Một chiếc chặn giấy

Thường, tôi nhớ ngọn núi ấy.

Nó trầm mặc vững vàng tọa lạc trên mảnh đất kia, giống như một chiếc chặn giấy. Vẻ đẹp trang nghiêm, lại thâm tình đè lên trang giấy này, khiến chúng ta có thể viết lịch sử thuộc về mình trên trang giấy ấy.

Có lúc là giữa tiếng thị thành náo nhiệt, bụi trần mịt mờ trên đường phố Đài Bắc, có lúc là ở bến xe buýt đông đúc mà cô quạnh, có lúc là ngắm nhìn qua cửa sổ ở một nhà trọ xứ người, có lúc là trong khoảnh khắc đau đớn tột cùng đến mức bóp cổ tay giơ cánh tay, ôm ngực muốn phát cuồng, tôi luôn nhớ đến ngọn núi đó.

Hoặc ở trong mắt, hoặc ở trong ngực, đã là người Trung Quốc, thì từ trong tâm khảm sẽ luôn muốn có một ngọn núi.

Khổng Tử cần một ngọn Thái Sơn, để ông nhận ra thiên hạ nhỏ nhặt nhường nào.

Lý Bạch cần một ngọn Kính Đình Sơn, để trong khoảnh khắc mây bay chim tuyệt, ông có đối tượng "nhìn nhau chẳng chán".

Tân Giá Hiên cần một ngọn Thanh Sơn yểu điệu, để ông cảm thấy "tình và mạo" của mình giống với núi.

Đã là người Trung Quốc, thì có quyền đòi Thượng Đế một ngọn núi.

Ngọn núi mà tôi muốn gọi là Lạp Lạp Sơn.

Núi với núi đều nắm tay nhau rồi

"Lạp Lạp có phải tiếng Atayal không?" tôi hỏi Hu, người tài xế người Atayal.

"Phải ạ."

"Lạp Lạp có nghĩa là gì?"

"Tôi cũng không biết," anh ấy gãi đầu một lúc, chợt lại vui vẻ nói, "Ồ, đại khái là vì ở đây cũng là núi, ở kia cũng là núi, núi với núi đều nắm tay nhau rồi, thế nên mới gọi là Lạp Lạp Sơn đấy!"

Sao tôi lại có ý định dùng chữ Phổ thông để giải thích phát âm của người Atayal cơ chứ? Nhưng tôi không thể không thích kiểu giải thích mang tính thi sĩ này, hoàn toàn không giả dối chút nào, anh ấy vừa dứt lời, tôi ngẩng đầu nhìn lên, chỉ thấy một màu xanh tươi sống động quét từng đợt vào mắt người, đỉnh núi với đỉnh núi đang nắm tay nhau, vây thành một vòng tròn tươi đẹp.

Phong cảnh có tính cách

Tháng Mười Một, thời tiết cứ nắng hoài, se lạnh, nhưng cứ nắng hoài, những lúc thời tiết quá đẹp tôi luôn cảm thấy bất an, nhìn gió lành ngày tốt cứ tốt đẹp ngày qua ngày như thế, tôi dâng lên một nỗi sốt ruột không thốt nên lời.

Tôi quyết định phải vào núi một chuyến, một mình.

Nói rõ hơn là một mình, một người phụ nữ trưởng thành, một người phụ nữ đang sống rất hăng hái, không trốn tránh điều gì, cũng không phải vì ra ngoài "giải khuây" — e rằng ngược lại là ra ngoài "thu tâm", thu lại tâm trí đang phân tán khắp bốn phương của mình.

Một mình, mang theo một miếng bánh mì, mấy quả cam vàng, đi triều bái non nước.

Sự tồn tại của một số phong cảnh dường như là chuyên để dọa người, như Đại Hiểu Cốc, nó khiến bạn thình lình nhận ra thân thế nhỏ bé như hạt bụi của chính mình.

Một số phong cảnh lại khiến người ta chạnh lòng, như cầu nhỏ nước chảy (có lẽ còn thêm một hàng liễu rủ, cùng tiếng gà tiếng chó mơ hồ), nó khiến bạn nhận ra, thế giới vốn dĩ nên bước vào được, nhưng không hiểu sao lại chẳng thể bước vào.

Một số phong cảnh cực kỳ an toàn, nó không chạm mạnh vào bạn, nó không quấy rầy bạn, giống như đài phun nước trên đường phố Rome, nó chỉ là phong cảnh, nó chỉ cung cấp cho bạn chỗ chụp ảnh.

Nhưng thứ tôi muốn là một khung cảnh khiến tôi chấn động thon thót, giống như Bảo Ngọc lần đầu gặp Đại Ngọc, chẳng thấy mày mắt, chẳng thấy da thịt, chỉ thần trí hoảng hốt mà nói:

"Đứa em gái này, ta từng gặp rồi."

Cậu ấy lại giải thích rằng: "Tuy chưa từng gặp, nhưng nhìn lại thấy quen mặt, trong lòng lại giống như đoàn tụ sau một chuyến đi xa lâu ngày vậy."

Thứ tôi muốn là một non nước quen thuộc đến lạ lùng — cho dù là lần đầu quen biết trong thơ của Vương Duy, từng gặp trong Vĩnh Châu Bát Ký của Liễu Tông Nguyên, nhai kỹ mà thành vết tích trong tranh thủy mặc của Thạch Đào, hay tích tụ mà sinh tình từng chút một từng hòn đá cành cây trong hồn trong mộng.

Thứ phong cảnh tôi muốn là loại phong cảnh mà tôi có thể ngắm nó và cũng có thể được nó ngắm nhìn. Tôi muốn một thế giới quen thuộc "núi này chính là ta, ta chính là núi này, nước này như ta, ta như nước này".

Liệu có một non nước nào có thể cùng tôi qua lại chú giải lẫn nhau không? Liệu có một non nước nào có thể cùng tôi đối chiếu chứng thực lẫn nhau không?

Giấy gói

Giống như khúc dạo đầu của vở kịch opera, xe chạy suốt dọc đường toàn là núi, quy mô nhỏ, bạn cảm thấy một giai điệu chủ đạo mơ hồ sắp xuất hiện.

Chợt, chiếc xe máy chạy qua, có người chở đầy lá khoai môn dại ở ghế sau, lá này chồng khít lên lá kia, bề ngang chồng khoảng năm thước, bề cao khoảng bốn thước, nhìn xa trông giống như một khối ngọc lục bảo nguy nga. Nhớ đến thơ của Dư Quang Trung — vậy thì bẻ một chiếc lá sen thật rộng

Gói một mảnh trăng về

Mang về kẹp vào trong thơ Đường dẹp lép, giống như nỗi tương tư đã bị ép khô

Đài Loan không có nhiều lá sen, nhưng khắp núi toàn là lá khoai môn dại to bản, hình trái tim, xanh đến mức khiến người ta thở không ra hơi, quả là một loại lá kỳ lạ, từng có lúc, ở chợ, lá chuối có thể gói một miếng đậu phụ, lá khoai môn dại có thể gói một miếng thịt heo — loại giấy gói đó thật xa hoa.

Dọc đường quả nhiên liên tiếp nhìn thấy rất nhiều xe máy chở lá khoai môn dại, ngày mai trên chợ sẽ xuất hiện biết bao nhiêu lớp giấy gói xinh đẹp đây!

Cung kính

Màu núi ngày càng e ấp, màu thu ngày càng trong suốt, tôi bắt đầu ngồi ngay ngắn nghiêm trang, nếu Mễ Điên vì một hòn đá mà cởi mão cúi đầu, vậy thì tôi nên đối mặt thế nào với muôn vàn tầng đá xếp chồng của núi đây?

Xe đi ngược lên trên, mặt trời rơi xuống dưới, ánh chiều tà vàng óng ánh vẩn vơ quyến luyến trên sườn núi lớn, không biết nên ở lại quyến luyến núi, hay đuổi theo vùi mình cùng hoàng hôn.

Cùng với hoàng hôn, tôi đã đến Phục Hưng.

Nó vẫn đang xanh ở đó

Tận cùng của con đường nhỏ, tại chỗ khuyết của đám sậy, có thể phóng tầm mắt nhìn xuống Đại Hán Khê.

Dòng suối cực kỳ xanh.

Bóng chiều dần đậm, điều kỳ lạ là sắc xanh của nước suối kiên cường xé rách bóng chiều, kiên định bảo vệ tông màu của chính mình.

Trời hoàn toàn tối đen, tôi kinh ngạc phát hiện sắc xanh ấy vẫn đang cuồn cuộn sức sống chảy trôi, trong bóng tối dù có nhắm mắt lại tôi cũng có thể nhìn thấy.

Thấy hay không thấy, tôi biết nó vẫn đang xanh ở đó.

Ngắm mai, vào lúc hoa mai chưa trổ

Trong sân có mai, khoảng một trăm gốc.

"Mùa hoa vẫn còn ba, bốn mươi ngày nữa." Người trong sơn trang nói với tôi như vậy, dù đây đã là tiết trời đã lạnh nhưng chưa rét.

Lá mai đã rụng hết, hoa mai chưa được cắt tỉa, tôi chỉ có thể đứng lặng ngắm nhìn thật kỹ bộ xương cốt thanh tú kỳ lạ dứt khoát của cây mai.

Xương mai có màu nâu đất cực kỳ sâu thẳm, cùng màu với đá. Càng giống đá hơn là, trên xương mai cũng chi chít những đốm rêu phong, nó thậm chí còn có vẻ sương gió thô ráp của đá, vết nứt của đá, sự già cỗi gập ghềnh của đá, từng cành từng nhánh của mai ôm đan vào nhau, bất ngờ lại rút thành những viên đá hình sợi.

Điều không thể tưởng tượng nổi là, trong một khối đá tịch mịch bất động như thế, sao có thể bung nở ra hoa chứ?

Làm thế nào mà trong những cành cây khô cằn nứt nẻ ấy lại khóa chặt nhiều cánh hoa phát sáng rực rỡ đến thế? Cùng với ngần ấy chiếc lá nhỏ xanh trong suốt về sau, chúng đang ở đâu lúc này? Tại sao chỉ có cây mai đang mang thai mới thanh gầy cổ kính đến vậy? Hàng vạn bào thai hoa ấy sao lại có thể giấu kín đáo đến thế?

Tôi suýt muốn mổ tung cành cây đào sâu dưới đất, để xem hương thơm ngầm sẽ lơ lửng dưới trăng ngày mai đang ở đâu? Để xem vẻ trắng muốt có thể thách thức sương giá kiêu hãnh trước tuyết mai kia đang ở đâu? Chúng tất đang trai giới tắm gội, chờ đợi tiếng gọi thần thánh, vào một đêm gió bắc căm buốt nào đó, chúng sẽ bất chợt cùng nhau khoác lên sắc trắng cho thiên hạ nhìn.

Cách xa ngàn dặm, Vương Duy có thể quay đầu nhìn thấy cành mai lạnh lẽo trong ký ức bên cửa sổ thêu gấm của quê nhà. Cách ba bốn mươi ngày mùa hoa, tôi dự đoán được sự rực rỡ trong tưởng tượng từ bên trong thân cây khô cằn nứt nẻ.

Lắng nghe tiếng sấm sét giữa chốn vô thanh, nhìn ngắm muôn hoa giữa vùng vô sắc, hóa ra không phải là không thể!

Kinh nghiệm huyền bí

Nửa đêm tỉnh giấc, tôi một mình đi ra sân.

Bốn bề đen kịt hoàn toàn, làm nổi bật đầy trời sao sáng trong như nước.

Đã lâu không được thưởng thức vẻ đẹp của màn đêm. Nhớ đến Anna Karenina dưới ngòi bút của Tolstoy, trong bữa tiệc khiêu vũ, những cô gái khác tưởng nàng sẽ mặc trang phục màu tím nhã, nhưng nàng lại mặc một chiếc váy đen tuyền, cổ quấn một vòng kim cương lấp lánh trong suốt, phong thái tuyệt đại.

Văn minh đã làm vấy bẩn màn đêm, sắc đen là một loại màu cực kỳ kiêu kỳ, còn khó dính vật lạ hơn cả màu trắng.

Trong đêm đen, dưới ngàn sao, cây cổ thụ đột ngột sừng sững đứng đó, trông còn cao lớn hơn ban ngày.

Căn nhà cổ do thời kỳ Nhật Bản để lại, lớp ngói này chồng lên lớp ngói kia, biết bao tang thương kể sao cho hết.

Bỗng nhiên, tôi cảm thấy mình bị bao quanh bởi hương hoa mộc.

Nhất định có một cây mộc, tôi không nhìn thấy, nhưng, đương nhiên, nó đang ở đó. Cây hoa mộc là một loại cây ban ngày cũng không dễ nhìn thấy, huống chi là trong đêm đen như mực tàu, nếu nhất định phải tìm, dùng mũi hẳn cũng tìm được. Nhưng, cần gì chứ? Tìm được cây hoa mộc không quan trọng, có thể đứng trong hương thơm nồng nàn cổ điển của hoa mộc, lắng nghe hơi thở ấy đang thổ lộ điều gì, mới là quan trọng.

Tôi đi vòng quanh sân vườn vài vòng, rồi lại không chút sai sót quay trở lại lãnh địa của hoa mộc, cho đến khi toàn bộ lồng ngực tôi ngập tràn vị ngọt ngào.

Giống như một trải nghiệm huyền bí giữa tín đồ và thần linh, đêm hoa mộc đó đối với tôi, cũng là một trải nghiệm huyền bí. Có một loài hoa, bạn không nhìn thấy, nhưng lại quả quyết nó tồn tại. Có một thứ âm thanh, bạn không nghe thấy, nhưng tự biết là mình thấu hiểu.