.
Bấy giờ Gismond quỳ xuống trước mặt con, và hỏi
—Điều mà trái tim con hằng gìn giữ, dẫu cho con có gom hết
Sức lực muôn đời để kể lại cho một người thứ ba
Dù thân thiết đến đâu đi nữa như anh, con cũng chẳng thể thốt nên lời.
Hãy bỏ qua quãng thời gian ấy
Cho đến khi con ngả đầu vào ngực chàng.
Chàng vòng tay ôm lấy đầu con
Chống lại cả thế giới; và con hầu như chẳng cảm thấy
Thanh gươm của chàng (vẫn đang rỉ máu và đung đưa bên cạnh)
Bị xê dịch đi một chút trong chiếc đai lưng:
Bởi vì trong lúc ấy chàng bắt đầu kể cho con nghe
Rằng quê hương phương Nam của chúng ta nằm cách xa bao dặm trường.
Thế là giữa đám đông đang hò reo vang dội
Hai chúng con bước đi để chẳng bao giờ
Trở lại nữa. Các chị em họ của con vẫn tiếp tục
Cuộc sống của họ, bình yên chẳng chút bận tâm như trước khi
Con làm họ phiền lòng. Nguyện xin Chúa thương xót
Chốn nương thân của Gauthier! Nguyện linh hồn hắn tìm được ơn cứu rỗi!
Đứa con trai lớn của chúng ta có vầng trán rộng
Và quang đãng; dẫu cho khi ánh mắt đen thẳm
Đầy viên mãn của đứa em trai bộc lộ vẻ khinh miệt, thì... Gismond ở đây ư?
Và anh đã mang con chim ưng của tôi về chưa?
Em vừa mới kể với Adela rằng
Nó đã săn được bao nhiêu con chim kể từ tháng Năm rồi đấy.