Tiếng kèn lệnh. Richard, Công tước xứ York bước vào.

YORK.

Quân đội của Nữ vương đã chiếm được trận địa.

Cả hai người bác của ta đều đã ngã xuống khi cứu mạng ta;

Và toàn bộ thuộc hạ của ta trước kẻ thù hăng hái

Đều quay đầu tháo chạy như những con tàu trước cơn gió lớn,

Hay những chú cừu bị bầy sói đói khát đuổi theo.

Các con ta, Chúa mới biết chúng đã gặp vận rủi gì;

Nhưng điều này ta biết rõ, chúng đã hành xử

Như những trang nam nhi sinh ra để giành tiếng thơm bằng sự sống hay cái chết.

Ba lần Richard phá vòng vây để đến bên ta,

Và ba lần thét lên: “Can đảm lên, thưa cha, hãy chiến đấu đến cùng!”

Và cũng chừng ấy lần Edward đến sát cạnh ta

Với thanh gươm tía nhuộm đẫm tới tận chuối gươm

Trong máu của những kẻ từng giáp lá cà với nó;

Và khi những chiến binh lì lợm nhất phải lùi bước,

Richard thét lên: “Xông lên, không nhường một tấc đất!”

Và hô vang: “Một chiếc vương miện, hoặc một nấm mồ vinh quang!

Một quyền trượng, hoặc một phần mộ chốn trần gian!”

Nghe vậy, chúng ta lại xông lên; nhưng khốn thay!

Chúng ta lại phải lùi, như ta từng thấy một con thiên nga

Dù nhọc nhằn vô ích vẫn bơi ngược dòng nước xiết

Và kiệt sức trước những con sóng dữ dội hơn.

[Tiếng kèn lệnh ngắn vang lên ở hậu đồn.]

A, hãy lắng nghe, những kẻ săn đuổi tàn nhẫn đang kéo đến,

Và ta đã kiệt sức, chẳng thể chạy trốn cơn thịnh nộ của chúng;

Ngay cả khi còn khỏe mạnh, ta cũng chẳng thèm tránh né sự cuồng nộ ấy.

Những hạt cát trong đồng hồ sinh mệnh của ta đã cạn;

Ta phải dừng chân tại đây, và cuộc đời ta phải kết thúc ở đây.

Vương hậu Margaret, Clifford, Northumberland, Vương tử trẻ Edward và các binh sĩ bước vào.

Hãy đến đây, tên Clifford đẫm máu, tên Northumberland cộc cằn,

Ta thách thức cơn giận dữ không bao giờ nguôi ngoai của các người dâng lên cao hơn nữa.

Ta là tấm bia cho các người nhắm vào, và ta hứng chịu mọi phát đạn.

NORTHUMBERLAND.

Hãy đầu hàng sự khoan hồng của chúng ta, hỡi Plantagenet kiêu ngạo.

CLIFFORD.

Phải, đầu hàng sự khoan hồng hệt như cánh tay tàn nhẫn của hắn

Đã giáng trả sòng phẳng lên người cha ta xưa kia.

Giờ đây Phaëthon đã rơi khỏi cỗ xe của mình,

Và tạo ra buổi hoàng hôn ngay giữa giờ ngọ.

YORK.

Tro cốt của ta, giống như loài phượng hoàng, có thể sinh ra

Một loài chim sẽ quay lại trả thù tất cả các người;

Và với niềm hy vọng đó, ta ngước mắt nhìn lên trời,

Khinh bỉ bất cứ thứ gì các người có thể dùng để hành hạ ta.

Sao các người còn chưa tới? Sao thế, lắm kẻ thế mà lại sợ ư?

CLIFFORD.

Lũ hèn nhát thường chiến đấu như thế khi chẳng thể chạy đi đâu được nữa;

Lũ bồ câu cũng mổ vào móng vuốt sắc nhọn của chim ưng như thế;

Những tên trộm cùng đường, chẳng còn chút hy vọng sống nào,

Cũng gào thét những lời nguyền rủa nhắm vào các quan chức.

YORK.

Ôi Clifford, hãy suy nghĩ lại một lần nữa,

Và trong tâm trí, hãy nhìn lại quá khứ của ta;

Và nếu ngươi còn biết đỏ mặt, hãy nhìn vào khuôn mặt này,

Rồi tự cắn lấy chiếc lưỡi đã vu oan là hèn nhát cho kẻ

Mà cái cau mày từng khiến ngươi run rẩy phải tháo chạy trước đây.

CLIFFORD.

Ta không thèm đôi co với ngươi từng lời một,

Mà sẽ đấu tay đôi, giáng trả ngươi gấp đôi số đòn.

VƯƠNG HẬU MARGARET.

Khoan đã, hỡi Clifford dũng cảm; vì muôn vàn lý do

Ta muốn kéo dài mạng sống của tên phản tước này thêm một lúc.

Sự giận dữ khiến hắn điếc đặc; ngươi hãy nói đi, Northumberland.

NORTHUMBERLAND.

Khoan đã, Clifford, đừng tự hạ mình làm tổn thương ngón tay

Chỉ để đâm thủng trái tim hắn.

Nào có vinh quang gì, khi một con chó hoang nhe nanh,

Mà có kẻ lại thò tay vào giữa hàm răng nó,

Trong khi hắn có thể dùng chân đá văng nó đi?

Chiến tranh là để chớp lấy mọi lợi thế,

Và tỷ lệ mười chọi một chẳng có gì là tổn hại đến danh dự dũng mãnh.

[Họ lao vào bắt giữ York, người đang chống trả quyết liệt.]

CLIFFORD.

Đúng thế, đúng thế, con gà gô giãy giụa trong bẫy cũng thế thôi.

NORTHUMBERLAND.

Con thỏ rừng sa vào lưới cũng vùng vẫy y như vậy.

[York bị bắt làm tù binh.]

YORK.

Lũ trộm cắp ăn mừng trên chiến lợi phẩm cướp được cũng hệt như vậy;

Những người lương thiện đành chịu khuất phục khi bị bọn cướp áp đảo cũng thế thôi.

NORTHUMBERLAND.

Bệ hạ muốn xử lý hắn thế nào lúc này?

VƯƠNG HẬU MARGARET.

Những chiến binh dũng cảm, Clifford và Northumberland,

Nào, hãy bắt hắn đứng lên mô đất này đây,

Kẻ từng vươn tay với tới những ngọn núi,

Nhưng rốt cuộc chỉ vơ lấy cái bóng trong tay mình.

Sao, có phải ngươi là kẻ muốn làm vua nước Anh không?

Có phải ngươi là kẻ từng tung hoành trong nghị viện của chúng ta

Và thuyết pháp về dòng dõi cao quý của ngươi đâu rồi?

Đám con trai của ngươi đâu hết rồi để chống lưng cho ngươi lúc này,

Tên Edward lăng loàn và tên George ham hố?

Và đâu rồi đứa con quái dị gù lưng dũng cảm đó,

Thằng nhãi Dicky của ngươi, kẻ với giọng nói làu bàu

Từng hay cất lên để cổ vũ tía nó trong những cuộc bạo loạn?

Hay cùng với những kẻ khác, đứa con cưng Rutland của ngươi đâu rồi?

Nhìn đây, York, ta đã làm vấy bẩn chiếc khăn này bằng dòng máu

Mà tên Clifford dũng mãnh bằng mũih kiếm rapier của hắn

Đã khiến nó trào ra từ lồng ngực đứa trẻ;

Và nếu mắt ngươi còn có thể rơi lệ vì cái chết của nó,

Ta cho ngươi chiếc khăn này để lau má.

Khốn thay, hỡi York tội nghiệp, nếu ta không căm thù ngươi tận xương tủy

Thì ta đã thương xót cho hoàn cảnh khốn đốn của ngươi rồi.

Ta cầu xin ngươi hãy đau buồn để làm ta vui vẻ, hỡi York;

Hãy dậm chân, gào thét và cáu gắt đi, để ta được ca múa.

Sao thế, trái tim sục sôi của ngươi đã thiêu đốt ruột gan ngươi đến mức

Chẳng một giọt nước mắt nào rơi nổi vì cái chết của Rutland hay sao?

Sao ngươi lại điềm tĩnh thế, hỡi con người kia? Lẽ ra ngươi phải phát điên lên chứ;

Và ta, để khiến ngươi phát điên, mới chế nhạo ngươi thế này.

Hãy dậm chân, gào thét và cáu gắt, để ta được ca múa.

Ta thấy ngươi muốn được trả công để mua vui cho ta đây mà;

York chẳng thể thốt nên lời trừ khi hắn đội vương miện.

Một chiếc vương miện cho York! Và các chúa công, hãy cúi đầu thật thấp trước hắn.

Hãy giữ chặt tay hắn để ta đội nó lên đầu.

[Đặt một chiếc vương miện bằng giấy lên đầu York.]

Quả thật vậy, thưa ngài, giờ trông hắn chẳng khác nào một vị vua.

Phải, đây chính là kẻ từng chiếm ngai vàng của Vua Henry,

Và đây là kẻ từng là người thừa kế hợp pháp của ngài ấy.

Nhưng sao Công tước vĩ đại Plantagenet lại

Được đội vương miện sớm thế và phá vỡ lời thề thiêng liêng của mình?

Theo ta nhớ, ngài không được làm vua

Cho đến khi Vua Henry của chúng ta bắt tay với Thần Chết.

Thế mà ngài lại dám đội chiếc vương miện vinh quang của Henry lên đầu,

Và cướp đoạt vương miện khỏi thái ấp của ngài ấy,

Ngay trong lúc ngài ấy còn sống, bất chấp lời thề thiêng liêng của mình ư?

Ồ, đó là một tội lỗi quá đỗi không thể dung tha.

Hãy giật phăng vương miện xuống, và cùng với vương miện, là cái đầu của hắn;

Và trong lúc chúng ta còn thở, hãy tranh thủ thời gian tiễn hắn về cõi chết.

CLIFFORD.

Đó là bổn phận của tôi, vì ơn nghĩa của cha tôi.

VƯƠNG HẬU MARGARET.

Thôi, khoan đã; hãy nghe những lời cầu nguyện cuối cùng của hắn xem sao.

YORK.

Mụ sói cái nước Pháp, nhưng còn tồi tệ hơn cả loài sói nước Pháp,

Mụ có chiếc lưỡi độc địa hơn cả nanh rắn lục!

Thật là bất xứng làm sao đối với giới tính của ngươi

Khi lại đi hoan hỉ như một ả giang hồ tộc Amazon

Trên những nỗi thống khổ của những kẻ bị Vận Mệnh bắt làm tù binh!

Nếu không vì khuôn mặt ngươi trơ tráo như mặt nạ, chẳng bao giờ đổi thay,

Trở nên vô liêm sỉ nhờ quen làm điều ác,

Thì ta đã thử làm cho ngươi phải đỏ mặt rồi, hỡi mụ vương miện kiêu ngạo.

Kể ra nguồn gốc xuất thân của ngươi, từ đâu mà ra,

Cũng đủ để làm ngươi nhục nhã, nếu ngươi không phải là kẻ vô liêm sỉ.

Cha ngươi mang danh hiệu Vua xứ Naples,

Của cả hai vùng Sicily và Jerusalem,

Thế nhưng lại chẳng giàu có bằng một người nông dân Anh Quốc.

Chính vị quân vương nghèo hèn đó đã dạy ngươi thói kiêu căng ngạo mạn ấy ư?

Chẳng cần thiết, và cũng chẳng ích gì đâu, hỡi mụ vương miện kiêu ngạo;

Trừ phi câu tục ngữ buộc phải ứng nghiệm,

Rằng những kẻ ăn mày một khi cưỡi ngựa sẽ phóng đến chết thì thôi.

Chính sắc đẹp mới thường khiến phụ nữ kiêu ngạo;

Nhưng Chúa rõ hơn ai hết là phần của ngươi chẳng đáng là bao.

Chính đức hạnh mới khiến họ được ngưỡng mộ nhất;

Còn điều ngược lại mới khiến ngươi bị người ta dòm ngó với vẻ sửng sốt.

Chính sự nền nã mới khiến họ trông giống như thần thánh;

Sự thiếu hụt điều đó khiến ngươi trở nên gớm ghiếc.

Ngươi đối lập với mọi điều tốt đẹp

Cũng như hai cực đối nghịch với chúng ta vậy,

Hoặc như phương Nam đối với phương Bắc.

Ôi trái tim loài hổ được bọc trong tấm da người phụ nữ!

Làm sao ngươi có thể hút cạn dòng máu sống của đứa trẻ,

Rồi bảo người cha dùng nó để lau nước mắt,

Mà vẫn nhởn nhơ mang khuôn mặt của một người phụ nữ cơ chứ?

Phụ nữ vốn mềm mỏng, dịu dàng, hay thương xót và dễ cảm thông;

Còn ngươi thì cay nghiệt, tàn nhẫn, cứng như đá, thô bạo và vô tình.

Ngươi bảo ta nổi giận ư? Nào, giờ thì ngươi đã đạt được điều ước:

Ngươi muốn ta khóc ư? Nào, giờ thì ngươi đã đạt được ý nguyện;

Bởi gió lốc cuồng nộ thổi bùng lên những trận mưa không dứt,

Và khi cơn cuồng phong dịu xuống, những giọt mưa mới bắt đầu rơi.

Những giọt nước mắt này chính là lễ tang cho đứa con Rutland bé bỏng của ta,

Và từng giọt đang thét gào đòi trả thù cho cái chết của nó

Nhắm vào ngươi, tên Clifford độc ác, và ngươi, mụ đàn bà Pháp gian xảo.

NORTHUMBERLAND.

Chúa phù hộ ta, nỗi uất hận của hắn làm ta cảm động sâu sắc đến nỗi

Ta gần như chẳng thể kìm được những giọt nước mắt chực trào.

YORK.

Khuôn mặt ngây thơ ấy của nó mà lũ ăn thịt người đót khát

Cũng chẳng nỡ chạm vào, chẳng nỡ làm vấy máu;

Thế mà các người còn vô nhân tính hơn, tàn nhẫn hơn,

Ồ, gấp mười lần loài hổ ở vùng Hyrcania.

Hãy nhìn đi, mụ vương miện tàn nhẫn, những giọt nước mắt của một người cha bất hạnh.

Tấm vải này ngươi từng nhúng trong dòng máu đứa con trai bé bỏng của ta,

Và giờ ta dùng nước mắt để rửa sạch vết máu ấy đi.

Hãy giữ lấy chiếc khăn này, và đi mà khoe khoang về chiến tích đó đi;

Và nếu ngươi kể lại câu chuyện đẫm buồn ấy một cách chân thực,

Thề có linh hồn ta, người nghe sẽ phải tuôn rơi nước mắt;

Phải, ngay cả kẻ thù của ta cũng sẽ rớt những giọt nước mắt lăn dài

Và thốt lên rằng: “Khốn thay, đó là một hành động thật đáng thương.”

Nào, hãy cầm lấy chiếc vương miện, và mang theo cả lời nguyền của ta cùng chiếc vương miện ấy;

Và mong sao khi ngươi khốn cùng, sẽ nhận được sự an ủi

Hệt như những gì ta đang gặt hái từ đôi tay tàn nhẫn của ngươi lúc này!

Tên Clifford nhẫn tâm, hãy mang ta rời khỏi cõi đời này,

Linh hồn ta bay về trời, còn máu ta xin trút lên đầu các ngươi!

NORTHUMBERLAND.

Dù hắn có tàn sát toàn bộ họ hàng của ta đi nữa,

Thì suốt đời ta cũng không thể kìm được mà khóc cùng hắn,

Khi chứng kiến nỗi đau đớn tận tâm can đang bóp nghẹt linh hồn hắn.

VƯƠNG HẬU MARGARET.

Sao thế, định khóc đến nơi rồi sao, thưa Lãnh chúa Northumberland?

Hãy nghĩ đến tội ác mà hắn đã gây ra cho tất cả chúng ta,

Và điều đó sẽ nhanh chóng làm khô đi những giọt nước mắt yếu mềm của ngươi.

CLIFFORD.

Đây là để trả cho lời thề của ta, đây là để trả thù cho cái chết của cha ta.

[Đâm vào người York.]

VƯƠNG HẬU MARGARET.

Và đây là để minh oan cho vị vua nhân hậu của chúng ta.

[Đâm vào người York.]

YORK.

Xin hãy mở cánh cửa khoan dung, lạy Chúa nhân từ!

Linh hồn con bay qua những vết thương này để tìm đến Ngài.

[Ngục xuống chết.]

VƯƠNG HẬU MARGARET.

Hãy chặt đầu hắn xuống, và cắm lên cổng thành York;

Như vậy York mới có thể nhìn bao quát cả thị trấn York.

[Tiếng kèn trỗi lên. Tất cả rời đi.]