Không chỉ một lần tôi nghe người ta nói tôi lạnh lùng, nói tôi kiêu ngạo, nói tôi hách dịch, đây là thành kiến của họ sao? Hay là chính tôi cũng không hiểu rõ bản thân mình cho lắm? Phải chăng tôi đã gây dựng rất nhiều kẻ thù? Tôi không biết, tôi chỉ biết rằng, tôi có một số bạn bè, tôi chỉ biết rằng, bên cạnh tôi vẫn còn rất nhiều người, cho rằng tôi không hề lạnh lùng, không hề kiêu ngạo, và cũng chẳng hề hách dịch —— Cúc Như chính là một trong số đó.
Tôi quen Cúc Như là trong đợt huấn luyện tân sinh viên bốn năm trước, cô ấy thắt hai bím tóc dài, mặc một chiếc váy kẻ ô, lúc cười luôn đính kèm theo một âm đuôi nhấn mạnh, khiến người ta rất tự nhiên cũng muốn cười cùng cô ấy, tôi đặc biệt thích thân hình tròn trịa mập mạp của cô ấy, mang lại cho người ta một cảm giác dễ chịu khoan khoái.
Không lâu sau khi khai giảng, lũ con gái rất tự nhiên đã trở nên thân thiết, sau bữa trưa chúng tôi thường ngồi trong rừng trúc trò chuyện, có một lần chúng tôi nhắc đến biệt danh của mình, cô ấy nói: "Hồi tiểu học tớ đã bị gọi là Tiểu Béo rồi, đến cấp hai vốn tưởng có thể đổi được, ai ngờ lại có người gọi tớ là Tiểu Béo, lúc lên cấp ba, vẫn cứ là Tiểu Béo."
"Vậy thì, chúng ta cứ theo lệ cũ đi!" Mọi người liền hứng khởi quyết định như vậy.
Hồi đó, trong lớp có mười cô gái, tôi thường thích lén lút âm thầm đánh giá so sánh họ, cô ấy lúc nào cũng lôi thôi lếch thếch, lười biếng thả lỏng, cứ như thể bắt cô ấy chải chuốt một chút thôi cũng đủ làm cô ấy đau đầu mười ngày vậy, cô ấy chưa bao giờ ra vẻ ta đây hay uốn éo làm màu, chưa bao giờ có ý định khiến bản thân trở nên nữ tính hơn. Thế nhưng, cuối cùng tôi vẫn khẳng định cô ấy là người đẹp nhất. Trên khuôn mặt cô ấy luôn khắc họa một vẻ đẹp tự nhiên lại thầm kín, chiếc sóng mũi với những đường nét thanh tú, đôi môi góc cạnh rõ ràng, là thứ mà tôi chưa từng phát hiện trên bất kỳ khuôn mặt nào khác —— cho dù có đi chăng nữa, cũng không thể phối hợp khéo léo được như cô ấy. Cô ấy lại còn đeo một cặp kính, trông vừa nho nhã lại vừa xinh xắn. Tôi thường nghĩ, nếu tôi có được một nửa sự thanh tú của cô ấy, nếu tôi có được một nửa sự đáng yêu của cô ấy, thì biết mấy tuyệt vời làm sao!
Thực ra, ngoài vẻ bề ngoài xinh đẹp ra, cô ấy còn có rất nhiều điểm thu hút hơn nữa, tôi chưa từng gặp ai, giống như cô ấy, ôn hòa nhã nhặn, lại được người ta yêu mến đến thế. Cũng chưa từng có ai sở hữu trí nhớ đáng kinh ngạc như cô ấy —— vậy mà có thể trong vòng bốn mươi phút học thuộc lòng bài "Quá Tần Luận" —— đó là thứ mà tôi đã cố gắng suốt hai buổi tối vẫn không thể đọc trôi chảy được, ngoài ra, mỗi lần nhớ đến cô ấy, tôi lại không khỏi hoài niệm khiếu hài hước của cô ấy. Lại còn cảm thấy ông vốn dĩ cho phép một số người có được nhiều thứ hơn, ngài nhất định là sợ những bản chất tốt đẹp đó, nếu rơi vào tay người khác, sẽ bị làm cho tàn lụi mất. Tôi vẫn luôn tin rằng Tiểu Béo sở hữu năng bẩm ưu tú là vì cô ấy xứng đáng với nó. Tôi cũng tin chắc rằng, chúng ta có thể trở thành bạn tốt, là vì sự hiền lành ấm áp của cô ấy, chứ không phải do tôi.
Hồi đó, cô ấy số sáu, tôi số bảy, chỗ ngồi của chúng tôi sát rạt nhau như thế, dần dần, tình cảm của chúng tôi cũng xích lại gần nhau, khi đó, chưa có ký túc xá, chúng tôi đều mang cơm hộp, thường thì đến mười một giờ là không nhịn được muốn lấy ra một chút để lót dạ rồi, nhưng sức ăn của cô ấy cực kỳ nhỏ, lần nào cũng nài nỉ tôi ăn hộ một quả trứng kho hoặc mấy miếng đậu phụ khô, tôi rất lấy làm may mắn vì bản thân luôn có một cảm giác thèm ăn rất ngon miệng, có thể liên tục tiếp nhận những món quà thiện ý từ cô ấy. Thỉnh thoảng cô ấy cũng nếm thử món cá phi lê hoặc chả chay trong hộp cơm của chúng tôi, chúng tôi hay trêu đùa gọi đối phương là "bạn rượu thịt", thường làm cho những người ngoài cuộc ngơ ngác chẳng hiểu gì. Nhà cô ấy ở Đài Trung, mỗi lần về nhà, cô ấy đều mang về một hộp bánh dứa cho mọi người cùng thưởng thức, tôi vì là "bạn rượu thịt" của cô ấy, nên lúc nào cũng được chia phần nhiều hơn người khác mấy miếng.
Cả hai chúng tôi đều có một tật xấu chung, chính là phản ứng quá mức nhạy bén, mỗi lần giáo sư còn chưa giảng được nửa câu chuyện cười, tiếng bút của chúng tôi đã không nhịn được mà bật thốt lên, may là chúng tôi luôn cùng nhau cười, nên vẫn chưa bị coi là quái vật. Hai năm sau, chỗ ngồi của chúng tôi bị tách ra, mỗi lần muốn cười là phải kìm lại, hai người ở đằng xa ném cho nhau một ánh mắt là xong chuyện.
Chúng tôi đều không chăm chỉ, cứ hễ mở miệng trò chuyện là mất đi khái niệm thời gian, có lúc nói chuyện xong rồi, hai người đối mặt nhìn nhau cũng cảm thấy rất thú vị. Có một lần, đọc thơ của Lý Bạch, liền lấy câu "Nhìn nhau chẳng chán, chỉ có núi Kính Đình" ra để đùa giỡn lẫn nhau. Sau đó lại có một lần, chúng tôi cùng nhau đi thăm một vị giáo sư, giáo sư nói với cô ấy rằng: "Nếu Hiểu Phong là con trai, cháu gả cho con bé ấy thì quả là rất xứng đôi."
"Em vẫn luôn rất an phận làm con gái." Tôi nói với giáo sư: "Chỉ là nếu làm con trai mà lại có thể cưới được một người vợ thế này, thì em lại rất ao ước."
Đương nhiên, tôi vẫn chưa từng trở thành nam nhân, nhưng tình bạn của chúng tôi vẫn diễn ra trong sự tĩnh lặng, cảnh giới ấy, tôi luôn tự tin là chẳng hề thua kém tình yêu chút nào, ai có thể nói làn nước trong vắt kém hơn đại dương cuồn cuộn, và lại có ai có thể nói trà thơm thanh mát kém hơn cà phê đậm đà cơ chứ?
Cô ấy thường làm rất nhiều chuyện vô cùng khoáng đạt, mang đậm hơi hướng hiệp khách, khiến chúng tôi vừa ngạc nhiên, vừa buồn cười, nhưng lại không thể không khâm phục cái đầu đầy mưu mẹo của cô ấy —— tôi chính là thích phong cách này, giống như tôi thích đọc một số văn cổ trôi chảy dập dờn vậy.
Có một lần, là mùa đông, cô ấy vừa chuyển vào ký túc xá chưa lâu, tối hôm đó cô ấy từ bên ngoài trở về, liền đi thẳng vào phòng ngủ của tôi, tôi rất hiếm khi thấy cô ấy xinh đẹp đến thế, trên đầu cô ấy thắt một chiếc khăn lụa, trên người là một chiếc áo khoác gió màu kem, dưới chân thì đi một đôi giày cao gót hai tấc rưỡi.
"Đi hẹn hò đấy à? Hiếm khi thấy ăn mặc thế này."
"Đi mua chè đậu đỏ," cô ấy đưa chiếc hộp xách tay cho tôi xem. "Trong phòng ngủ chúng ta có mấy cái thây đói đang trú ngụ kìa, tớ đành phải đi mua chút đồ về để cứu trợ thôi."
"Vậy thì việc gì phải ăn mặc lộng lẫy thế này cơ chứ?"
"Lộng lẫy á?" Cô ấy cười lớn, tháo khăn lụa và áo khoác gió ra, lập tức, cả phòng ngủ cười ngả nghiêng, hóa ra thứ được bọc bên dưới khăn lụa chính là mái tóc cuốn đầy lô cuốn của cô ấy, còn bên trong áo khoác gió lại là một bộ đồ ngủ —— ống quần thì được xắn lên.
Đương nhiên, cô ấy không phải lúc nào cũng bông đùa trêu chọc, chính vì cô ấy luôn tuân thủ những quỹ đạo nghiêm túc chính trực, nên sự thú vị từ những trò nghịch ngợm của cô ấy mới càng thêm thấy rõ. Tôi thích cùng cô ấy bàn về những chuyện trang nghiêm, điều đó khiến tôi cảm thấy cô ấy vừa là người thầy vừa là người bạn tốt của tôi.
Tôi sẽ không bao giờ quên tối hôm đó, cô ấy ngồi bên mép giường của tôi, khi màn đêm dần buông xuống sâu thẳm, chủ đề của chúng tôi cũng càng lúc càng đi vào chiều sâu:
"Tớ chỉ có đúng một lần, bị làm cho cảm động đến phát khóc bởi một câu chuyện, là chị tớ kể cho nghe, hôm đó vậy mà hoàn toàn không thể kìm chế nổi." Giọng cô ấy rất nhỏ, giống như phát ra trực tiếp từ trong lồng ngực vậy —— không thông qua khí quản và lưỡi.
M"Kể cho tớ nghe câu chuyện đó đi!"
"Tớ sẽ kể cho cậu nghe mà." Cô ấy nhìn tôi, ánh mắt sâu thẳm, "Chị tớ có một người bạn học, một cô gái rất tốt, cô ấy vừa đi học vừa đi làm, mẹ cô ấy là một người u mê không biết gì, gần như toàn bộ gia đình họ đều do cô ấy cáy đáng gánh vác, sau đó cô ấy thi đậu học bổng du học Mỹ, trước khi đi ra ngoài chào từ biệt, mẹ cô ấy luôn đi theo sau con bé, lúc con bé nói chuyện với người khác, bà luôn mang theo vẻ mặt gần như sùng bái ngây ngốc nhìn thẳng vào nó, cho đến tận ngày lên thuyền, bà tiễn con gái lên thuyền, khi tiếng còi tàu vang lên, người phụ nữ đó đột nhiên run rẩy đôi cánh tay khóc lớn hét lên rằng: 'Những lời mẹ dặn con có nhớ hay không hả...'"
Không biết tại sao, tôi cũng không nhịn được mà bật khóc.
"Cậu sao thế." Cô ấy hỏi tôi, nhưng bản thân cô ấy cũng đang lau mắt.
"Tớ không nhịn được, thật kỳ lạ, một câu chuyện bình thường như thế mà tớ cũng không nhịn được."
Trong bóng tối chúng tôi đối mặt rớm lệ, sau đó chúng tôi lại cảm thấy vô cùng e thẹn vì sự yếu mềm của chính mình, chúng tôi từng kể câu chuyện này cho mấy bạn học khác, nhưng họ hình như chẳng hề có chút rung động nào.
Tuần trước kỳ thi tốt nghiệp là giai đoạn chúng tôi chăm chỉ nhất, hai chúng tôi thường cùng nhau thức đêm ôn bài, nhưng phần lớn thời gian cứ vừa qua mười hai giờ là buồn ngủ như ma men, dìu dắt lẫn nhau về ký túc xá đi ngủ. Sau kỳ thi tốt nghiệp, chúng tôi lại bận rộn sắm sửa trang phục cho các buổi lễ, ngày nào hoặc là tôi thử quần áo cho cô ấy xem, hoặc là cô ấy thử giày dép cho tôi xem, rất nhiều học sinh khóa dưới vừa hùa vào góp vui, vừa phấn khích không thôi, thứ họ nhìn thấy chỉ là những chiếc sườn xám trắng xinh đẹp, chỉ là những chiếc khăn choàng và găng tay tinh tế, chỉ là những đôi khuyên tai và dây chuyền lóa mắt, chỉ là những đôi giày và túi xách mới mẻ, họ nào có thấy được sự chua xót trong lòng chúng tôi, sự ưu sầu trong lòng chúng tôi, sự hoang mang cũng như sự mịt mờ trong lòng chúng tôi.
Nhớ đó là buổi tối trước ngày lễ tốt nghiệp, mọi thứ cần làm đều đã xong xuôi, đèn trong phòng ngủ cũng đã tắt, tôi ngồi trên giường tầng trên của cô ấy, hai người vậy mà hoàn toàn không có chút buồn ngủ nào.
"Tớ luôn cảm thấy chúng ta mới vừa thân thiết." Cô ấy nói: "Đã sắp phải chia tay rồi."
Tôi không dám tiếp lời, sợ kéo cuộc trò chuyện rơi vào một bầu không khí thê lương hơn. Thế nhưng sự trầm mặc của chúng tôi vẫn cứ thê lương. Than ôi, "Duyên phận" giữa người với người lại mỏng manh đến thế sao?
Sáng ngày hôm sau cô ấy trang điểm vô cùng xinh đẹp, thực ra sau năm hai trọng lượng cơ thể của cô ấy đã giảm đi trông thấy, rất nhiều học sinh khóa sau muộn màng thậm chí còn không biết tại sao cô ấy lại bị gọi là Tiểu Béo, vẻ đẹp bên trong tôn lên vẻ đẹp ngoại hình, khiến cô ấy trông vô cùng rạng rỡ. Ngày hôm đó, cô ấy bước lên bục trong tiếng vỗ tay để đại diện cho toàn thể sinh viên tốt nghiệp nhận văn bằng, nếu không phải bị giới hạn bởi trật tự trong hội trường, tôi nghĩ mình chắc đã nhảy chồm lên nắm lấy tay cô ấy, chúc mừng cô ấy đạt được thành tích học tập xuất sắc. Nhưng chợt nghĩ lại tôi lại cảm thấy điều nên chúc mừng cô ấy không phải là khoảnh khắc tốt nghiệp, mà là từng ngày trong suốt bốn năm —— bởi vì ngày nào cô ấy cũng là một chiến sĩ đánh thắng trận, mà điều chúc mừng ở cô ấy không chỉ là sự thành công trên con đường học vấn —— mà còn là sự thành công trong toàn bộ cách đối nhân xử thế của cô ấy.
Sau khi tốt nghiệp tôi vẫn thường xuyên thư từ qua lại với cô ấy, tôi gọi cô ấy là "Cúc Như nữ sĩ", cô ấy cũng gọi hiệu của tôi, kèm theo cả chữ "từ trưởng", thư tín với cô ấy cũng có niềm vui giống như trò chuyện với cô ấy, cô ấy luôn biết cách làm cho cuộc sống của bản thân và người khác trở nên nhẹ nhàng vui vẻ. Chẳng bao lâu sau, cô ấy tìm được một công việc vô cùng lý tưởng, gần nhà, đãi ngộ lại tốt, tôi tin cô ấy sẽ làm rất tròn bổn phận. Thật ra, thà nói cô ấy gặp may mắn khi tìm được công việc ấy, chẳng bằng nói công việc ấy gặp may mắn khi có được cô ấy, cô ấy bẩm sinh là một nhúm muối, có thể khiến toàn bộ hoàn cảnh trở nên có hương vị đậm đà. Sau đó, công việc của tôi cũng đã ổn định, được giữ lại trường cũ công tác, tôi rất phấn khích kể cho ba người bạn tri kỷ nghe —— Tiểu Béo là một trong số đó.
Chúng tôi đều bắt đầu bước chân vào cuộc sống văn phòng, tôi cảm thấy vừa hoảng hốt vừa sợ hãi, không biết nên làm thế nào cho phải. Điều khiến tôi luôn tiếc nuối là cô ấy chỉ ở ký túc xá có một năm, nếu không tôi nhất định sẽ lây nhiễm thêm được từ cô ấy một vài phẩm đức tốt đẹp, để cuộc đời tôi thêm phần sung mãn, chín muồi. Nhưng giờ đây, tôi cảm thấy bản thân giống như một con chuột nhà quê, đột ngột chạy xộc lên thành phố, bị đèn đỏ, đèn xanh, vạch sang đường cùng những con phố bàn cờ làm cho choáng váng đầu óc, tôi chỉ đành tiếp tục viết thư cho cô ấy, mong chờ cô ấy cho tôi chút ít chỉ dẫn.
Có một buổi tối, Đan đến phòng ngủ của tôi.
"Tối nay tớ nghe thấy người ta bàn tán về cậu đấy."
"Ồ?"
"Có chút không ổn cho lắm thì phải!"
"Vậy sao?" Tôi buông bút xuống.
Họ nói, cậu rất kiêu ngạo," cô ấy có chút kích động: "Lại còn nói cậu đối xử với người ta rất hung dữ, hoàn toàn không nể tình nhân nhượng, nói chuyện lúc nào cũng hung hăng trịch thượng, có thật thế không?"
"Cậu nghĩ có thật không?"
"Họ nói, từng nhìn thấy cậu khoác áo len trên vai —— trông không giống người học văn học Trung Quốc chút nào." "Họ còn nói, có một bài viết nào đó là do cậu viết —— bên trong toàn là những lời lẽ hạ thấp người khác."
"Ồ? Ngay cả bản thân tớ còn không biết là mình từng viết nữa cơ mà?" "Họ còn nói, nói cậu có vẻ rất giỏi dùng thủ đoạn, tất cả thành tựu của cậu đều là dựa vào việc chơi chiêu trò mà giành được..."
Tôi không có phản ứng gì mấy, mức độ bình tĩnh của tôi khiến chính bản thân cũng phải kinh ngạc đôi chút.
"Tớ tự biết con đường của mình," tôi nói với Đan: "Con đường tớ đi là đường chính hay đường tà, ai ai cũng đều có thể nhìn thấy được, lòng tớ rất bình yên, tớ không định tìm xem đó là những ai, cũng không muốn tranh cãi với họ."
Cậu thực sự không tức giận ư?" Đan cuối cùng cũng kêu lên: "Làm tớ đây còn thay cậu tức giận nữa chứ, tớ nói cho cậu biết nhé, họ còn nói, nói cậu vừa có được chức vụ liền viết thư khoe khoang với Tiểu Béo, họ nói cậu là cố ý ra oai với cô ấy, thể hiện với cô ấy..."
Gì chứ, tại sao họ lại có thể suy bụng ta ra bụng người hèn hạ đến thế?"
Lần này thì tôi nổi giận rồi, tôi có thể dung thứ cho việc người ta vu khống bôi nhọ tôi, nhưng dựa vào cái gì mà họ lại đi phá hoại tình bạn của chúng tôi cơ chứ? Tôi là một kẻ không giữ được bình tĩnh, ngày hôm sau tôi liền viết thư kể cho người bạn đáng kính của mình nghe, khi tôi thả bức thư vào thùng thư, cõi lòng trống rỗng chợt vang lên lời của một vị giáo sư từng nói. Ông ấy nói: "Sống ở thời đại ngày nay, chúng ta nào chỉ là trơ mắt nhìn không có người thân quen đâu? Chúng ta quả thực là trơ mắt nhìn đâu đâu cũng thấy kẻ thù đấy!" Tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ vẻ già nua và thê lương trong ánh mắt của ông ấy, mà giờ phút này, tôi tuy chưa già đi, nhưng đã nhiễm phải sự thê lương đó rồi. Mấy ngày hôm đó tôi vẫn luôn chìm trong sự xót xa lo lắng và đau khổ để chờ đợi bức thư hồi âm của cô ấy. Thư của cô ấy rất nhanh đã được gửi tới, tôi mở ra đọc trong căn phòng ngủ lạnh giá, gió mưa đập vào cửa kính kêu lộp cộp, nhưng tôi dường như nghe thấy giọng nói thân thiết ấm áp của cô ấy, truyền từ phía bên kia gió mưa sang, và còn át cả tiếng gió mưa:
Hiểu Phong: Thư trước có hỏi tớ những tâm đắc về việc đọc sách và đối nhân xử thế, tớ đã suy nghĩ rất lâu, sách vở, gần như rất ít đọc, hình như chẳng có tâm đắc gì để mà nói. Nhắc đến chuyện đối nhân xử thế thì tớ đành phải thay đổi cái thành kiến đau đầu đối với việc đọc sách trước đây. Quả thực, trước kia chúng ta vẫn luôn ngây thơ cho rằng đọc sách là việc đau khổ nhất trên thế gian, mà giờ đây mới bước chân vào xã hội, không dưng chúng ta lại bị cuốn vào vòng xoáy thị phi, đối với những điều này tớ đã có đủ mức độ dung nạp rồi, đúng như cậu nói, từ xưa đến nay ai có thể không vướng phải những lời gièm pha hủy báng, còn về những lời đồn thổi mà người khác nói về cậu và tớ, tớ cũng là biết được từ chỗ cậu đây, chỉ mong chúng ta đều xem như điếc không sợ súng phớt lờ đi hết, cứ để mặc cho nó tự sinh tự diệt vậy!
Người với người hiểu nhau, quý ở sự thấu hiểu tâm can, tình bạn của chúng tôi từ bốn năm trước trên hộp cơm đã đặt nền móng vô cùng sâu sắc (cười), nay há có thể dung thứ cho những kẻ tiểu nhân nói lời gièm pha phá hoại trong một sớm một chiều, đừng vì chuyện này mà nổi giận nữa nhé.
Khi nào đến chuyến đi Đài Trung, nhất định phải chuẩn bị gà dầu mè để thiết đãi người ở phương xa đến...
Tôi cúi thấp đầu, trong lòng dường như có muôn vàn thứ tình cảm phức tạp cần được bày tỏ, nhưng lại dường như không còn vương vấn lấy một sợi tư duy mệt mỏi nào nữa, chao ôi, tại sao tôi lại đánh giá thấp tình bạn của cô ấy đến thế cơ chứ? Cứ để tất cả mọi người hiểu lầm tôi đi, cô ấy hiểu tôi là đủ rồi, tôi còn cần gì nữa chứ? Cô ấy hiểu tôi! Tôi cảm thấy một sự ngọt ngào, một sự kiêu ngạo, một sự thỏa mãn tĩnh lặng xa xăm.
Thỉnh thoảng cúi đầu, tôi nhìn thấy chiếc trâm cài hình con bướm mà cô ấy tặng cho mình, đang được cài trên cổ áo, trái tim tôi cũng không kìm được mà hân hoan vỗ cánh tung bay. Thực ra, bản thân tình bạn của cô ấy chính là món quà tặng đẹp đẽ nhất, nó sẽ mãi mãi bao trùm đỉnh đầu tôi, giống như trong những thế kỷ xa xưa, chiếc quang hoàn đội trên đầu các vị thánh, lại giống như trong đêm trăng mùa đông tối mịt mù, chiếc quang hoàn quần tụ xung quanh sao Thổ, à, Tiểu Béo, Tiểu Béo, biết bao mong ước trong giấc mộng cũng có thể hóa thành một chú bướm, trong cái đêm gió mưa thế này, đi thăm lại vị cố nhân đã lâu không gặp.