Mùa xuân tất nhiên đã từng là thế này: Từ đỉnh núi với sắc xanh đang thu liễm, một nhược tuyết không còn giữ nổi nữa, phốc-xì một tiếng, hóa khuôn mặt lạnh thành mặt hoa, một khúc ca róc rách liền từ đỉnh mây hát xuống chân núi, từ chân núi hát đến ngôi làng hoang vắng thấp lè tè, hát vào hàng rào dậu, hát vào màng chân vàng của một chú vịt con, hát vào bùn xuân mềm mại — lớp bùn xuân mềm như một chiếc chăn bông mới được bông lại.

Nó kiều diễm thế, nhạy cảm thế, mà lại mơ hồ vô biên đến thế. Một tiếng sấm, có thể vô cớ làm khóc mây kín bầu trời, một trận chim cuốc kêu, có thể giục gấp hoa đỗ quyên ngập thành, một trận gió nổi lên, mỗi gốc liễu đều ngâm nga từng chùm tơ bay trắng xóa, hư ảo, nói chẳng rõ nghe cũng chẳng tường, mỗi sợi tơ bay đều là một dấu chấm phẩy của cây liễu.

Dù sao đi nữa, mùa xuân chính là vô lý và phi lô-gic như thế, mà vẫn có thể tuyệt vời khiến lòng người bình yên tĩnh lặng.

Mùa xuân tất nhiên đã từng là thế này: Cả đầm lá sẫm hoa tàn, những thân khô chết chống chọi giữ chặt một đoạn rễ già, muôn nhà ngàn hộ ở phương bắc chịu đủ gió vùi tuyết vùi mà vẫn dịu dàng ôm lấy một tổ én nhỏ trống không, rồi sau đó, đột nhiên có một ngày, hoa đào đã công hãm tất cả các xóm núi bờ nước. Cây liễu đã kiểm soát từ ngự uyển hoàng gia cho đến bến sông dân gian — mùa xuân giống như vương sư cờ xí rợp trời, nhờ sự thành kính cầu nguyện lâu dài mà trở nên tươi đẹp.

Còn về cái tên của mùa xuân, tất nhiên đã từng có một câu chuyện thế này: Trước Kinh Thư, trước Thượng Thư, trước khi Thương Hiệt sáng tạo ra chữ viết, là cảm giác đổ mồ hôi đầm đìa của một chú cừu non khi đang gặm cỏ, là cảm giác bay bổng thình lình của một đứa trẻ khi đang thả diều, là cảm giác thư thái bỗng chốc đến với đôi chân bị bệnh phong thấp, là mạch máu của dòng nước được cảm nhận đột ngột bởi hàng vạn đôi bàn tay ngọc ngà đang giặt lụa bên suối, bên ao, bên sông... Khi họ ngạc nhiên chạy đi báo tin cho nhau, họ quyết định chúm môi lại theo hình dáng huýt sáo, dùng một âm lượng thì thầm vui tươi để đặt tên cho mùa giải này — "Xuân".

Chim chóc lại có thể bắt đầu đo đạc bầu trời rồi. Có con phụ trách đo độ xanh của trời, có con phụ trách đo độ trong suốt của trời, có con phụ trách dùng đôi cánh ấy để đo độ cao và độ sâu của trời. Mà tất cả loài chim đều không phải là những nhà toán học giỏi, chúng líu ríu tính đi tính lại, đối chiếu hết lần này đến lần khác, cuối cùng vẫn không dám công bố con số thống kê.

Còn về tất cả các loài hoa, đã giao cho bướm để điểm số. Tất cả nhụy hoa, giao cho ong để biên soạn. Tất cả cây cối, giao cho gió để sủng ái thả cửa. Còn gió, giao cho chiếc chuông gió già trước hiên nhà để từng cái ghi nhớ, từng cái hỏi han.

Mùa xuân tất nhiên đã từng là thế này, hoặc là, ở một nơi nào đó, nó vẫn cứ là thế này chăng? Xuyên qua khu rừng đen tầng tầng lớp lớp sương khói, ta muốn tìm đến thăm mùa xuân đang chần chừ bước đi trong những năm tháng xa xôi mờ mịt.