⒈

Tôi không biết, trời vì sao vô cớ lại đổ mưa rồi. Làn sương nước mỏng manh cách chia núi và cây ra những chốn xa xôi hơn, ngoài cửa sổ của tôi vì thế chỉ còn lại một khoảng mông lung khoáng đạt.

Nghĩ nơi ấy của cậu chắc là lạnh lắm nhỉ? Lăng Phương. Trên mái nhà màu xanh lam đọng những hạt nước, tiếng tí tách đơn điệu và trầm buồn, cậu có cảm thấy cô quạnh lắm không?

Thư của cậu vẫn đặt trên bàn trang điểm của tôi, được gấp vuông vức, vẫn là dấu vết bút tích ngày nào. Trước đây tôi chưa từng gặp cậu; sau này cũng chẳng tìm lại được cậu, thứ tôi có thể có, suy cho cùng cũng chỉ là một mảnh dấu vết mơ hồ này mà thôi. Lăng Phương, còn cậu thì sao? Cậu chẳng có lấy một chữ bẻ đôi của tôi, đến lúc tôi nhấc bút lên, thì lại chẳng có ai truyền tay giúp nữa rồi.

Trong mùa đông, Nam Hinh mang thư của cậu tới. Nét chữ xiêu xiêu mảnh dẻ, lời văn tao nhã dịu dàng. Tôi rất vui khi đọc thư của cậu, tôi đặt nó cạnh một vài bức thư khác. Chúng luôn mang lại cho tôi sự khích lệ và tự tin, để tôi biết rằng, khi tôi cầm bút dưới ngọn đèn, thực ra bản thân không hề cô độc.

Lăng Phương, tôi không hồi âm thư của cậu ngay lập tức, con người lớn lên, những việc bận rộn cũng nhiều lên. Hối hận thì có ích gì chứ? Sớm biết cậu viết bức thư đó trên giường bệnh, tôi đã đến trò chuyện cùng cậu, đi dạo cùng cậu, ngắm nhìn ráng chiều lúc hoàng hôn với nhau. Nhưng sao tôi có thể tưởng tượng ra được chứ? Mười bảy tuổi, sao có thể liên kết với cái chết chứ? Cái chết, hai từ lạnh lẽo âm u nhường ấy, dù thế nào cũng không nên có liên quan đến cậu. Vở kịch này hạ màn quá sớm, vị khán giả đến muộn đành ngậm ngùi nhìn tấm màn nhung đen khép lại.

Mưa vẫn đang rơi, tần nhưng gõ vào cửa sổ kính của tôi. Nước mưa bày biện thế giới thành một cõi u minh mờ mịt, tôi không kìm được mà tưởng tượng cậu đang cầm một chiếc ô ngoài, bước đi từ con đường nhỏ cỏ thơm ngập gót, bước qua sự sống, bước qua cái chết, bước qua vĩnh hằng.

Hồi ấy, đã nghỉ đông rồi. Lăng Phương, thực ra trong lòng tôi vẫn luôn vương vấn cậu. Chỉ là không tìm được Nam Hinh, không có người để truyền thư. Đến khi khai giảng, tìm được Nam Hinh, vừa nhắc đến cậu, cô ấy đã khóc. Lăng Phương, tôi chưa từng hận bản thân mình đến thế. Lăng Phương, giờ đây tôi biết gửi thư cho cậu ở con phố nào đây? Có ai biết địa chỉ mới của cậu chứ?

Nam Hinh gửi đến mảnh giấy cuối cùng mà cậu để lại cho cô ấy, ôm lấy nó, khiến tôi lệ tuôn rơi. Lăng Phương, tôi là cái thá gì chứ? Tôi cũng giống như cậu, là một vị khách được đưa đến thế giới này để ngoạn cảnh. Tôi mang theo sự kinh ngạc và niềm hân hoan ngắm nhìn non xanh nước biếc, ngắm nhìn sự sống và tri thức. Lăng Phương, tôi có điểm nào đặc biệt đáng để ngoái nhìn chứ? Chỉ là lúc tôi ngắm nhìn những thứ này có nhiều hơn người khác một nỗi xúc động, nên bèn không kiềm được mà ghi chép lại thôi.

Rốt cuộc tôi có gì đáng để kết giao chứ? Những thứ đẹp đẽ đến mức khiến người ta si dại không có một thứ nào do tôi tạo ra, cũng không có món nào do tôi vun vén, mà những ghi chép ít ỏi của tôi kia, cũng là mảnh vụn rời rạc, gần như hoàn toàn biến dạng. Lăng Phương, một người thông tuệ như cậu, vì sao cứ luôn vương vấn muốn có được thư của tôi chứ?

"Lúc cậu ấy mất không có tiếc nuối," Nam Hinh nói, "ngoại trừ việc nhớ thư của cậu. Cậu có thể viết một bức thư cho cậu ấy không?... —— Mình theo đạo Chúa, mình nghĩ Chúa chắc chắn sẽ đưa nó cho cậu ấy."

Cậu ấy ngây thơ nhường ấy, tôi là muốn viết cho cậu, tôi vẫn luôn nghĩ phải viết, tôi đã giao thư của mình cho cậu ấy, nhưng, tôi nghĩ cậu đã không còn cần đến nó nữa. Giờ phút này cậu đang làm gì thế? Đang đùa giỡn với tiểu thiên sứ chắp cánh tung bay chứ? Hay là đang lấy mây trắng mềm mại nặn hình người thế? (Cậu đã từng nặn hình tôi chưa?) Bằng không thì chắc chắn đang ở trong khu vườn rậm rạp lắng nghe tiếng đàn hạc vàng khẽ gảy rồi.

Lăng Phương, trong tưởng tượng, cậu là một cái bóng mong manh nhiều nỗi sầu muộn, làn da có sắc vàng nhạt tinh tế, lông mày rất rậm, đôi mắt rất sâu, đôi môi rất mỏng (nhưng không thích nói chuyện), phải vậy không? Thường mặc váy dài màu xanh nhạt, thích ngắm cơn mưa rơi ngoài rèm mà ngẩn ngơ, phải vậy không? Lăng Phương, có lẽ chúng ta thật sự không nên gặp mặt, để tôi có thể giữ lại hình ảnh cậu trong tưởng tượng thêm phần chân thực.

Lăng Phương, mưa vẫn đang rơi, nỗi sầu muộn nhạt nhoà tung bay trong làn mưa. Từ xa nghĩ lại cỏ trên mộ chắc đã xanh mướt từ lâu, nhưng mùa xuân năm nay cậu lại chẳng thể nhìn thấy. Trong tưởng tượng có một bông hoa nhỏ màu trắng nở trên nắp mộ của cậu, trong suốt và tái nhợt, u uất nức nở trong làn mưa.

Còn ở trên trời, ở cõi linh cảnh rực rỡ kia, có phải cũng đang đổ trận mưa ánh dương, mưa hoa rơi và mưa âm nhạc không? Lăng Phương, xin hãy cúi khuôn mặt của cậu xuống, nhìn chúng tôi, cùng với nơi mà cậu từng sinh trưởng. Có lẽ cậu sẽ cảm thấy buồn cười, rồi quay phắt đầu đi ngay lập tức. Cậu sẽ kinh ngạc tự lẩm bẩm: "Những năm tháng ấy, sao mình lại ngây ngốc thế nhỉ? Thực ra, những chuyện đó chẳng phải đều rất buồn cười sao?"

Lăng Phương, cậu xem, tôi viết nhiều thế này cơ mà, đúng vậy, thực ra viết những bức thư này cũng rất buồn cười, trong cõi vĩnh hằng cậu đã chẳng còn cần đến những thứ này nữa. Nhưng tôi vẫn muốn viết, tôi đã hứa là sẽ viết.

Hoặc là, sáng mai, tiểu thiên sứ sẽ đặt một bông hoa nhỏ màu trắng trước cửa sổ của cậu, bên trên đọng những hạt mưa nhỏ sáng lấp lánh vô số kể.

"Đây là cái gì?"

"Đây là thứ chúng tôi tìm thấy ở trần gian, có một người, đã viết một bức thư cho cậu, chúng tôi không nỡ mang thứ văn phong vụng về nhạt nhẽo ấy vào trong, đành hóa nó thành một bông hoa trắng nhỏ — cậu đi đọc đi, những gì cậu ấy viết đều ở trong đó rồi."

Bông hoa nhỏ trắng muốt vụn vặt chân chất ấy bèn khẽ run rẩy trong tay cậu. Lăng Phương, lúc đó, cậu nghĩ thế nào? Nó đã nói hết mọi thứ, mà đồng thời, nó cũng chẳng nói gì cả, khoảng trắng xóa ấy, lất phất lay động, mông lung lay động sắc màu mà thuở sinh thời cậu từng yêu thích.

Khi đó, tôi rất muốn nhìn thấy nụ cười của cậu, mơ hồ mà lại nhạt nhoà, phản chiếu trong những giọt nước giữa bụi hoa — đó là điều mà tôi chưa từng nhìn thấy, và cũng chưa từng tưởng tượng ra.

⒉

Ngoài tấm rèm trúc tinh tế vang lên tiếng róc rách, sợi mưa và tấm rèm đan xen thẳng đứng với nhau, liền dệt nên một buổi chiều vừa mờ ảo u ám lại vừa lắm nỗi sầu muộn.

Trên đường núi có hai đứa trẻ đội cặp sách đang chạy, đang nhảy, đang rượt đuổi lẫn nhau. Trông chúng không giống những người qua đường trong mưa, mà giống như đang đón Tết té nước vậy. Chẳng mấy chốc, chúng biến mất phía sau lùm cây, trước mặt tôi lại hiện ra những đồng cỏ xanh ẩm ướt, bầu trời thấp tháp.

Trong tay cầm bút, đầy trang giấy đều vẽ hình đầu người, hôm trước Vương học khoa tâm lý học nói, những gì con người vẽ ra, phần lớn đều là bức chân dung phản chiếu chính mình. Mà những bức chân dung của tôi đều đang trầm tư, khóe miệng mang theo vài phần ý cười bi mẫn. Vậy thì, chẳng lẽ đây đều là tôi sao? Chẳng lẽ những người mặc váy dài quét đất trên người, tay phải cầm quạt xếp gỗ đàn hương, tay trái giơ chiếc ô che nắng nhỏ này đều là tôi ư? Ơ kìa, hóa ra tôi lại có bộ dáng đó sao?

Một tờ giấy viết thư trải trên tấm kính, trắng mà lại mỏng. Món nợ thư từ nợ nhiều quá, rốt cuộc hôm nay nên trả ai trước đây? Mưa hoàng hôn rơi buồn bã nhường ấy, hàng ngàn hàng triệu ngón tay mềm mại kia đang vuốt ve một bó dây đàn vô hình, khảy nhẹ gảy chậm, chạm vào lúc nào cũng chỉ toàn một mảnh thê lương bi tráng.

Vậy thì, bức thư hôm nay gửi cho ai đây? Ai muốn ngắm một dải khói mưa xám tro chứ? Thế nhưng, trước mắt tôi lại chẳng có làn mây ngàn dặm nắng ấm, bức thư này phải viết thế nào đây?

Chi bằng thế này đi, gửi cho chính mình, bản thân của quá khứ đã qua ấy. Gửi cho cô bé từng nghe chú út kể chuyện Lọ Lem, gửi cho nữ sinh trung học từng cùng cha ngọc đọc bài "Tân Phong chiết tí ông". Gửi kẻ mộng mơ ngồi tĩnh lặng bên mép nước, gửi người cúi đầu trầm tư trước khung cửa sổ.

Thế nhưng, cô ấy ở đâu chứ? Giống như hai đứa trẻ nô đùa trên đường núi ban nãy, trong chớp mắt, liền không thể tìm truy. Mà cái "tôi" kia thì sao? Đã trốn vào lùm cây nào phía sau rồi chứ?

Cậu nghe kìa, mưa rơi dịu dàng nhường ấy, đây chẳng phải là cơn mưa mà cậu vẫn hằng mong đợi sao? Nhớ lại lần đó, cậu đứng ở sân sau, ngẩng đầu lên, để cho nước mưa rơi vào cái miệng đang há ra của cậu, đúng là buồn cười thật đấy. Cậu lại thích sáng sớm tinh mơ trèo dậy, ra dưới tán lá cây nhỏ để tìm những hạt mưa nhỏ. Rất cẩn thận đặt lên tấm đệm lóa hóa học dùng để viết toán học, vui mừng như thể vớ được cả một mâm đầy châu báu. Cậu đúng là một đứa trẻ rất giàu có, thật đấy.

Khi nào thì cậu lại bước vào khuôn viên trường trung học nữa rồi, dưới những tán cây cổ thụ che kín bầu trời, nghe tiếng sấm ầm ầm, ngắm sóc nhỏ nhảy nhót lung tung giữa cành cây, cậu chợt trở nên hoan hỉ. Niềm vui sướng của cậu mang theo một sự đơn thuần và nhiệt liệt nguyên thủy, khiến cậu dâng lên một ý niệm muốn khiêu vũ. Nhưng khi bầu trời đột ngột chuyển đen, gió bão kèm theo mưa rào ập đến, thì cậu lại đột nhiên trở nên tĩnh mịch, mang theo một vẻ kính sợ vô cùng thành kính. Cậu thích mưa, từ trước đến nay vẫn luôn vậy.

Mùa hè năm đó, cái cây ra hoa đằng sau lớp học nở rực rỡ một cách đặc biệt, cậu và Chỉ cùng lúc phát hiện ra. Những cành non ấy bị những chùm hoa vàng trĩu nặng kéo trĩu xuống, cứ thế rủ xuống tận khung cửa sổ của tòa lầu nhỏ. Mỗi khi đến thời điểm mưa rơi, những chùm hoa ấy liền trở nên trong suốt, đẹp đến mức khiến người ta suýt chẳng dám thở mạnh, trưa hôm đó khi tan học, cậu và Chỉ đứng trước cửa sổ. Hoa trong mưa, mưa trong hoa, thế là hai cậu bị những âm thanh ấy, những sắc màu ấy làm cho say đắm. Nhưng dần dần, những âm thanh và sắc màu ấy cũng lặng lẽ lùi xa, thế là hai cậu chìm đắm lạc lối trong giấc mơ thuở niên thiếu của sinh mệnh. Chợt bừng tỉnh lại, phòng học vậy mà đã trống không, lúc này mới nhớ ra tiết âm nhạc hôm đó, các bạn học đều đã về hết rồi. Hôm đó giáo viên mắng hai cậu, quả thực rất may mắn — nhưng vốn dĩ thầy ấy không nên mắng hai cậu mới phải, hai cậu đang thưởng thức bản hòa tấu hoa mưa ngày hè mà!

Dần dần cậu sẽ trở nên sầu muộn. Khi màn đêm buông xuống, cậu không nhịn được mà lắng nghe tiếng tí tách nhỏ của giọt mưa rơi trên lá trúc; khi mùa thu sang, cậu miễn cưỡng ngâm nga câu "Lưu đắc tàn hà thính vũ thanh", cậu liền mơ hồ chắp vá cho bản thân một vài nỗi sầu muộn. Cậu đang buồn vì điều gì chứ? Cậu không thể trả lời — cho đến tận bây giờ cậu vẫn không thể trả lời. Cậu không thể kiềm chế bản thân yêu thích những cảnh vật tiêu điều quạnh quẽ ấy, lại cũng không thể bảo vệ bản thân khỏi sự lây nhiễm của thứ tâm trạng sầu muộn đó. Thực ra, cậu vốn không cần phải đa cảm nhường ấy, cậu xem, nhà người ta đều bận rộn việc của mình, chỉ riêng cậu là cứ phải bận lòng vì nỗi sầu không đâu đó.

Tuổi tác dần lớn lên, chầm chậm rồi cũng sẽ gặp phải chút ít chuyện nhân tình thế thái, chỉ là rất ít khi thấy cậu bình tâm tĩnh khí sống qua, hơn nữa luôn mang theo ánh mắt khinh bỉ, nhìn những kẻ suy tàn khí huyết đến mức buộc phải bình tâm tĩnh khí ấy, đối với cậu, tình yêu thì rừng rực như lửa, căm hận thì lạnh giá như băng chết, đồng tình thì sâu thẳm như vực sâu, sầu muộn thì chồng chất tầng tầng lớp lớp. Thế nhưng, ai mà biết được chứ? Người ta luôn bảo cậu trầm tính, chỉ xem cậu là dịu dàng, bọn họ vĩnh viễn không hiểu được, cậu sở dĩ yêu ánh nắng, là vì ngưỡng mộ thứ ánh sáng rực rỡ ấy; cậu sở dĩ yêu nước mưa, là vì hướng về sự khoáng đạt sảng khoái phần ấy. Thế nhưng, ai mà biết được chứ?

Khi cậu đọc được câu "Tri kỳ bất khả nhi vi chi" trong Luận Ngữ, bỗng chéo huyết dịch trào dâng như thủy triều, suốt mấy ngày liền không thể an tọa. Cậu chưa từng trải qua trận mưa bão lớn như thế — nằm sâu trong tư tưởng và tâm hồn của cậu. Cậu như thể nhìn thấy cuộc đời bôn ba lận đận của vị Thánh nhân ấy, cho nên dự cảm được một phần vận mệnh của chính mình. Nhưng đồng thời cậu không khỏi cảm thấy được an ủi, bởi vì từ lâu lắm rồi, một ý niệm mà cậu vẫn luôn muốn bày tỏ, lại xuất hiện trong một bộ cổ tịch từ hai nghìn năm trước. Cho đến tận bây giờ, hễ nghĩ đến câu nói này, trong lòng cậu vẫn luôn kích động không kìm nát nổi bản thân. Cậu thật sự ngốc nghếch đến mức buồn cười, cậu đấy.

Nhìn qua khung cửa sổ, mưa đã chẳng còn nhìn rõ nữa, hoàng hôn vậy mà cũng đã trôi qua. Chỉ là âm thanh rõ mồn một ấy vẫn tiếp tục vang dội, giống như một dấu lặng kéo dài trên bản nhạc. Vậy thì, đêm nay lại là một đêm mưa thê lương tịch mịch nữa rồi. Cậu đang ở đâu thế? Đêm nay cậu có bằng lòng vào trong giấc mơ không? Dẫn tôi đến một chốn cũ từng dạo chơi nào đó để đi dạo nhé! Tường thành cổ kính của Nam Kinh liệu đã rêu phong trơn trượt chưa? Non nước tú lệ của Liễu Châu liệu cũng đã bong tróc rồi chứ?

Lần tới viết thư là khi nào đây? Tôi không biết. Đến một ngày khi tôi già đi, có lẽ sẽ viết một bức thư thật dài cho cậu đấy! Tôi không mong cậu nhận được một bức thư mang ý nghĩa khiển trách, tôi mới mong mỏi biết bao được viết một bức thư cảm ơn ca ngợi biết nhường nào! Chỉ là, lúc đó cậu có xứng đáng nhận được nó không?

Tiếng mưa tí tách, thưa thớt mà đẹp đẽ. Trong một cái liếc mắt vô tình, chợt phát hiện ánh đèn trong căn phòng nhỏ lại dịu dàng nhường này; đồng thời, trong một cái ngoảnh đầu vô tình, ánh hào quang thuở ngây thơ trẻ dại của cậu cũng đang lấp lánh ở một nơi xa xôi. Còn tôi thì sao? Ánh hào quang của tôi đâu? Thật sự, ánh hào quang của tôi đâu rồi? Sau rất nhiều năm, khi ngọn đèn trên bàn của tôi cháy cạn, trên thế gian này còn có ngọn đèn nào khác nữa không? Ôi, người bạn của tôi, tôi không biết nhiều đến thế, chỉ nguyện khi đó cậu và tôi vẫn đang tỏa sáng, trong mỗi đêm mưa tối tăm thê lương lạnh lẽo.