“Alo, xin hỏi giáo sư Trương có ở đó không?” Điện thoại theo lệ từ sáng sớm đã reo inh ỏi.
“Tôi đây.”
“Này! Trương Hiểu Phong!” Giọng đối phương bỗng trở nên vội vã, cao vút và thẳng thừng.
Tôi ngẩn người, bởi từ trước đến nay những giọng nói truyền qua điện thoại đều khách sáo, uyển chuyển và có việc nhờ vả, phong cách gọi thẳng tên thế này tôi chưa từng nghe qua, nhất thời quả thực không biết phải trả lời thế nào.
“Cậu không nhớ tớ à!” Cô ấy tiếp tục với giọng điệu trực diện ấy: “Tớ là Lý Mỹ Tân đây, hồi trước ngồi cùng bàn với cậu đấy!”
Tôi bỗng thở phào nhẹ nhõm, hèn chi, hóa ra là cô ấy, người bạn học cấp hai từ ba mươi năm trước. Đối với cô ấy, “giáo sư”, “quý cô” đều là những từ ngữ trang sức dư thừa. Trong mắt cô ấy, tôi chỉ là Trương Hiểu Phong mặc áo xanh váy đen giản dị ngày nào.
“Tớ nhớ chứ!” Tôi nói, “Nhưng những năm nay cậu ở đâu vậy chứ!”
“Ở Mỹ, mới về nước trong kỳ nghỉ hè gần đây.”
Sáng hôm ấy, tôi bỗng trở nên vô cùng xốn xang, con người chốc thì bị ném về ba mươi năm trước, chốc lại vội vã chạy về hiện tại. Thực ra, tôi tuy là cựu học sinh trường Bắc Nhất Nữ, nhưng chỉ học có hai năm, sau đó vì bố được điều chuyển công tác, cả nhà dọn về phía Nam nên đã chuyển trường, từ đó không còn gặp lại nhóm bạn học này nữa. Cuộc sống bận rộn khiến tôi dần quên mất họ, điều kỳ lạ là, một khi có cuộc điện thoại gọi đến, tên vừa thốt ra thì ký ức lại sống lại, tất cả gương mặt và giọng nói đều ùa về trước mắt. Thời gian quả thực là một thứ kỳ diệu, giống như đoàn tàu, có thể chạy về phía trước, cũng có thể lùi ngược theo đường ray; còn ký ức thì giống như nhịp thở, giữa lúc hít vào thở ra đến bản thân cũng không hề ý thức được.
Cuối cùng cũng hẹn được chiều cuối tuần đến đường Nam Kinh Đông uống cà phê, coi như là buổi họp lớp. Tôi vô cùng phấn khích chờ đợi ngày đó, và ngày ấy cuối cùng cũng đã đến.
Bước vào căn phòng đã đặt trước, người đầu tiên tôi nhìn thấy là cô giáo Lý Hóa ngồi ở vị trí chủ tọa. Năm cô dạy chúng tôi, cô vừa tốt nghiệp Đại học Sư phạm không lâu, tóc ngắn, lông mày rậm mắt to, cằm nhọn, giọng nói dịu dàng, chúng tôi lập tức đều đem lòng yêu mến cô. Không ngờ ba mươi năm sau cô vẫn tao nhã đoan trang nhường ấy. Người nổi bật không kém cô giáo là La, cô ấy là hoa khôi của lớp, cho đến nay vẫn duy trì cân nặng bốn mươi lăm ký. Nhớ lại thời gian đó, tôi thực sự cảm thấy cô ấy là mỹ nhân số một trên đời, con gái bác sĩ, học đàn piano, mắt đẹp da tuyết, chỉ cảm thấy tất cả mọi chuyện tốt đẹp trên đời đều tập trung lên người cô ấy. Lên đại học năm hai đã kết hôn với cháu đích tôn của một tỷ phú công nghiệp, xe của hồi môn nối đuôi nhau không dứt, tất cả bạn gái trong lớp đều làm phù dâu, tiệc mâm cỗ linh đình... Nhưng bây giờ nhìn cô ấy, tôi mới hiểu rằng đằng sau vẻ đẹp rực rỡ chói lọi ấy, cô ấy cũng từng sống một cách vô cùng chân thực và vững chắc. Tiền bạc là thứ có chân, gia thế cũng có lúc thăng trầm, cô ấy tự mình bắt đầu làm từ nhân viên nhỏ nhất trong công ty, quen thuộc với từng mảng nghiệp vụ của công ty, cho đến tận bây giờ, buổi tối cô ấy vẫn đi học các tín chỉ quản trị. Người mà tôi từng coi là công chúa là tiên nữ, hóa ra cũng đang sống một cách thực tế và chân chất nhường ấy.
“Này, tóc của cậu có uốn không đấy?” Có người chuyển mũi nhọn sang đứa đến muộn là tôi.
“Không cần, tớ xoăn tự nhiên từ nhỏ.” Tôi vừa nói, vừa đắc ý vì khoản tiền uốn tóc mà cuộc đời mình đã tiết kiệm được.
“Bây giờ thì không sao rồi, nhưng ngày trước, lúc làm thủ tục nhập học, thiếu chút nữa là không qua nổi ải, giáo viên phụ trách kỷ luật tưởng tớ tranh thủ kỳ nghỉ lẻn đi uốn tóc, giải thích thế nào cũng không xong, thực sự gấp đến mức sắp khóc.”
Mọi người bật cười. Ôi? Hóa ra chuyện này qua ba mươi năm mang ra nhắc lại, lại cũng thành ra buồn cười và thú vị đến thế. Nhưng lúc đó ngoài việc oan ức không biết kêu đâu cho thấu đến mức sắp khóc ra, thì hoàn toàn chẳng có đối sách gì cả, khi ấy chỉ biết giận giáo viên, giận bản thân, giận bố mẹ đã di truyền cho mình một đầu tóc kỳ quặc.
Rồi lại nói chuyện gia đình của mỗi người. Hồi đó Lý Mỹ Tân dáng người gầy nhom, nghịch ngợm quậy phá không thích đọc sách, vậy mà nay lại sinh được mấy đứa con ngoan trò giỏi, trở thành một người vợ hiền mẹ đảm phú quý đề huề; Ngụy ngày xưa vẽ tranh rất đẹp, đáng tiếc lại nghe lời bố đi học ngành thương mại, cho đến nay vẫn vương vấn mãi hội họa.
“Ngày xưa hai cậu làm báo tường, một người viết một người vẽ, hì hục đến tận muộn cũng không về nhà nổi, tớ đứng bên cạnh muốn giúp mà không giúp được.”
“Sao tớ không tài nào nhớ nổi có chuyện này nhỉ?”
“Cô giáo Văn hay lấy bài văn của cậu ra cho cả lớp chuyền tay nhau đọc đấy.”
Lạ thật, chuyện này tôi cũng không nhớ nữa.
Những gì nhớ được lại chính là sự ngưỡng mộ và ganh tị ngầm, ví dụ như Thi, cô ấy đã viết một bài “Độc thoại của ma-nơ-canh” để cho ma-nơ-canh trong tủ kính cất lời. Lại có người như La Lỗi Gia, cô ấy viết về vùng Tứ Xuyên thời thơ ấu, viết về “miếng thịt thỏ hấp dẫn trong chậu đồng”. Lúc đó tôi chỉ cảm thấy họ đều là những tài năng xuất chúng do trời ban.
Đề tài lại chuyển sang âm nhạc, đó thực sự là vết sẹo thầm kín của tôi đấy. Hồi đó chúng tôi phải hát nhịp sáu phần tám, mỗi lần lên lớp đều phải nhìn phổ xướng âm, những thứ đơn giản như thế không biết là không biết, tiết trước không biết thì tiết sau phải đứng học, đợi đến khi biết hát rồi mới được ngồi xuống. Thế mà, ngặt một nỗi cứ không biết, thế là cứ đứng mãi, tự thấy mất mặt chết đi được.
“Bây giờ tớ biết rồi, một hai ba một hai ba hai...” Tôi cứ thế hát vang lên, mọi người bật cười, “Các cậu đừng cười mà, bây giờ tớ hát nhẹ tênh thế này, chứ hồi đó cứ nghĩ đến giờ âm nhạc là gan rút tim run. Mỗi lần bị phạt đứng cũng là gấp đến mức muốn khóc...”
Mọi người vẫn cười. Thật đấy, hóa ra chuyện qua ba mươi năm rồi, cái gì cũng có thể cười xòa cho qua chuyện. Hơn nữa, thực ra giáo viên cũng từng có những nỗi khổ riêng, cô ấy vừa dạy chúng tôi xong không lâu thì xin nghỉ việc, kết hôn với một sinh viên y khoa, sống qua những tháng ngày gian khó trong con hẻm tồi tàn ở đường Tử Tuyền. Ba mươi năm trôi qua, sinh viên y khoa nay đã thành danh y, ca phẫu thuật tách rời trẻ liền sinh chính là do tay chồng cô chủ trì.
Giờ thể dục, giờ hướng đạo sinh, buổi tổng vệ sinh đều được mang ra làm những đề tài trò chuyện vô cùng ngon miệng, “Này, các cậu còn nhớ không, xương cổ tay có tám cục — gọi là xương thuyền, xương nguyệt, xương tháp, xương đậu, xương thang lớn, xương thang bé, xương cả, xương móc — tớ cho đến bây giờ cũng không quên được.” Tôi nói, nhìn vẻ mặt ngơ ngác của họ, tôi được khích lệ, lại tiếp tục đào sâu thêm, “Còn cô giáo Văn nữa, có một lần cô ấy bị ốm, tất cả chúng tôi đến thăm cô ấy, cô ấy bật khóc, nói rằng mình bị chửa ngoài tử cung, đã phẫu thuật rồi, sau này không thể có con được nữa. Hồi đó chúng tôi còn quá nhỏ, chỉ thấy lạ, không có con thì có gì mà phải khóc chứ? Huống chi bình thường cô ấy lại là một người hiếu thắng như thế.”
Biết bao tiếng thở dài, biết bao sự kinh ngạc, biết bao sự hồi tưởng ngọt ngào ngấm vào tim, ba mươi năm đã qua, những hờn giận vu vơ thuở ấy, những tiếng cười giọt lệ thuở ấy, sự tham lam mê muội và sự thông tuệ bi ai thuở ấy, giờ phút này chỉ là một làn khói mỏng trên mặt tách cà phê, mọi vết thương tự khắc đều có thể đóng vảy, mọi thứ quả ngọt đều đã ngưng tụ thành rượu.
Có người vội vã về nhà nấu cơm tối, chúng tôi vội vã giải tán.
Hóa ra, chuyện đời hoàn toàn có thể hóa thành gió mây chỉ trong một lần ngoảnh đầu, hóa ra tất cả đều có thể xem như dấu vết của giấc mộng trong những lời cười nói, vậy thì trên thế gian này còn có chuyện gì là không thể buông lòng, không thể phóng khoáng xem nhẹ nữa chứ?