Dần dần, trong lòng bỗng nảy sinh một thứ khí thế kiên quyết muốn giữ gìn điều gì đó, nửa dữ dằn bá đạo, nửa dịu dàng, lại nhất quyết không chịu lùi bước, không chịu thỏa hiệp, muốn bảo vệ cho thật tốt từng chút một những vụn vặt trong đời sống.

Xưa nay vẫn tưởng mình yêu không gian, yêu non sông, yêu ngõ hẻm, yêu chân trời, yêu chút ấm áp được ánh đèn nhuộm vẽ nên trong một góc nhỏ, yêu sự “có dung” (dung chứa) trong chiếc vạc gốm bé xíu.

Đến lúc ấy mới phát hiện ra mình cũng yêu thời gian, yêu cảnh “chân trời cùng chung một lúc” với người giữa thế gian. Những người gặp gỡ nhau thời Hán Đường đã làm nên thời Hán Đường của họ, những người gặp gỡ nhau thời Vãn Minh cũng đã diễn trọn vẹn thời Vãn Minh của mình. Còn hôm nay, chỉ có thể cùng người đương thời chèo chống ghé thuyền tạm hỏi han nhau giữa dòng sông dài thời gian, chỉ có thể cùng người đương thời chuyền chén cạn ly trong bữa tiệc chảy trôi của thời gian. Bằng không, khoảnh khắc hai con thuyền sượt mái chèo, khoảnh khắc chén rượu giao nhau, năm tháng qua đi đã hóa thành hư không.

Trời đất mênh mông, tôi lại chỉ có một đời, chỉ nắm trong tay một ván cược, khi tay vừa buông, con xúc xắc đã báo mặt điểm, ván cược thuộc về tôi coi như đã chấm dứt. Bàn Cổ vừa phân định đục trong đã là ba mươi sáu nghìn năm, quãng thời gian khiến Lý Bạch khó quên đường Thục, thoắt cái đã lên tới bốn mươi tám nghìn năm, mà các nhà thiên văn học thì hễ mở miệng là nhắc đến ức vạn năm, trí tưởng tượng bé nhỏ của tôi không tài nào đuổi theo kịp cái thuở hồng hoang đậm chất đất trời già cỗi ấy, điều tôi có thể suy ngẫm, có thể yêu mến chẳng qua cũng chỉ là niềm vui trăm năm vốn nên thuộc về người bình thường.

Tiều phu trong chuyện thần tiên thỉnh thoảng dừng chân xem đánh cờ, mà rìu đã mục cán, đá đã hóa rêu phong qua mấy độ thương hải tang điền.

Nếu có một ngày, vì tò mò mà tôi đứng xem đánh cờ nơi sâu thẳm núi rừng, vị thần tiên nhân đức xin hãy mau chóng cho tôi biết sự thật. Tôi không cần thời gian năm tháng ăn cắp của nhà tiên, tôi không muốn trong lúc phất tay áo mà lỡ mất sinh lão bệnh tật ở cõi người, bỏ lỡ nửa đời bi hỉ oán hận. Giữa tiếng chiêng trống dồn dập của cõi người, dẫu bản thân chỉ đóng một vai nhỏ bé, nhưng tôi nhất định không chịu bỏ lỡ đâu!

Sách nói rằng, có một ngôi sao tên là Tuế tinh, cứ mười hai năm lại quay vòng một lần. “Tuế tinh” khiến người ta cóý thức mạnh mẽ về thời gian, cho nên một năm gọi là “nhất tuế” (một tuổi/một năm). Cách nói này, nghe nói xuất hiện từ đời nhà Hạ thuở hồng hoang.

Chữ “năm” là do người đời Châu dùng, chữ “năm” trên giáp cốt văn được viết thành hình người gánh bó lúa, trông vào hệt như một bức tranh “đông trữ” ấm áp.

Có những chữ, nhìn lâu sẽ khiến người ta khao khát đến mức lồng ngực đau nhói, thắt lại. Ngày xưa, hẳn là có một bác nông dân vui vẻ cõng đầy vai bó lúa đi dưới gió bắc lạnh lẽo trở về nhà, cảnh tượng ấy đã chạm đến sâu thẳm trái tim người tạo chữ, để rồi chẳng biết từ lúc nào lại dùng bức tranh này để phác họa điểm nhấn cho ba trăm sáu mươi lăm ngày.

Có một lần, tôi bắt chuyện với một cụ bà bằng tiếng Đài Loan:

– Thưa bà, bà sống ở đây bao lâu rồi?

– Ứm... có mười mấy đông rồi.

Nghe thấy có người dùng chữ “đông” (mùa đông) để thay cho chữ “năm”, tôi không khỏi giật mình, lập tức có cảm giác như có thứ gì đó lại nhói lên âm ỉ. Hóa ra trong một câu nói lại chứa đựng biết bao điều phong phú, căng tràn nhường ấy. Nhớ lúc bà nói chữ “đông”, trong biểu cảm vừa có tang thương vừa có lòng biết ơn, lại mang theo một cách tự nhiên biết bao tình cảm nông nghiệp cày xuân, bừa hạ, gặt thu, trữ đông hòa quyện vào trong đó. Sự gắn kết máu thịt chân thật giữa bà với đất đai, với tiết trời, khiến vết thương ở đâu đó trong tôi bỗng nhói đau.

Bạn tôi sắp đưa người vợ mới cưới từ Hong Kong đến Đài Loan để ăn Tết, trong cuộc điện thoại đường dài, tôi có lẽ hơi ngạc nhiên, anh liền giải thích ngay:

– Bởi vì cô ấy muốn đến Đài Bắc đốt pháo, ở Hong Kong không cho phép đốt pháo.

Đặt ống nghe xuống, tôi vừa muốn cười vừa thấy trang nghiêm, lần đầu tiên cảm thấy đốt pháo là một việc lớn lao động trời, bèn gọi con trai một lại: “Đi mua một dây pháo không dài không ngắn nhé, có một vị dì chuẩn bị từ Hong Kong sang Đài Loan để đốt pháo.” Đêm trừ tịch, khắp thành phố rộ lên những đóa hoa mùa xuân nhỏ xíu, đỏ rực, kêu lách tách, trong đó có một dây pháo nở bung từ trong tay chúng tôi.

Tôi đã mua một ngôi nhà núi nhỏ xíu, chỉ rộng chừng mười bình. Ngôi nhà đối diện với núi Đại Truân, tôi thích núi Đại Truân, “Đại Truân” là tên quẻ, ngọn núi ấy quả thực cũng bí ẩn thâm trầm y hệt như tượng quẻ, từng vạch hào đều đang biến hóa, chắc hẳn nó hoàn toàn xứng đáng với danh hiệu “thị sơn” (núi giữa chốn thị thành). Bước đi giữa quần sơn Đại Truân ngập tràn hơi đất nóng, mỗi bước chân đều mang lại cảm giác như đang dẫm lên chiếc sấm sét được người phương Bắc nhóm lửa sẵn, vừa ấm áp lại vừa an yên.

Hạ quyết tâm đặt cọc mua ngôi nhà nhỏ suy cho cùng là vì những chú bò trên bờ ruộng ngoài nhà, cùng với những con cò bợ trên lưng bò. Lý do này, bản thân nghe xong cũng thấy giống như đang nói dối, cho đến một hôm nghe Sở Ge nói có một nhà thư pháp mua nhà chỉ vì nhìn thấy khói mây, lúc đó mới cảm thấy khí thế của mình vững vàng hơn một chút.

Tôi đã vất vả suốt một năm trời, tôi muốn lên núi trải qua mấy đêm mùa đông, ở đó có sự tĩnh lặng xa hoa và nét cô độc tuyệt đỉnh, tôi muốn nhóm một chậu lửa, nướng dăm hạt quả khô, thắp lên hương thơm thanh khiết của nhựa thông ngập tràn căn nhà.

Bạn hỏi tôi Tết năm nay sẽ làm gì ư? Bạn hỏi xa xỉ quá đấy! Giữa thế gian này vốn dĩ chẳng có thứ gì là tôi hoàn toàn có thể sở hữu, chẳng qua là tùy duyên mà thôi. Nếu được trời thương ban ơn, tôi chỉ muốn ước một điều ước nhỏ nhoi, đó là trong quãng đời còn lại, năm nào cũng đi mua một chậu thủy tiên mộc mạc, trồng trong những viên đá trắng nhỏ xinh. Thủy tiên Trung Quốc khác với loài hoa tự ngắm nghía chính mình mang sự cô độc kiểu Hy Lạp, nó hiền hòa, nũng nịu, nở rộ giữa khung cảnh năm mới rực rỡ sắc đỏ của người Trung Quốc.

Ngoài thủy tiên ra, tôi còn có một tâm nguyện tầm thường đến không thể tầm thường hơn, tôi thích tuân theo phong tục cũ của quê nhà, vào sáng mùng Một Tết ăn một bữa sủi cảo chay.

Nhân của sủi cảo chay lấy rau tề thái làm chủ đạo, tôi yêu cái thân phận “rau dại” của rau tề thái, yêu cái thú vui xách giỏ đi hái rau dại thuở nhỏ, yêu cái lòng tốt nho nhỏ khi lấy món ăn chay làm bữa ăn đầu tiên trong năm, yêu cái giọng điệu khờ dại cuồng nhiệt trong câu ca dao dân gian “Mồng ba tháng ba, hoa tề thái, đẹp hơn hoa mẫu đơn”.

Cánh hoa tề thái nhỏ như hạt gạo, phớt trắng, nếu không nhìn kỹ thì hoàn toàn khó mà phát hiện ra, vậy mà qua miệng người dân thường lại dám chắc như đinh đóng cột rằng hoa tề thái đẹp hơn cả hoa mẫu đơn. Dân gian Trung Quốc từ xưa đến nay luôn tràn ngập một sự tự tin dồi dào dùng mãi không cạn, Lý Phượng Giả tất nhiên từng rực rỡ lấn át cả các giai nhân chốn hậu cung, một đĩa rau chân vịt xào mang tên “Hồng chủy lục anhngô” (Chim anh vũ mỏ đỏ đuôi xanh) sẽ là món ngon khiến hoàng đế nhớ mãi không quên. Hoa tề thái nơi đồng nội ngoại ô thừa sức đánh bại đủ mọi loại hoa mẫu đơn mập mạp đần độn trong cung cấm.

Nếu một người đem lòng yêu thời gian, tức là người đó đang yêu rồi. Kẻ đang yêu sẽ khao khát đến mức chẳng bao giờ biết chán được cùng ngắm buổi sáng có hoa, cùng đón buổi chiều có trăng, được cùng trải qua năm này qua năm khác, tháng này qua tháng nọ.

Nếu cái mà bạn đem lòng yêu là một dân tộc, một mảnh đất, thì nhân lúc tuổi xuân chưa muộn, hãy đến để cùng nó trải qua từng buổi sáng tối bình minh đi!

Cái gọi là trăm năm, chẳng qua chỉ là một nghìn hai trăm lần trăng tròn, ba mươi sáu nghìn năm trăm lần hừng đông, cùng với tám chu kỳ của Tuế tinh mà thôi.

Cái gọi là trăm năm, hóa ra lại là thứ không chịu nổi sự chần chừ và lãng phí thời gian biết bao, vậy nên hãy đến cùng chia sẻ non sông này, cùng gìn giữ năm tháng ấy đi! Đứa trẻ đêm giao thừa, chỉ canh giữ một khoảng thời gian hoa lệ chớp nhoáng, mà thứ chúng ta canh giữ lại chính là năm tháng ngắn ngủi tựa một đời mà lại dài dằng dặc tựa một đời, năm năm tháng tháng, tháng tháng năm năm!