Bầu trời xanh ngắt được đánh bóng, trong một mùa xuân như thế. Trong mùa xuân ấy, những chiếc lá non cũng được tráng một lớp men màu. Thế giới, bỗng chốc trở nên sáng sủa hẳn lên.
Tôi đi dọc theo sườn cỏ lên núi, cỏ xuân đã mọc rất rậm rạp. Chà, mùa xuân bao giờ cũng thế, mới bắt đầu, luôn quen giấu mình đằng sau cái lạnh cắt da và những làn mưa phùn. Đến lúc thực sự vén tấm màn che lên, lại khiêm tốn dọn sẵn cho chúng ta một mùa hè kéo dài.
Dáng núi không còn vẻ thanh gầy của mùa thu năm ngoái, biển hoa lau trắng muốt ấy cũng đã rút triều, cây tương tư có màu xanh đậm, cây hông có màu xanh nhạt, tre măng non có màu xanh biếc, những ngọn cỏ vừa nhú có màu xanh vàng. Vẫn là sắc xanh già cỗi của những tán cây lâu năm, cùng sắc xanh non của các loài dây leo, chen chúc nhau chật ních cả ngọn núi. Tôi chậm rãi bước đi, tôi đang đi trên sắc xanh, tôi đang đi giữa sắc xanh, tôi đang đi dưới sắc xanh, sắc xanh ở trong tôi, tôi ở trong sắc xanh.
Hương rượu của ánh nắng tuy nhạt nhưng lại rất nồng đượm, được rót đầy nông nổi trong từng đóa hoa dã quỳ hình chiếc chén nhỏ. Rốt cuộc là vị vương giả nào muốn tổ chức một bữa tiệc ngoài trời đây? Cớ gì phải bày biện mọi ngóc ngách sang trọng và nhã nhặn thế này? Khiến những người đi ngang qua đều không khỏi cảm thấy mình thật tầm thường.
Tấm thảm dày dưới gốc cây lớn kia là nơi chúng tôi từng ngồi, vào mùa xuân năm ấy. Hôm nay khi tôi đi qua, sự mềm mại của nó vẫn như năm nào, sắc xanh tươi của nó vẫn như năm nào, thậm chí cả những đóa hoa dã quỳ dệt trên đó cũng xinh đẹp như xưa. Ồ, mùa xuân, ký ức ngọt ngào ấy lại ùa về trong lòng tôi — thực ra không phải là ùa về, nó vẫn luôn tồn tại đấy chứ! Tôi không kìm được mà rụt rè ngồi xuống, âm hưởng triều âm vui sướng đang vang vọng khẽ khàng.
Gió mát đan cài qua từng kẽ lá, cùng đan cài với gió còn có những chú bướm. Chà, không vui vẻ thì quả là điều bất hợp lý — trong giai điệu tựa gió xuân thế này. Tất cả các cành lá mềm mại đều ngỏ lời khiêu vũ, xào xạc vang lên tiếng váy áo cọ vào nhau tựa lụa ta-ta và voan mỏng. Mùa âm nhạc tháng tư đấy chứ! (Chúng ta đã bao lâu rồi không nghe thấy tiếng đàn tiếng sáo?) Trên sân khấu âm nhạc rộng lớn, vang lên tiếng tiêu gỗ ngọt ngào xa xăm, tiếng thất cổ huyền cầm cổ điển, cùng những tiếng chuông bạc nhỏ leng keng, tấu lên những khúc nhạc vừa phức tạp lại vừa hài hòa.
Chúng ta đã lãng quên thế giới ngoài cửa sổ quá lâu rồi, chúng ta luôn thích sống cuộc sống bốn bề là bê tông. Từ lâu, chúng ta đã không thể như những người chăn cừu cầm gậy bên bờ suối, cũng như những chiếc lều chỉ đủ che mưa chắn gió của họ. Tương tự, từ lâu chúng ta cũng không thể tưởng tượng nổi những người nông dân cuốc đất ngoài đồng ruộng, cùng những ngôi nhà tranh chỉ đủ chỗ để ngồi gập gối của họ. Chúng ta không biết cảm giác dễ chịu khi lòng bàn chân chạm vào thảm cỏ, chúng ta không hiểu sự phấn khích khi khoang mũi bắt gặp hương hoa. Thật đấy, sao chúng ta lại có thể phóng đi với tốc độ chóng mặt đến thế!
Đằng kia, khe suối trong vắt đang róc rách chảy, rất nhiều cánh hoa màu tím nhạt, vàng non bồng bềnh trôi nổi, trông giống cái gì nhỉ? Dường như tôi từng muốn vẽ một bức tranh như thế — chỉ là, tại sao tôi lại muốn vẽ đến vậy? Có phải vì trong tận đáy lòng tôi cũng đang chảy một dòng suối khe như thế không? Có phải vì trong đó cũng đang gợn nhẹ những chuyện xưa và giấc mơ đẹp đẽ ảo ảnh không? Chà, tôi trân trọng biết bao những cánh hoa này, tôi thèm thuồng biết bao được múc lấy một nắm để làm bữa điểm tâm sáng nay!
Bỗng nhiên, một bé gái đi tới. Nếu như tôi chưa từng nhìn thấy con bé, trong khoảnh khắc sương mù chưa tan hết, ánh nắng chớp lóa kỳ lạ này, tôi suýt tưởng con bé là một tiểu tinh linh rồi! Nó chậm rãi bước đi, quả là một đứa trẻ miền sơn cước, đến cả dáng đi cũng thong thả một cách lạ kỳ. Nó mang một thứ khí chất phác mộc mạc tự nhiên thuộc về chốn núi rừng, khiến tôi không kìm được muốn trêu chọc, nói chuyện với nó vài câu.
"Sao cháu không đi học hả, Khải Khải?"
"Cô giáo bảo, hôm nay không phải đi học," nó thong thả đáp: "Cô giáo bảo, hôm nay là mùa xuân, không cần đi học."
Chà, mùa xuân! Ồ! Tôi nghĩ ý con bé hẳn là kỳ nghỉ xuân, nhưng đây mới là sự nhầm lẫn đáng yêu làm sao! Mùa xuân chúng ta nên đến một ngôi trường khác để học tập. Đi đọc từng cuốn sách núi, từng dòng sách sông. Đi tốc ký bài diễn văn của gió, rồi đếm sự biến đổi của những đám mây chợt đến. Thật đấy, ngôi trường của chúng ta đã bớt đi biết bao tín chỉ, thuê mướn ít đi biết bao vị giáo sư. Chúng ta còn rất nhiều điều đáng để học hỏi, chúng ta còn quá nhiều thứ nên noi theo. Thật đấy, mùa xuân tuyệt đối không nên nghĩ đến chuyện gà và thỏ chung lồng, mùa xuân cũng không nên học thuộc thổ ngữ của người Anglo-Saxon, mùa xuân lại càng không nên thu thập các thẻ tài liệu về tình hình Việt Nam. Mùa xuân mùa xuân, khi mùa xuân đến, chúng ta thật sự nên học theo loài chim, đứng trên cành cao nhất, tung đôi cánh ra, phơi khô bộ lông đã ẩm ướt từ lâu của mình.
Đứa trẻ miền sơn cước mặc chiếc áo đỏ nhỏ bé tò mò nhìn tôi, mang theo đôi chút vẻ mặt trêu chọc.
Tôi muốn nói gì đó với con bé, nhưng lại chẳng biết nên mở lời thế nào. Cuối cùng vẫn không nói gì — tôi nghĩ tất cả những gì tôi có thể dạy nó, có lẽ mùa xuân đều đã dạy nó rồi.
Chầm chậm, con bé cúi người xuống, thò tay vào dòng suối. Những cánh hoa liền từ kẽ tay nó thong thả trôi đi, bên má nó bỗng lan tỏa một nụ cười kỳ lạ, giản dị, vui tươi nhưng lại khó nắm bắt. Tôi lại không kìm được mà gọi với theo nó — thực tình tôi vẫn nghi ngờ nó là tiểu đồng áo xanh trong tiểu thuyết chí dị. (Có lẽ nó đã mặc nhàu chiếc áo xanh đó, tình cờ thay bằng chiếc áo này chăng!) Tôi khẽ vuốt chiếc nơ bướm trên đầu nó.
"Khải Khải."
"Dạ?"
"Cháu đang làm gì thế?"
"Cháu," nó chần chừ một lát, ngơ ngác đáp, "Cháu có làm gì đâu ạ!"
Những cánh hoa đa sắc vẫn trôi qua trong dòng suối đa âm điệu, quay cuồng hỗn loạn bên bàn tay trắng trẻo bầu bĩnh của nó. Bỗng nhiên, nó nắm chặt tay lại, trong nắm đấm nhỏ xíu giữ vài cánh hoa. Nó vui vẻ đứng phắt dậy, gom đống cánh hoa nhét vào chiếc váy đỏ nhỏ, rồi vừa ngâm nga một giai điệu không nên lời vừa bước đi.
Trái tim tôi như bị thứ gì đó đâm vào, nó là ai vậy? Là bé Khải Khải ư? Hay là tinh linh của hoa xuân? Hay là, sự tái hiện của chính bản thân tôi từ nhiều năm về trước? Ở cái thị trấn nhỏ quanh núi thuộc Giang Nam ấy, chẳng phải cũng từng có một cô bé mặc áo đỏ hay sao? Vào mùa xuân, chẳng phải con bé cũng thích ngồi trên bức tường thấp tè, ngắm nhìn bầu trời xanh thẳm từ đằng xa mà trầm ngâm đó sao? Chẳng phải nó cũng thích đi hái hoa lắm sao? Trèo lên cây, khiến khắp đầu khắp mặt dính đầy những cánh hoa đào rối bời. Đến khi về nhà, lại luôn bị mẹ phủi ra từ cổ áo một nhúm lớn những cánh hoa hồng phấn mềm mại. Chẳng phải nó cũng thích nước lắm sao? Chẳng phải nó vẫn luôn mơ ước câu được một con cá vàng hay sao? (Nhưng lại chưa từng biết phải dùng lưỡi câu và mồi câu.) Mỗi lần từ trường về, lại ra bên bờ ao ngóng trông cây gậy tre mảnh mai ấy. Cúi người xuống, chẳng có gì cả — ngoài cái khuôn mặt vừa tròn vừa ngốc nghếch ấy. Chà, đứa trẻ đó đâu rồi? Đứa trẻ từng nằm lăn lộn bên bờ suối, dụn dịch đến mức tà váy dính toàn nước cỏ ấy? Nó đã trốn đi đâu mất rồi?
Đằng kia, trong vạt bóng râm thưa thớt nọ, mấy chú cừu non lông lá xồm xoàm đang gặm cỏ, con cừu mẹ lớn hơn thì đang nằm rất thản nhiên. Tôi đứng ở nơi rất xa, trong lòng nghĩ nếu có thể sờ vào bộ lông cừu ấy thì tuyệt biết bao. Chúng ăn uống, đùa giỡn, nhảy cẫng lên một cách vụng về. Chà, mùa xuân, cái gì cũng tràn đầy sức sống, cái gì cũng hân hoan, cái gì cũng non non, cái gì cũng xù xù, cái gì cũng khiến người ta thích thú đến mức không biết phải làm sao.
Đi thêm vài bước về phía trước, chậm rãi bước vào một làn hương hoa nồng nàn. Không khí ấm áp pha lẫn hương hoa thế này quả thực rất say đắm, tôi bước qua, tại con dốc đứng ấy, không biết ai đã trồng một khóm hoa dành dành. Cây rất thấp, nhưng hoa lại nở cực kỳ rực rỡ, trắng muốt một mảng, đến mức lá cây hầu như bị che khuất cả. Giống như một hàng ngôi sao sáu cạnh có thể hái được, lấp lánh ánh nhìn trong trẻo nông nổi. Một cái cây nhỏ nhặt thế này, tôi nghĩ, nó đã phải dốc cạn sức lực nhường nào mới nở ra được một chùm xuân hoa ngợp trời thế này chứ? Xung quanh rất yên tĩnh, đến cả gió xuân cũng bị ngọt ngào làm cho say ngấy — tôi bỗng phát hiện ra mình đã đứng đó rất lâu, ồ, không chừng tôi cũng đã bị làm cho say ngấy rồi đây!
Cỏ chua me trải dài mềm mại trên mặt đất, mộc mạc, tươi tốt, khí thế ấy suýt chút nữa đè bẹp cả đỉnh núi. Sắc đỏ hồng vui vẻ ấy, phản chiếu khiến mặt tôi không tự chủ được mà nóng bừng lên!
Dưới núi, suối nhỏ uốn lượn. Nhìn xuống từ trên cao, những chiếc gương nhỏ của ánh nắng đang nhấp nháy phát tín hiệu trên mặt nước, chà, mùa xuân mới khiến người ta mê muội làm sao! Rốt cuộc nó là thế hệ ra sao chứ? Ai là người chịu trách nhiệm quản lý mùa đầu tiên này vậy? Hắn nghĩ ra chắc hẳn là một nghệ sĩ kỳ diệu, khi ngọn bút thần của hắn vừa phất qua, toàn bộ trái đất liền thu nhỏ lại một cách kỳ diệu, thu nhỏ thành một chùm hoa, thu nhỏ thành một chiếc hộp âm nhạc nhỏ xíu. Hắn ban ánh sáng và màu sắc cho thế giới, ban tình yêu và nụ cười cho nhân loại. Chà, mùa xuân, mùa phép thuật thế đấy!
Dòng suối dâng cao hơn mùa đông, nhìn từ xa, người tiều phu nọ đang chậm rãi lội qua suối. Chà, bước đi trong làn nước xuân thì sẽ có cảm giác ra sao nhỉ? Có lẽ lúc ấy sẽ ngỡ ngàng tưởng mình là một chú cá chăng? Nghĩ lại làm một người tiều phu quả thực rất hạnh phúc, trên vai gánh nào hương thông, (có lẽ còn lẫn chút hoa dại cỏ thơm nữa!) dưới chân đạp lên lưu ly bích sắc (hơn nữa lại là loại ôn hòa nhất, rực rỡ nhất). Tấm áo vải thô trên người mặc cho gió núi thêu thùa, đôi giày cỏ rách dưới chân mặc cho hoa dại đính kèm. Hừm, làm một người tiều phu quả thực khiến người ta ghen tị làm sao.
Còn tôi, tôi chẳng có dòng suối nào để lội, chỉ có từng thảm cỏ thơm lớn như chiếc váy lụa xanh, mọc ngang trước mặt tôi. Tôi mừng rỡ nhảy cót, vượt qua chiếc nệm lò xo màu xanh biếc. Dưới núi, ánh nắng tựa thủy triều, toàn bộ thành phố đều chìm đắm trong mùa xuân rồi. Tôi liền nhớ đến cánh cửa đỏ của chính mình, trong ánh nắng tháng tư, chắc hẳn đang rực rỡ sắc màu mã não đỏ nhỉ!
Anh đang ngồi bên cửa sổ, trên đầu gối đặt một cuốn pháp lệnh quốc tế của Bricks, nhìn thấy tôi liền bước ra đón. Tôi gần như không dám tin, chúng tôi đã sống dưới một mái nhà được hơn một trăm ngày. Trong phút giây mơ hồ, tôi chỉ cảm thấy nơi này vẫn là khuôn viên trường học nơi chúng tôi cùng nhau học tập. Mà lúc này, chính là khoảnh khắc vô tình gặp gỡ đầy ngạc nhiên ở khúc quẹo cầu thang. Phải không? Ánh mắt anh vẫn như xưa, giọng nói anh vẫn như xưa, sao tôi có thể không nhận nhầm chứ? Nhất là trong một mùa xuân quen thuộc thế này, một mùa phép thuật đượm màu truyền thuyết thế này.
Ở sân trước, cây bồ đề đang đâm những chồi non mảnh mai, rất nhiều đóa hoa vàng nhỏ không tên đang lúc lắc, giống như một chuỗi giấc mơ trong suốt tinh khiết. Cả loài dương xỉ cổ kính nữa, cũng ý tứ viền những đường hoa quanh góc tường. Chà, từ lúc nào mà sân trước nhà chúng ta lại biến thành một phòng tranh chật hẹp thế này.
Tôi bước vào nhà, vặn sáng chiếc đèn bàn, xung quanh liền tỏa ra một vùng màu sắc của quả mơ chín. Trời đêm đã hơi se lạnh, trong không khí vương vương chút hương thơm u uất mờ ảo. Tôi lật tìm đóa hoa dành dành ấy từ trong sách, là đóa hái từ chốn núi non hồi sáng, tôi cẩn thận kẹp nó vào cuốn từ điển dày cộp.
"Gì thế? Thơm quá, một bông hoa à?"
"Có thể coi là một bông hoa," tôi chần chừ giây lát, "mà thực ra chính là mùa xuân năm 1965 — mùa xuân đầu tiên mà chúng ta cùng nhau mong đợi."
Tôi cảm thấy tay mình bị nắm lấy bởi một bàn tay to lớn và ấm áp, tôi biết, anh sắp nói với tôi những lời gì rồi.
Tiếng chim hót từ đằng xa tạp pí lù truyền tới, âm thanh ấy rơi rớt tản mác trong căn nhà nhỏ của chúng ta, xung quanh theo đó mà huyễn hóa ra một vẻ u thẳm của chốn rừng hoang — mùa xuân chắc hẳn đã sâu đậm lắm rồi, tôi thầm nghĩ.