Mai Mai, Tố Tố, Viên Viên, Mãn Mãn, Tiểu Đệ và Tiểu Muội:
Khi tôi viết liền một hơi sáu cái tên của các em, trong lòng tôi bắt đầu dâng lên một mối cảm xúc lạ lùng, tâm trạng này e rằng rất ít người có thể thấu hiểu, trừ phi người đó cũng là chị của năm cô em gái và một cậu em trai, trừ phi đàn em của người đó cũng phiền phức mà lại đáng yêu y như các em.
Lúc này đang là buổi sáng sớm, nghĩ là các em đều đã dậy rồi nhỉ? Thật muốn nhìn thấy bộ sậu lúc các em mở mắt ra làm sao: Sáu người, vừa vặn có một tá con ngươi quả nho tím sáng ngời và tròn xoe, thử nghĩ xem, đáng yêu biết nhường nào —— mười hai hạt nho lay động quây quần quanh bàn ăn, chuyển động, lấp lánh, quả là một khối tài sản đáng kể đấy!
Bây giờ, mặt trời đã nhô lên, sương mù dần tan đi, trên đồng nội một một màu xanh mướt, trông mềm mại nhường nào, khiến tôi cảm thấy dù cho tôi có vô ý ngã từ ngọn núi này xuống, cũng sẽ không bị trầy xước một miếng da nào, cùng lắm là bị nảy lên hai cái, dính một đôi tất màu xanh không giặt ra được mà thôi. Còn có con sông nhỏ uốn lượn quanh chân núi, cũng ánh lên sắc xanh, đó là một loại sắc xanh khác, sáng rỡ ngời ngời, tựa như được pha thêm dầu vậy; còn về ngọn núi, vẫn là một màu xanh, nhưng lại là một nhúm xanh đậm đà thẫm dịu, khiến người ta cảm thấy, dù có ra tay từ bất cứ góc nào, cũng không thể vạch nổi ra một khe hở, khiến người ta cảm thấy, dù có cạo đi của nó hai lớp, sắc xanh của nó vẫn không hề phai nhạt. Ngoài ra, tấm lưới cửa sổ của tôi cũng có màu xanh, màu xanh nhạt ơi là nhạt, bị mặt trời chiếu vào, quả thực mờ ảo như tùng váy lụa của mỹ nhân đời cổ vậy. Các em thử nghĩ xem, tôi viết thư cho các em trong một buổi sáng đẫm đầy sắc xanh thế này, trong lòng tôi sao có thể không tràn ngập một màu xanh căng tràn sức sống cơ chứ?
Mấy năm nay tôi rất ít viết thư cho các em, mỗi lần nhớ đến trong lòng luôn cảm thấy vô cùng áy náy, nhưng nào có phải tôi đã quên các em đâu cơ chứ? Mỗi tối, khi tôi thầm nhủ: "Xin Cha toàn năng hãy phù hộ cho các em trai em gái của con." Tâm trạng tôi luôn vô cùng xúc động, và sáu gương mặt nhỏ nhắn của các em liền rất tự nhiên hiện lên trong đầu tôi, mỗi khi đến lúc đó, tôi phải mất một lúc lâu mới có thể tiếp tục nói tiếp được. Tôi vẫn luôn muốn nói cho các em biết, tôi yêu quý các em biết nhường nào, mặc dù chúng ta từng cãi vã, từng đánh nhau, từng thề thốt không thèm nói chuyện với đối phương, nhưng giờ đây khi tôi đã lớn, tôi liền hiểu ra, chúng ta vốn dĩ là một viên bảo ngọc trân quý, bị một đôi tay kì diệu đục đẽo thành bảy viên tinh xảo, lại còn kết thành một chuỗi. Các em trai em gái ơi, chúng ta thật nên luôn khắc ghi, chúng ta là một chuỗi không thể tách rời!
Mấy hôm trước tôi từng gửi cho mẹ một tấm ảnh tốt nghiệp, không biết các em đã nhìn thấy chưa, tôi nghĩ các em đều rất có hứng thú với chiếc mũ vuông đó nhỉ? Thế nhưng tôi lại nhớ, lúc tôi thay bộ lễ phục cử nhân trong tiệm chụp ảnh, khóe mắt lại ngấn đầy nước mắt. Tôi vẫn hay nghĩ, phấn đấu bốn năm, giành được một tấm bằng, lêu lổng bốn năm há chẳng cũng lấy được một tấm bằng hay sao? Điểm khác biệt, có lẽ duy nhất chỉ là cảm xúc trong lòng khi đội chiếc mũ đó lên mà thôi! Tôi nhớ ngày hôm đó tôi từng đứng ngây ngẩn trước gương thay đồ rất lâu, tôi đã nhớ đến ông nội của chúng ta, ông bắt kịp một thời đại khoa cử vừa bị bãi bỏ, chẳng giành được chút công danh nào; tôi cũng nhớ đến cha của chúng ta, ông là một người lính nửa đời chinh chiến ngút ngàn, đương nhiên cũng chẳng có học vị nào để mà bàn tới rồi. Thế thì tôi may mắn biết bao khi trở thành người đầu tiên trong gia đình này đạt được học vị cử nhân? Đây há lại là công sức của riêng một mình tôi, sinh trưởng trong thời buổi loạn lạc thế này, mà lại có thể thoát khỏi cảnh đói rét, lại còn thêm cơ hội tiến đức tu nghiệp, ông trời thật ưu ái tôi biết bao!
Tôi không mong đó là chiếc mũ vuông duy nhất của nhà chúng ta, tôi hy vọng các em cũng có thể đi tranh thủ lấy nó. Thật mong tương lai đến một ngày, chúng ta đã già, mọi người đều trưng bày chiếc mũ của chính mình và mũ của con cháu mình ra, chất đầy kín một gian phòng. (Các em còn nhớ không? "Một gian phòng" là từ miêu tả cấp độ cao nhất của chúng ta dành cho số lượng, đôi khi, một nghìn một vạn một trăm triệu cũng chẳng sánh bằng nó đâu.)
Bên dưới chiếc mũ đó, các em có thể nhìn thấy mái tóc ngắn mới cắt của tôi, ngày hôm đó vì để chụp ảnh, đành phải miễn cưỡng tút tát lại một chút, có đôi khi, trông thực sự rất không ra làm sao, thế nhưng tôi lại thích dẫn lại một câu nói mà Tổng thống Kennedy từng nói khi người khác công kích mái tóc của ông ấy, ông ấy nói rằng: "Tôi tin tất cả những thứ để trị quốc, là mọc ở dưới da đầu, chứ không phải ở phía trên." Vì câu nói này, tôi lại càng thêm đắc ý quên hình, bất kể là kiểu tóc nào, tôi rất ít khi khiến nó ngoan ngoãn nằm yên được, nhưng tôi hy vọng các em đừng học theo tôi, đặc biệt là các em gái, càng nên thường xuyên chải chuốt gọn gàng ngăn nắp, dung mạo phụ nữ và đức hạnh phụ nữ đều đáng được coi trọng như nhau.
Đương nhiên, các em cũng sẽ nhìn thấy đôi mắt ở bên dưới mái tóc ấy, mặc dù nó không hề long lanh xinh đẹp như được miêu tả trên tiểu thuyết, nhưng các em đã từng phát hiện thấy một tia u ám hay thất vọng nào trong đó chưa? Không hề, chị của các em dù rời nhà, đến một nơi xa xôi xa lạ để học tập, nhưng chị chưa bao giờ để ánh mắt cúi xuống, để bước chân chùng xuống, chị chưa bao giờ chán nản, cũng chưa bao giờ nhụt chí, các em đều nên học tập chị, hướng mắt nhìn về phía trước, nhìn về phía tương lai vô cùng rộng lớn tốt đẹp.
Các em còn nhìn thấy gì nữa nào? Nhìn thấy chiếc sườn xám mới lấp ló bên ngoài bộ đồng phục học sinh rồi chứ? Chị của bạn học các em có lẽ cũng có một chiếc sườn xám trắng như thế này, nhưng các em có thể kiêu hãnh, bởi vì chiếc của chị các em đây có lẽ sẽ có điểm khác biệt với họ, bởi vì tôi dùng đầu óc và đôi tay để kiếm ra nó, chẳng bao lâu nữa các em sẽ phát hiện ra, một người dựa vào sự nỗ lực để kiếm lấy y phục cơm áo cho mình, là một chuyện hạnh phúc và kiêu hãnh biết bao nhiêu.
Cuối cùng, các em chắc chắn sẽ chú ý đến chiếc áo cử nhân rộng thùng thình và trang nghiêm khoác bên ngoài, cô em út thích mặc quần áo mới có lẽ rất muốn thử một chút chứ nhỉ? Kỳ thực bộ quần áo này vốn không đẹp, cũng giống như quá trình có được nó vốn chẳng hề suôn sẻ vậy, trong nhân sinh có rất nhiều thứ đều là như thế. Những thứ rực rỡ lóa mắt trong cuộc sống vốn không nhiều, thế nhưng quá trình có được bất cứ thứ gì, lại không có cái nào là không gian khổ.
Tôi tốn từng ấy bút mực, thứ tôi muốn nói với các em há chỉ là một tấm ảnh nhỏ hay sao? Tôi khát khao biết bao để các em hiểu được những gì tôi đã hiểu, trả giá những gì tôi đã trả giá, đạt được những gì tôi đã đạt được, tôi mong mỏi biết bao, các em đều có thể theo kịp tôi, và vượt qua cả tôi!
Mai Mai có lẽ sẽ là người đầu tiên bước lên con đường này, bởi vì em sắp tốt nghiệp trung học phổ thông rồi, tôi hy vọng trong hai tháng cuối cùng em hãy nỗ lực học tập cho đàng hoàng, tôi vẫn luôn cho rằng em rất thông minh, có lẽ cũng chính vì thông minh, nên em hoàn toàn không có chút hứng thú nào với sách giáo khoa. Kỳ thực trước đây tôi nào có cam tâm tình nguyện học hành, tôi thà ra khuôn viên trường để thống kê từng cánh hoa hồng, còn hơn là cúi đầu làm bài tập đại số. Thế nhưng, em gái ơi, dù thế nào đi nữa, chúng ta không thể ép buộc mọi chuyện đều theo ý chúng ta, chúng ta đương nhiên nên học những thứ mình yêu thích, nhưng cũng không có lý do gì để gạt bỏ những thứ mà chúng ta không có hứng thú. Tôi biết em cũng thích viết lách, mấy hôm trước tôi tình cờ phát hiện ra tác phẩm của hai chúng ta từ cuốn sổ cắt dán của một người bạn học, trong lòng thầm vui mừng khôn xiết, điều này chứng minh tác phẩm của hai chúng ta không chỉ được đăng tải, mà còn được độc giả yêu mến, tôi mừng cho chính mình, lại càng mừng cho em hơn. Em là người có tương lai, đừng cứ thế mà cắt đứt con đường tiến thủ của mình. Đại học đang vẫy gọi em đấy, em mau đến đi, đại học sẽ rèn giũa tư duy của em, để em thông qua con đường này mà dần dần vươn đến sự trưởng thành và hoàn mỹ.
Tố Tố học trường thương chức, đây cũng là một hướng đi tốt, người nhà chúng ta đều không giỏi tính toán, em học cho thật tốt, ngược lại cũng có thể xã một trận giận thay cho mọi người. Dạo gần đây xoài và ô giạm ở nhà đều sắp chín rồi, em từ trước đến nay vốn thích ăn vặt, cẩn thận kẻo lại làm đau dạ dày đấy. Em có một đặc điểm, đó là thích quần áo đẹp, kỳ thực điều này cũng không tính là chuyện xấu, vừa hay có thể bù đắp cho điểm đoản là tôi không thích ăn diện, chỉ là vẫn nên đem cái tâm thích quần áo đẹp của mình đặt lên người khác, giống như Đỗ Phủ vậy, luôn ôm ấp nỗi niềm về những kẻ sĩ nghèo đói trong thiên hạ, hơn nữa, sau này em hoàn toàn có thể dùng sự nỗ lực của chính mình để đổi lấy những thứ mình yêu quý, thế này, giống như những gì tôi vừa nói, em không chỉ có thể tận hưởng niềm vui "có được", mà còn có thể tận hưởng niềm vui "đi tìm được".
Viên Viên, em đang tuổi mười bốn, tôi rất hiểu những đứa trẻ ở độ tuổi như em, giai đoạn này chính là quãng thời gian khó chịu nhất, bản thân rốt cuộc cũng không phân định rõ nổi mình tính là người lớn hay trẻ con, thế nhưng, thời gian tự khắc sẽ đưa em vượt qua cửa ải này. Tiếng Anh và toán học của em cứ mãi không chịu bỏ công sức ra học, đây cũng là căn bệnh cũ của tôi, giờ đây tôi dần cảm thấy bản thân đã chịu không ít thiệt thòi về mặt này, em mới học lớp tám, mọi thứ làm lại từ đầu, vẫn chưa phải là muộn, rất nhiều nguồn lực và tài nguyên của một đời người, đều được tích trữ vào cái tuổi này của em. Tôi biết, em là chất liệu có thể uốn nắn thành tài, tôi mong chờ được nhìn thấy em thành công, nhìn thấy em tốt nghiệp cấp hai, tốt nghiệp cấp ba, tốt nghiệp đại học... Hồi nhỏ, mỗi lần các bạn học của tôi nhìn thấy em đều rất thích gọi em là "Tiểu Điềm Điềm", tôi hy vọng em không chỉ khiến người khác lĩnh hội được một phần ngọt ngào từ nụ cười của em, mà còn phải khiến cha mẹ và tất cả những ai quan tâm đến em, thu nhận được sự ngọt ngào lớn lao hơn từ sự thành công của em.
Còn về Mãn Mãn, em mới học tiểu học năm tư, tôi vẫn luôn lo lắng cho tư duy sớm phát triển của em. Lúc năm tuổi, đầu người em vẽ đã không hề thua kém bất cứ người chị nào, sáu tuổi, vậy mà lại có thể dùng chữ cái phiên âm ghép lại để biên soạn ra được một cuốn truyện tranh đơn giản, lại còn có cả hình minh họa đính kèm nữa chứ! Em thường hay ỷ tài cao mà không chịu đọc sách cho đàng hoàng, thế mà thi cử lại lần nào cũng đứng đầu bảng. Kỳ thực, tôi vốn không hềthưởng thức sự thành công kiểu này của em, tôi hy vọng mỗi người đều phải dốc hết sức lực của mình, mặc kệ tài năng của người đó ra sao, ông trời vốn không hề vạch sẵn một nhóm người nào, cho phép họ chỉ dựa vào tài năng khí phách là có thể thành công. Em còn có một khuyết điểm nghiêm trọng nữa, đó là tâm hiếu thắng quá mức, bất kể là ăn uống, mặc ân, hay dùng đồ, em từ trước đến nay chưa từng chịu thua kém người khác, thường xuyên chỉ vì một câu nói, mà có thể vì hờn dỗi mà chịu nhịn đói cả bữa. Các em còn nhớ tôi gọi em là "cái bao hơi" không? Thực ra việc đi tranh giành với người khác vốn chẳng phải là chuyện tốt đẹp gì, vốn dĩ trong các chị em em có thể được tính là người xinh đẹp nhất. Thế nhưng cái bộ dạng đằng đằng sát khí của chính em, đã phá hỏng hoàn toàn vẻ đẹp của em rồi. Dần dần, em sẽ hiểu ra, cái gọi là vẻ đẹp, không phải là thứ váy phồng ni-lông có thể chống đỡ lên được, cũng không phải là đôi mắt to và cái miệng nhỏ có thể gom góp lại mà thành, vẻ đẹp là một thứ phẩm chất không thốt nên lời, một thứ khí chất không tài nào diễn tả nổi, có lẽ bây giờ em vẫn chưa thể lĩnh hội được, nhưng tương lai rồi em cuối cùng cũng sẽ ngộ ra thôi.
Em trai, nhắc đến em, tôi không khỏi phấn chấn hẳn lên, dẫu nói thời đại trọng nam khinh nữ đã sớm qua đi, nhưng em là con trai duy nhất trong nhà chúng ta, dù thế nào đi nữa, em vẫn có một vị trí vô cùng quan trọng. Dạo gần đây em có béo lên chút nào không? Mấy năm trước chúng ta từng đánh nhau mấy trận liền, có lẽ thêm hai năm nữa là tôi đánh không lại em nổi nữa rồi. Ở trong nhà, tôi yêu thương từng đứa em gái, nhưng không còn nghi ngờ gì nữa, tôi càng mong mỏi sự thành công của em hơn. Tôi tuổi Tỵ, em cũng tuổi Tỵ, chúng ta cách nhau trọn vẹn một con giáp, tôi ngóng trông một đứa em trai, ngóng trông suốt mười hai năm, tôi sao có thể không thiên vị em cho được? Đương nhiên ý tôi không phải là tôi muốn đối xử nương tay với em hơn, ngược lại, tôi muốn quản giáo em thật nghiêm khắc, bám sát lấy em, bởi vì, em là người duy nhất gánh vác trọngng đại, em chỉ có thể thành công, không được phép thất bại.
Chúng ta vẫn hay thích hỏi em lớn lên muốn làm gì, em nói muốn dọc theo một con phố xây lên mấy tòa nhà bách hóa năm tầng, mỗi người chị phân cho một tòa, hơn nữa còn phải bắc thêm một tấm ván ở ban công, để thông nối với nhau thế là mọi người có thể tha hồ nhảy nhót qua lại chơi đùa. Em nghĩ hay thật đấy, em trai ơi, tôi rất vui vì em là một cậu bé vừa ngây thơ đáng yêu, lại vừa biết nghĩ cho người khác.
Em cũng có khuyết điểm chứ, em quá hay khóc nhè, thiếu đi một chút khí chất nam nhi, có lẽ là vì có quá nhiều chị em gái chăng? Chị Mai từng hứa với em, chỉ cần em có thành tích một tuần không khóc nhè, liền dẫn em đi câu cá, thế mà em lại chưa từng làm được lần nào, chẳng phải là quá đáng tiếc hay sao? Em trai ơi, tôi không phản đối việc khóc, anh hùng cũng sẽ có lúc rơi lệ, thế nhưng vì đánh rơi một cái bình tông mà khóc, thì lại là chuyện hoàn toàn vô lý đấy nhé! Trên đường đời chông gai còn nhiều lắm, những trải nghiệm đó sẽ đâm cho chúng ta máu me đầm đìa khắp người, nếu như bây giờ em không thể chịu đựng được chút không suôn sẻ này, thì sau này em làm sao có thể đón nhận thêm nhiều sự mài giũa khác của cuộc đời đây?
Cuối cùng, Tiểu Muội, nói chuyện với em thật khiến tôi đau đầu, em quá nghịch ngợm, quá quậy phá, em thật nên đổi chỗ cho anh trai em đấy. Hết tôi hồi nhỏ, lúc nào cũng chải chuốt tết tóc đuôi sam gọn gàng, quanh quẩn bên cạnh mẹ, nghe kể chuyện bảy chú lùn, còn em thì lại thích dẫn dắt lũ trẻ bốn hàng xóm cùng nhau chơi nghịch bùn đất, đến mức toàn thân từ trên xuống dưới trông hệt như một cục bùn nhỏ, phân không ra đâu là lông mày đâu là má, rồi mới chịu về nhà tắm rửa. Tôi không thể trách phạt em, em rốt cuộc vẫn có một điểm ưu - khi em lớn lên, nhất định sẽ hoạt bát hơn tôi, dũng cảm hơn tôi, dũng mãnh hơn tôi. Thời đại tương lai, có lẽ bắt buộc phải là mẫu người kiểu như em mới có thể thích ứng được.
Em vẫn còn nhỏ, có rất nhiều chuyện tôi không thể khiến em thấu hiểu được, tôi chỉ dặn em một điều, em phải nghe lời cha mẹ và thầy cô, nghe lời các anh chị, kỳ thực, làm một người biết vâng lời còn hạnh phúc hơn nhiều so với việc làm một người đi dạy bảo kẻ khác, tôi vẫn thường mong ước có thể co nhỏ lại thành một đứa trẻ, giống như em, ngay cả việc sáng sớm thức dậy phải mặc bao nhiêu chiếc áo cũng chẳng do mình tự quyết định, tiếc rằng điều đó đã không còn khả năng nữa rồi.
Tôi viết nhiều như thế này rồi, mặt trời ban mai đã chiếu rọi lên trang giấy viết thư của tôi rồi, các em chắc là đều đã đến trường cả rồi nhỉ? Phải rồi, trên con đường các em đi học, chẳng phải cũng có một cánh đồng lúa xanh rờn đó sao? Các em nhất định sẽ chú ý đến sắc xanh của lúa mới, các em có nhớ đến chị của mình không? —— Người chị đang sống ở một thế giới màu xanh khác. Thế thì, tôi dạy các em, các em hãy ngước đầu lên nói với bầu trời xanh thẳm rằng: "Xin Cha trên trời phù hộ cho chị Hiểu ở nơi xa xôi, cầu ngài khiến chị đi đường không bị vấp ngã, đi ngủ cũng không bị nhiễm lạnh."
Bây giờ, tôi đành nhờ người đưa thư mang bức thư này đi giúp tôi, đợi đến chập tối các em tan học về nhà, nó sẽ nằm ngoan ngoãn trên bàn học của các em. Tôi hy vọng các em đừng tranh giành nhau, chỉ cần lặng lẽ ngồi quây quần thành một vòng tròn, rồi để một đứa đọc cho tất cả cùng nghe. Đọc xong rồi, tôi mong mỏi trong số các em sẽ có đứa tương đối thông minh đứng dậy, nhìn ra cội cây xanh um tùm như chiếc lọng che giữa sân, rồi nói:
"Em biết rồi, em biết vì sao chị lại viết bức thư này cho chúng ta rồi, các em nhìn xem, mùa xuân đến rồi, cây cối lại xanh tươi rồi, chị muốn chúng ta cũng giống như cây xanh mùa xuân vậy, không ngừng vươn lên cao lớn!"
Khi tôi đang ở chốn lữ hành ngược xuôi, từ trong cơn gió lành phương Nam thổi đến từ xa xôi nhận ra câu nói này, tôi liền sẽ buông bút xuống, mỉm cười đầy mãn nguyện.