Kể xong câu chuyện Ngưu Lang Chức Nữ, tôi nhìn kỹ thì con trai đã nhắm nghiền mi mắt chìm vào giấc ngủ, còn con gái vẫn trừng đôi mắt tinh quái.

Bỗng nhiên, nó vòng tay ôm chặt lấy cổ tôi khiến tôi bị kéo đến mức đau nhói:

“Mẹ ơi, mẹ nói xem, có phải mẹ là tiên nữ biến thành không?”

Tôi ngẩn người ra một lúc, chỉ đành qua quýt đáp:

“Con đoán xem?”

“Mẹ nói đi, mẹ nói đi, mẹ nhất định phải nói.” Nó bướng bỉnh lay tôi không buông. “Rốt cuộc mẹ có phải tiên nữ biến thành không?”

Tôi có phải tiên nữ biến thành không? —— Người mẹ nào mà chẳng phải tiên nữ biến thành?

Giống như cô Chức Nữ nhỏ trong câu chuyện, mỗi một cô gái đều từng sống bên bờ Ngân Hà, họ dệt cầu vồng thêu mây tía, giấu mây bắt trăng, họ đã từng biết phiền muộn lo âu là gì bao giờ? Họ là đứa con gái nhỏ được thần tiên yêu chiều nhất, họ ngày ngày soi mình bên mặt nước, kinh ngạc trước chiếc áo lông vũ xinh đẹp và làn da xinh đẹp của chính mình, họ ngẩn ngơ ngắm nhìn thanh xuân của bản thân trong chốc lát, đến mức say sưa mê mẩn bởi ánh hào quang ấy.

Và rồi đến một ngày, chiếc áo lông vũ của cô ấy biến mất, cô ấy khoác lên mình bộ vải thô chốn phàm trần—— cô ấy đã quyết định làm một người mẹ. Có người nói chiếc áo lông vũ của cô ấy đã bị khóa trong rương, cô ấy không thể bay lượn được nữa. Người ta còn nói, là chồng cô ấy đã khóa lại, chiếc chìa khóa được giấu ở một nơi cực kỳ bí mật.

Thế nhưng, tất cả những người mẹ đều hiểu rằng vị tiên nữ ấy thừa biết chiếc rương ở đâu, cô ấy cũng biết nơi giấu chìa khóa, trong một khoảnh khắc vắng bóng người, thậm chí cô ấy còn mang tâm trạng bùi ngùi mở chiếc rương ra, dùng ánh mắt u sầu mơn trớn những chiếc lông mềm mại ấy, cô ấy biết rằng, chỉ cần khoác áo lông vũ lên người, cô ấy sẽ lại trở về chòm mây cao, thế nhưng cô ấy vẫn nâng niu vỗ về những chiếc lông trắng mềm mại hết lần này đến lần khác, rồi lặng lẽ khép rương lại, cất giấu chìa khóa cho kỹ.

Chính cô ấy đã tự tay khóa chặt bộ áo lông vũ ngày xưa ấy.

Cô ấy không thể bay nữa, bởi vì cô ấy đã không nỡ bay đi.

Mà cô con gái nhỏ ranh mãnh vẫn luôn lén quan sát bí mật được giấu kín trong ánh mắt mẹ.

Nhiều năm trước, khi ấy bản thân tôi vẫn là một cô bé, tôi luôn tò mò len lén quan sát mẹ.

Mẹ khắc hai chữ nhỏ lên mặt sau của chiếc kèn tay—— “Tĩnh Âu”, trong đó có câu chuyện gì sao? Đó không phải tên của mẹ, nhưng lại là âm tiết đồng âm với tên mẹ, liệu mẹ cũng từng mơ ước bản thân là một chú mải âu đậu yên bình? Mẹ không rành lắm về việc thổi kèn tay, tôi thậm chí không thể nhớ nổi mẹ từng thổi bài hát hay nào, thế nhưng cái tên đó đối với tôi chính là chiếc áo lông vũ thần bí của mẹ, khi mẹ nhẹ nhàng viết hai chữ ấy, mẹ có thể lập tức biến thành một con người khác, trong cái tên ấy, mẹ là một sinh vật có cánh nào đó khác mà tôi không tài nào thấu hiểu.

Thời điểm mẹ phơi rương phơi tráp là một khoảnh khắc bất thường khác của mẹ, mẹ hình như có khá nhiều đồ vật, hoàn toàn không phải đem ra dùng, mà chỉ để đặt ở đáy rương, cứ đúng hẹn hằng năm là lấy ra phơi nắng vào những ngày đại thử.

Trong ký ức, lúc mẹ phơi rương cũng là lúc tôi phấn khích tột độ.

Mẹ phơi những gì nhỉ? Tôi không còn nhớ rõ nữa, điều tôi nhớ là chiếc rương gỗ long não vừa sâu vừa nặng, giống như một vũ trụ hỗn độn tối tăm mới thưở sơ khai, ngoài ra còn nhớ màu sắc rực rỡ đến chói mắt trên những cây sào trúc dưới ánh nắng, cùng với mùi long não vừa kỳ lạ vừa trang nghiêm, cùng với niềm vui khi tôi lén lút sờ mó thăm dò trong tiếng la mắng bắt giữ im lặng của mẹ.

Món đồ duy nhất tôi thực sự nhớ rõ là một chiếc mền thêu Tương lộng lẫy, trên tấm đoạn trắng như tuyết được thêu hình chú thỏ và cải trắng non xanh mướt, cùng với những bông hoa củ cải đỏ chót ngọt lịm, toàn bộ bức tranh còn thêu rất nhiều thứ kinh ngạc trầm trồ khác, vừa sắp xếp, mẹ vừa đột nhiên quay đầu lại nói: “Đừng chạm vào, đừng chạm vào, đợi con kết hôn sẽ tặng cho con.”

Hồi nhỏ tôi rất muốn kết hôn, đương nhiên cũng có chút sợ hãi, chẳng hiểu sao, cứ như thể tất cả những điều tốt đẹp đều sẽ tự nhiên thuộc về tôi sau khi kết hôn, tôi cảm thấy việc bỗng nhiên có nhiều đồ tốt như thế cũng là một chuyện đáng sợ kỳ lạ.

Chiếc mền thêu Tương đó sau này hình như không biết vì sao đã biến mất, tôi cũng không gặng hỏi kỹ. Đối với tôi, những thứ đẹp đẽ đến mức không giống thật như thế, một khi đã biến mất, lại là một chuyện hợp lý không thể hợp lý hơn. Tựa như hoa đào đầu xuân, lá phong cuối thu, trong mắt tôi đều là những thứ đẹp đẽ vượt qua quy chuẩn, là sai lầm nhất thời của tạo hóa vần vũ, mới vô tình gom nhận quá nhiều vẻ đẹp dồn lên một vật thể, hoa đào vốn dĩ nên tàn lụi trong một đêm, nếu không há chẳng khiến người đời phát điên hết sao?

Sự biến mất của tấm thêu Tương đối với tôi mà nói đơn giản chính là quy về với đất trời.

Nhưng điều không thể quên chính là biểu cảm hân hoan thỏa mãn của mẹ khi mở chiếc rương ra, mẹ chậm rãi ngắm nhìn tấm thêu Tương ấy, khi ấy tôi cảm thấy mẹ bỗng nhiên không thuộc về thế giới xung quanh, khi ấy mẹ sẽ quên mất bữa tối, quên mất sợi dây nhung đỏ để tôi buộc tóc. Ngẫm lại thì tư thế của mẹ, thực sự chính là tư thế tiên nữ quyến luyến mơn trớn chiếc áo lông vũ, ở đó tồn tại ký ức của một kiếp trước, mẹ vừa vui mừng vừa bi thương nhặt nhặt nhạnh nhạnh từng món một, thế nhưng mẹ cũng hiểu rằng, mẹ sẽ chẳng bao giờ nhặt lại quá khứ nữa—— chính vì sẽ không bao giờ tìm lại được, cho nên khoảnh khắc hoài niệm lại càng thêm sâu nặng thắm thiết.

Ngoài việc phơi rương, điều mẹ thích hồi tưởng nhất là sự sủng ái của người ông đã mất sớm dành cho mình, có đôi khi mẹ bị đau dạ dày, nằm trên giường, bắt tôi gác đầu lên vùng bụng của mẹ, mẹ chậm rãi kể về ông ngoại. Ông ngoại hình như rất phóng khoáng chuyện tiền nong (đương nhiên cũng vì có tiền), luôn dẫn mẹ ra phố ăn quà vặt, mẹ luôn kể cho tôi nghe món thịt nguội Hào Nhâu và bánh bao nước ngon thế nào vào những năm tháng ấy, thậm chí món mì xào rán vàng hai mặt hay sữa đậu nành đường phèn đặt trước ở ký túc xá nữ buổi sáng (mẹ luôn nhấn mạnh sữa đậu nành “đường phèn”, bởi vì đó là thứ cao quý hơn sữa đậu nành “đường cát”) đều là những món ngon vượt quá sức tưởng tượng của tôi, mỗi lần nghe mẹ kể những chuyện đó, tôi đều kinh ngạc vô cùng—— tôi dù thế nào cũng không thể liên tưởng những chuyện ấy với mẹ, từ khi có trí nhớ, mẹ đã là một nhân vật chuyên ăn đồ thừa, món thịt kho tàu và rau mới xào đương nhiên được đặt trước mặt bố, trước mặt mẹ mãi mãi là một đĩa đồ ăn thừa thập cẩm và một bát “cơm vét nồi” (cơm vét nồi chính là đem cơm nguội xào lại trong chiếc chảo vừa xào rau xong, thứ cơm vét sạch những giọt nước sốt còn đọng lại trong chảo), tôi suýt chẳng thể tưởng tượng nổi dáng vẻ của mẹ khi không ăn đồ thừa trông sẽ thế nào.

Mà người ông ngoại qua lời kể của mẹ, Thượng Hải, Nam Kinh, bánh bao nước, thịt nguội Hào Nhâu toàn là những thứ ở chốn bồng lai tiên cảnh, mỗi khi mẹ kể về những chuyện ấy, trong lòng luôn tràn ngập sự dịu dàng vô hạn, mẹ không hề đa sầu đa cảm, cũng không oán thán thở than, chỉ bình thản kể lại như thế. Mẹ vốn không muốn kéo thế giới ấy trở lại, tôi vẫn luôn hiểu rõ điều này, tôi vô cùng yên tâm, tôi biết rằng bữa cơm tiếp theo mẹ vẫn sẽ ngồi ở chỗ cũ ăn đĩa đồ ăn thừa mà tất cả chúng tôi đều không thích. Còn đến ban đêm, mẹ sẽ theo lệ đi kiểm tra cài then từng cánh cửa ra vào cửa sổ. Mẹ vẫn luôn gánh vác trách nhiệm tự giam cầm bản thân thật chặt trong ngôi nhà này.

Người mẹ nào mà chẳng từng là tiên nữ mặc áo lông vũ chứ? Chỉ là cô ấy đã giấu kỹ bộ quần áo ấy đi, rồi dùng lớp vải thô kệch nhạt nhòa nhất để che giấu bản thân, đôi khi chúng ta cứ ngỡ rằng mẹ vẫn luôn như thế từ trước đến nay.

Mà vào khoảnh khắc này, cô con gái nhỏ vừa nghe xong câu chuyện đang lén lút quan sát điều gì vậy?

Nó nhỏ thế kia, sao nó lại biết được? Chắc là xem phim hoạt hình nhiều quá, nghe nhiều câu chuyện kể rồi chứ gì? Nó cũng phát hiện ra điều gì sao?

Là vào khoảnh khắc cuốn sổ tem của tôi vô tình bị con trai lục tìm ra ư? Là vào khoảnh khắc tôi chọn ra tập tranh Thạch Đào hoặc bia đá nhà Hán rồi nhấm nháp từng trang một ư? Là vào khoảnh khắc tôi bất chợt ngoảnh đầu nghe chúng đàn một bản luyện piano quen thuộc chăng? Hay là vào khoảnh khắc tôi dẫn chúng đi qua khung cảnh mùa xuân năm này qua năm khác, vô thức dừng bước bên khóm đỗ quyên hay dưới gốc cây lưu ly?

Hoặc là vào lúc tôi xúc động nâng niu huân chương của bố hay tấm bưu thiếp Bắc Kinh trân quý thời thơ ấu, hoặc là lúc tôi lật tìm những chiếc lá khô kẹp trong cuốn từ điển dày, hoặc là lúc tôi dịu dàng dạy chúng học thuộc một bài thơ Đường...?

Liệu có ngôn từ nào tuôn trào từ đáy mắt tôi không? Liệu có âm nhạc nào tuôn chảy từ cổ tay tôi qua chăng? Tại sao cô bé ấy lại bất ngờ hỏi rằng:

“Mẹ ơi, có phải mẹ là tiên nữ biến thành không vậy?”

Tôi chẳng phải là một người mẹ an phận thủ thường giống như muôn vàn người mẹ khác hay sao? Chẳng phải tôi đã cất giấu chiếc áo lông vũ thuộc về thời thiếu nữ một cách vô cùng bí mật hay sao? Rốt cuộc tôi đã để lộ bản thân vào lúc nào chứ?

Dưới bàn làm việc của tôi có đặt một chiếc thớt gỗ bị người ta vứt bỏ, tôi vẫn luôn muốn treo nó lên như một bức tranh, đó thực sự nên là một bức tranh trang nghiêm, mang trên mình biết bao vết dao nhát đục chịu đựng từ muôn vàn cuộc sống, thế nhưng chẳng hiểu sao, tôi vẫn chưa từng treo nó ra ngoài...

Những người mẹ trên thế gian chẳng phải đều là một tấm thớt bình thường không đáng chú ý như thế sao? Chẳng phải đều là tấm thớt ngoan ngoãn dung nạp vô số vết cắt sắc bén nhưng chẳng thốt lên một lời nào đó sao?

Còn cô bé kia, dựa vào trực giác thần bí nào mà lại có thể hỏi tôi rằng:

“Mẹ ơi? Rốt cuộc mẹ có phải tiên nữ biến thành không?”

Tôi gỡ bàn tay nhỏ bé của nó ra, giải cứu chiếc cổ đang bị kéo đến mỏi nhừ của mình, tôi muốn nói với nó rằng:

“Đúng vậy, mẹ từng là một tiên nữ, khi mẹ còn là một cô bé, nhưng bây giờ thì không phải nữa, con mới chính là, con mới là một vị tiên nữ nhỏ bé!”

Thế nhưng nhìn chằm chằm vào đôi mắt long lanh của nó, tôi chỉ đơn giản đáp một câu:

“Không phải, mẹ không phải tiên nữ, con mau đi ngủ đi.”

“Thật ạ?”

“Thật!”

Nó ngoan ngoãn nhắm mắt lại, nhưng ngay sau đó lại lo lắng mở trừng mắt.

“Nếu mẹ là tiên nữ, mẹ cũng phải dạy phép tiên cho con đấy nhé!”

Tôi cười mà không đáp, đắp chăn lại cho nó, nó phấn khích đảo tròng mắt, không biết đang suy nghĩ điều gì.

Sau đó, nó đã chìm vào giấc ngủ.

Vị tiên nữ trong câu chuyệnKý nhiên đã tìm lại được chiếc áo lông vũ, có lẽ cũng đã quay về chốn mây trời để ngủ rồi.

Gió đã ngủ, chim đã ngủ, đến cả màn đêm cũng đã chìm vào giấc ngủ.

Tôi canh chừng giữa hai chiếc giường nhỏ, lâu mãi ngắm nhìn dáng vẻ khi ngủ của chúng.