(PETER RONSARD lên tiếng.)
“Than ôi,” vua Francis ngáp một ngày,
“Khoảng cách làm tăng giá trị hay!
Khi người ta bận, sao nhàn hạ
Lại tựa niềm vui thật thiết tha:
Thật chăng, nhàn hạ rồi một thoáng?
Lập tức muốn bận rộn muôn vàn.
Nơi này thái bình; ta kinh hãi
Thấy chiến tranh mới thật trò vui.
Liệu vần điệu có điều hợp lý?
Hãy tấu lời đi, thưa thầy Peter!”
Tôi, kẻ nếu người phàm dám nói vậy,
Chẳng bao giờ bí tắc với Naso,
“Tâu Bệ hạ,” tôi đáp, “niềm vui tựa mây trời:
Loài người chẳng qua chỉ là những Ixion—”
Đến đây Nhà vua huýt sáo vang, “Nào ta—
Than ôi—ra xem bầy sư tử của trẫm!”
Những nỗi truân chuyên buồn bã làm sao
Nếu ngươi dùng lời hoa mỹ với vua Francis.
Và thế là, đoàn chúng tôi tiến vào sân rồng,
Do vua Francis dẫn đầu,
Số bề tôi tăng gấp mười lần
Trước khi ngài đến chuồng nuôi thú;
Các lãnh chúa, phu nhân, tựa áng mây tô điểm
Hoàng hôn ở chân trời phía tây.
Và ngài De Lorge chen bước giữa hàng đầu
Bên người quý bà mà chàng hết mực tôn thờ.
Ồ, gương mặt ấy kìa! Thỉnh thoảng người ta ngước nhìn
Nàng, và cái hố sâu kinh hoàng bên cạnh;
Vì chuồng thú bao quanh một khoảng lõm
Dẫn đến nơi mà ánh mắt khó lòng dám dõi theo.
Và thoai thoải dần về căn phòng u tịch
Nơi Râu Xanh, con sư tử lớn, đang gầm gừ.
Nhà vua gọi người giữ thú, một kẻ gốc Ả Rập
Óng ả và đen đúa như con bọ hung,
Và ra lệnh hắn phải mua vui, lập tức khuấy động
Và lùa con quái vật già ra khỏi hang.
Họ mở một lỗ trên khung lưới thép,
Ném qua đó một quả pháo hoa,
Và tháo chạy: nhịp đập tim người ta dồn dập;
Một khoảng lặng, khi miệng hố còn mịt mờ,
Sự tối tăm và tĩnh lặng đến cùng cực,
Bởi ánh pháo hoa chamat lắt nhắt và xèo xèo;
Rồi mặt đất trong một cơn quằn quại bất ngờ
Đã nhả ra trước mắt chúng ta đứa con quái dị của lòng đất.
Một con mãnh thú thật sự! Giá ta là thi sĩ Clement Marot
(Kẻ có vốn hiểu biết về tự nhiên thật nông cạn,
Và tâm trí chìm trong sương mù không nhỏ
Khi hắn làm thơ vịnh vua David người mượn thánh vịnh)
Ta sẽ nghiên cứu con mãnh thú ấy để miêu tả cho ngươi
Ilium Juda Leonem de Tribu.
Máu trong người ai nấy đều đông đặc và lạnh ngợp
Khi nhìn chiếc bờm đen dày đặc, khổng lồ,
Cái đuôi giương cao cứng đờ và oằn mình,
Đôi mắt trừng trừng, không chớp không lơi,
Khi vượt qua hàng rào giới hạn
Bục đứng của nó, và chúng ta những kẻ vây quanh
Hàng rào ấy, chúng với tới và dừng lại
Trên khoảng không có thể giúp nó thuận lợi nhất:
Vì ai mà biết, nó nghĩ, sự kinh ngạc nào,
Sự bùng nổ của tiếng động và lửa thiêu có nghĩa gì,
Và liệu trong khoảnh khắc kỳ diệu này,
Có lối thoát nào, giữa sấm sét và chớp giật,
Mở rộng ra, và khi xiềng xích đã tan tành,
Sư tử cuối cùng được giải thoát hay không?
Phải, đó chính là bầu trời rộng mở bên trên!
Và người ta thấy qua tia chớp trên trán nó,
Qua niềm hy vọng trong đôi mắt trừng rộng và kiên định,
Nó đã ở cách xa hàng dặm giữa sa mạc rồi,
Đang lùa những bầy gia súc lên núi,
Hoặc nằm phục sát bên suối như loài mèo
Để rình bắt người đàn bà da đen hái quả chà là:
Nó canh gác lối vào hay lối ra như thế đấy.
“Nó đứng kìa!” Nhà vua phán: “ta có thể dám chắc,
(Chẳng phải tay mơ, ta đã từng lập chiến công nơi khác
Nên có thể tự tin thú nhận điều này),
Chúng ta đang tỏ ra sự thận trọng khôn ngoan
Khi giữ khoảng cách với ngưỡng cửa của nó,
Một khi ngươi bị tóm, những hàm răng ấy chẳng cần gặm gì mới,
Cú cạp đầu tiên sẽ cuỗm đi một cách quá đỗi thú vị
Miếng sườn hoặc thịt thăn của vị khách:
Nhưng là ai kẻ dám liều lĩnh đến thế?
Chắc chắn không phải là tráng sĩ xuất sắc nhất xứ Marignan, thề có Chúa!”
Lời nói vừa dứt,
Một chiếc găng tay bay vút qua lan can,
Rơi sát bên sư tử, và nằm đó:
Đó chính là quý bà đã ném nó và đùa giỡn
Với sinh mạng của De Lorge—kẻ đã tán tỉnh nàng
Suốt những tháng qua; chàng ta ngồi đó tiếp tục
Công cuộc chinh phục, thản phong nhã đong đo
Những lời hoa mỹ tựa vàng trên cân.
Hãy trổi kèn lên, không hiệp sĩ chân chính nào lại chần chừ!br> De Lorge tung một cú nhảy vượt qua hàng rào,
Đi thẳng đến chỗ chiếc găng tay,—trong khi sư tử
Vẫn không nhích động, dán đôi mắt với tầm nhìn xa ngút
Vào dòng suối sa mạc viền những rặng cọ xanh thẳm,
Và lớp da ngăm đen bóng nhờn mùi xạ hương của người Kaffir,—
Chàng nhặt nó lên, rồi điềm tĩnh rút lui,
Nhảy ngược trở lại nơi quý bà đang ngồi,
Và ngay trước gương mặt của chủ nhân chiếc găng
Ném thẳng nó vào.
“Nữ hoàng lòng anh, anh phế truất nàng ư?
Ta cũng thế thôi!”—Nhà vua hét lên—“chỉ là sự kiêu ngạo thuần túy,
Chứ chẳng phải tình yêu, mới đặt ra thử thách đó cho loài người!”
Lãnh chúa và phu nhân đều quay đi với vẻ ghê tởm
Trước một kẻ khoác bộ da cừu mà thực chất là sói đã rõ mười mươi.
Nào phải tôi; vì tôi bắt gặp một biểu cảm
Nơi vẻ điềm tĩnh tự chủ trên vầng trán nàng
Giữa tiếng cười nhạo và vui đùa của Triều đình,—
Tựa như thể nàng vừa bước ra
Từ một cuộc thí nghiệm chẳng mấy dễ chịu, nhưng chẳng màng đau đớn
Miễn là quá trình ấy cần thiết,—
Tựa như thể nàng đã thử nghiệm trong một chiếc vạc hóa nghiệm,
Xem những “lời nói tựa vàng” có thể cô đọng thành gì,
Và khi nhận ra thứ tinh tế nhất cũng chỉ là đồng đen,
Nàng thấy khói xộc vào mặt mình là điều hoàn toàn phải lẽ;
Để biết được đâu là thứ mình không thể tin tưởng,
Thì dẫu tro tàn và bụi bặm cũng đáng lắm chứ.
Nàng bước đi giữa những tiếng la ó và cười chê;
Clement Marot ở lại; tôi bước theo sau,
Và khẩn khoản hỏi xem tất cả những điều này có ý nghĩa gì?
Phải chăng nàng không muốn rút lại hành động liều lĩnh đó?
“Vì tôi”—tôi đã lên tiếng như thế—“là một thi sĩ:
Bản tính con người,—tôi cần phải thấu hiểu nó!”
Nàng bảo tôi rằng: “Đã quá lâu tôi phải nghe
Về chiến công chỉ được chứng minh qua lời nói:
Đối với tình yêu của tôi—điều mà De Lorge không dám làm!
Đối với sự khinh miệt của tôi—điều mà De Lorge có thể sánh bằng!
Và những miêu tả bất tận về cái chết
Mà chàng ta sẽ dấn thân khi môi tôi vừa hé mở,
Tôi buộc phải coi như đã dấn thân, hoặc là, tất nhiên,
Nghi ngờ lời nói của chàng—và hơn thế nữa, ngặt nỗi,
Vì những món quà mà không người phụ nữ nào có thể khước từ,
Tôi phải trao lại tình yêu của mình để đáp đền.
Khi tôi nhìn vào con sư tử của anh, nó mang đến
Tất cả những mối hiểm nguy ngay trong tâm trí tôi,
Đã phải đối mặt bởi đủ mọi tầng lớp nam nhân,
Trước khi nó được đưa vào chuồng,
—Từ người nô lệ nghèo khổ với cây gậy gộc hoặc đôi tay trần
Đã đào bẫy, giăng lưới trên những cồn cát,
Không có Vua hay Triều đình nào cổ vũ,
Không bị sự hổ thẹn nào chi phối nếu chùng bước,
Thế mà vẫn xoay sở bắt được con mãnh thú,
Để lũ con trai thô lỗ của hắn có thể cười đùa vì món quà ấy,
—Cho đến người tiểu đồng vừa mới nhảy qua hàng rào
Của cái hố, với cái cớ chẳng lớn lao gì hơn
Là để lấy lại chiếc mũ lưỡi trai đã đánh rơi,
Kẻo tiền công một tuần của hắn bị cắt đứt.
Thế nên, tôi đã đánh giá là khôn ngoan hơn khi thực hiện
Một thử nghiệm xem ‘cái chết vì tôi’
Thực sự có ý nghĩa gì, khi tôi vẫn còn quyền làm điều đó,
Hơn là chờ đợi cho đến khi thời gian định nghĩa lại
Một cụm từ không hề đơn giản như cách hiểu của tôi,
Kẻ đã tưởng nó chỉ có nghĩa đơn thuần là ‘chết’.
Cú tát mà chiếc găng tay giáng xuống thật nhẹ nhàng:
Liệu vết lằn còn làm đổi màu má tôi chăng?
Nhưng khi trái tim phải chịu đựng một cú đòn,
Liệu nỗi đau có qua đi nhanh chóng thế không, anh có biết không?”
Tôi nhìn theo, khi nàng lướt đi,
Và thấy một chàng thanh niên đang số gắng giữ khoảng cách
Gần nhất có thể với khung cửa.
Không nghi ngờ gì việc một quý tộc phải coi trọng
Sinh mạng của mình hơn là điều phù hợp với một kẻ thứ dân;
Và dẫu vậy, giá như con mãnh thú của chúng ta là quái vật Nemean—
(Tôi phán đoán qua một chút nhiệt tình nồng nhiệt nào đó
Mà chàng thanh niên bước tới để phục vụ nàng)
—Chắc chắn hắn sẽ chẳng cho rằng bạn đã đối xử tồi tệ nhất
Nếu bạn thì thầm rằng: “Bạn thân mến, thứ bạn muốn đạt được, hãy đánh đổi trước đã!”
Và khi, chẳng lâu sau đó, nàng mang
Nỗi hổ thẹn của mình rời khỏi Triều đình, và họ kết hôn,
Tôi đã dám tiên tri rằng cuộc hôn nhân đó sẽ có chút ít hạnh phúc, bất chấp
Miệng lưỡi của Triều đình.
Còn về phần De Lorge, hắn khiến đàn ông phải ganh đua với phụ nữ,
Phụ nữ thì kinh ngạc và ca tụng, đàn ông thì ghen tị;
Và tóm lại, hắn nổi bật hẳn lên một cái đầu
Đến mức hắn đã tán tỉnh và chinh phục được... nàng tên là gì nhỉ?
Người đẹp từng xuất hiện trong đoạn kết
Dành cho tình yêu của Nhà vua, người đã yêu nàng say đắm suốt một tuần.
Và người ta nhận ra rằng ngài ấy chẳng bao giờ ban ân huệ cho
De Lorge (kẻ luôn nhìn nàng với ánh mắt giận dữ)
Cái nhiệm vụ nhàn hạ là duỗi thẳng
Đôi chân trong công vụ, và đi lấy giùm
Vợ hắn, từ căn phòng của nàng, những chiếc găng tay đi lạc
Mà nàng cứ hay để thất lạc mãi,
Trong lúc Nhà vua chiếm dụng căn phòng nhỏ để tán gẫu,—
Nhưng tất nhiên cuộc phiêu lưu này đến thật đúng lúc.
Và Nhà vua chưa từng kể câu chuyện
Về việc mang một chiếc găng tay lại mang đến vinh quang lớn nhường nào,
Mà người vợ không mỉm cười—“Thần kinh của chàng nay đã vững vàng hơn:
Chàng đang mang găng của thần đây và chẳng hề càu nhàu một tiếng.”
Venienti occurrite morbo!
Với bài học đạo đức đó, tôi buông tiếng đàn theorbo của mình xuống.
