Vào một buổi sáng tháng Năm sau nhiều ngày trời u ám, cô con gái nhỏ bốn tuổi bỗng chốc hét toáng lên.

"Mẹ ơi! Mẹ ơi! Mau đến đây đi!"

Tôi giật mình bật dậy khỏi giường, lao thẳng đến phòng ngủ của con bé. Con bé đã ngồi bật dậy, im lặng nhìn tôi, trên khuôn mặt nở một nụ cười vừa bí ẩn lại vừa quái lạ.

"Chuyện gì thế?"

Con bé không nói gì.

"Rốt cuộc là chuyện gì?"

Con bé dùng bàn tay mũm mĩm có những lúm đồng tiền nhỏ xinh của mình chỉ ra ngoài cửa sổ. Ngoài cửa sổ chẳng có gì cả, ngoại trừ bức tường xám của tòa chung cư đối diện.

"Rốt cuộc là chuyện gì thế?"

Con bé vẫn mỉm cười giữ kín như bưng, rồi khe khẽ thốt ra một chữ.

"Trời!"

Tôi nhìn theo hướng tay con bé chỉ, quả nhiên nhìn thấy khoảng trời xanh từ ngàn xưa đến nay vẫn luôn trẻ trung ấy, bầu trời xanh không một hạt bụi khiến người ta phải trầm trồ kinh ngạc, bầu trời xanh mà một cô bé tuy đã học qua trong vở tập viết nhưng vào khoảnh khắc này vẫn không khỏi giật mình thon thót. Tôi cũng ngẩn người ra một lúc.

Thế là, tôi lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh con, hai mẹ con cùng ngắm nhìn bầu trời quang đãng tựa như một phép màu ấy. Bình thường là một cô bé náo nhiệt, nhưng ngày hôm đó con bé cũng giống như bị chấn động vậy, lộ ra vẻ trầm mặc đầy thành kính. Xuyên qua sự kinh ngạc và niềm vui sướng gần như không thể tin nổi, con bé đã gặp được bầu trời. Ánh mắt của con bé xuất phát từ ô cửa sổ nhỏ, màu xanh thiên thanh rền vang xuất phát từ đầu bên kia, vào buổi sáng tháng Năm tươi đẹp ấy, chúng đã gặp gỡ nhau. Khoảnh khắc ấy thật thiêng liêng làm sao, tôi nắm lấy bàn tay nhỏ bé của con, cảm nhận được rằng con không chỉ còn nhận biết chữ "Trời" qua cấu trúc các nét chữ nữa, mà con đang trải nghiệm sự khoáng đạt, sự cởi mở và sự sâu thẳm ấy trong sự kinh ngạc và tán thán — con đã đối mặt gặp gỡ bầu trời xanh, con đã lớn khôn rồi.

Đó là một buổi chiều mùa hè dài dằng dặc không có điểm dừng, bên một hồ nước ở bang Indiana. Ban đầu tôi chỉ vô tình ngồi đọc sách, rồi bỗng phát hiện ra bên hồ có vài cái cây đang bay lơ lửng những sợi tơ màu trắng, từng cụm lớn, trông như bông gòn vậy. Một vài cụm bay xuống bãi cỏ, một vài cụm bay xuống mặt nước hồ. Tôi vẫn không để ý lắm, chỉ cho rằng đó là do gió thổi ngẫu nhiên mang đến.

Thế nhưng, dần dần, tôi phát hiện ra tình hình thực sự khiến người ta phải thầm kinh ngạc. Mấy tiếng đồng hồ trôi qua, những cái cây đó vẫn hồn nhiên bay lượn phát tán những đóa mây nhỏ bé ấy, trông giống như một kho mây vô tận vậy. Suốt cả buổi chiều, suốt cả đêm, ngập trời khắp đất đều là thứ đó. Sang đến ngày hôm thứ hai tình hình vẫn hoàn toàn y hệt, tôi cảm thấy kinh ngạc và chấn động.

Thực ra, từ hồi tiểu học tôi đã biết có một loại hạt giống dựa vào sức gió và các sợi tơ để phát tán, nhưng cũng chỉ là biết đáp án của một câu hỏi trắc nghiệm mà thôi. Mấy ngày hôm đó thực sự nhìn thấy rồi, thứ đọng lại tràn ngập trong lòng chính là một sự tâm phục khẩu phục, một sự kính úy không biết gọi tên bằng gì. Gần như là lần đầu tiên tôi gặp gỡ sự sống — mặc dù đó là của thực vật.

Tôi cảm thấy những hạt giống hình mây ấy va chạm mãnh liệt vào một thứ gì đó tận sâu đáy lòng mình, tôi không thể không cảm động trước sự đầu tư hào phóng, xa hoa và bất chấp vốn liếng của sự sống. Có lẽ sau những giờ phút bay lơ lửng suốt ngày đêm, chỉ có đủ một hạt giống là hóa thành cây, nhưng tạo hóa vẫn vô cùng hào hứng thực hiện một tráng cử rung động lòng người đến thế.

Cho đến tận bây giờ, trong những lúc trầm tư, tôi vẫn thường nhớ về mảnh hồ nước dịu dàng ấy. Không biết trong số đám hạt giống bên hồ ngày đó, có hạt nào đã trở thành cây nhỏ hay không? Ít nhất thì tôi biết có một hạt đã lớn lên, hạt giống ấy từng gặp gỡ một mảnh đất, nằm sâu trong thung lũng trái tim của một người khách qua đường, xanh tươi rợp bóng, dạy cho cô ấy biết cách kính úy sự sống.