Vào cảnh Hoàng hậu cùng các thị nữ, đang làm việc.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Hãy cầm lấy cây đàn, cô bé. Lòng ta đang trĩu nặng buồn đau.

Hãy cất tiếng hát và xua tan chúng, nếu em có thể. Hãy gác việc lại.

THỊ NỮ

[hát.]

Orpheus với cây đàn đã khiến cây cối

Và những đỉnh núi băng giá

Phải cúi đầu khi chàng cất tiếng ca.

Theo khúc nhạc của chàng, cây cỏ và hoa lá

Luôn đâm chồi nảy lộc, như thể nắng và mưa

Đã biến nơi đó thành một mùa xuân vĩnh cửu.

Mọi vật lắng nghe tiếng đàn của chàng,

Thậm chí cả những con sóng biển,

Cũng cúi đầu rồi nằm lặng yên.

Trong âm nhạc dịu ngọt có một thứ nghệ thuật kỳ diệu,

Khiến những lo âu và nỗi đau thắt lòng

Phải chìm vào giấc ngủ hoặc, khi lắng nghe, sẽ lịm tắt.

Vào một Quý ông.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Có chuyện gì thế?

QUÝ ÔNG.

Tâu Điện hạ, hai vị Hồng y đáng kính

Đang đợi ở phòng ngoài.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Họ muốn gặp ta ư?

QUÝ ÔNG.

Họ dặn thần thưa vậy, thưa Hoàng hậu.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Xin mời các Ngài ấy

Vào đây.

[Quý ông đi ra.]

Họ có việc gì

Với ta, một người phụ nữ nghèo hèn, yếu đuối, đã thất sủng?Kẻ đến không có ý tốt. Nghĩ lại thì,

Họ hẳn là người lương thiện, và việc của họ cũng chính đáng.

Nhưng chiếc áo choàng đâu làm nên thầy tu.

Vào hai vị Hồng y, Wolsey và Campeius.

WOLSEY.

Nguyện xin sự bình an đến với Điện hạ.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Các ngài thấy ta ở đây như một người nội trợ;

Ta muốn làm tất cả, để phòng hờ những điều tồi tệ nhất có thể xảy ra.

Các bậc tôn sư tìm gặp ta có việc gì?

WOLSEY.

Thưa Điện hạ cao quý, xin người hãy bước vào

Phòng riêng, chúng thần sẽ trình bày rõ ràng

Mục đích chuyến viếng thăm này.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Hãy nói ở đây đi.

Dưới lương tâm này, ta chưa làm điều gì

Phải giấu giếm trong góc tối. Ước gì mọi phụ nữ khác

Đều có thể nói điều này với một tâm hồn thanh thản như ta!

Thưa các ngài, ta chẳng bận tâm gì, bởi ta vô cùng hạnh phúc

Hơn bao người khác, dẫu cho mọi hành động của ta

Đều bị phán xét bởi mọi miệng lưỡi, bị soi thấu bởi mọi ánh mắt,

Dẫu sự đố kỵ và những lời dèm pha có chĩa vào đi chăng nữa,

Ta vẫn biết cuộc đời mình vô cùng ngay thẳng. Nếu mục đích của các ngài

Liên quan đến ta, và thuộc về chuyện gia thất của ta,

Thì cứ nói thẳng ra. Chân lý vốn ưa sự quang minh chính đại.

WOLSEY.

Tanta est erga te mentis integritas, regina serenissima—

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Ồ, thưa ngài, xin đừng dùng tiếng Latinh.

Từ khi đến đây, ta đâu đến nỗi lười biếng

Mà không biết nổi thứ ngôn ngữ mình vẫn dùng để sinh sống.

Một thứ tiếng lạ lùng chỉ khiến vụ việc của ta thêm kỳ lạ và đáng ngờ.

Xin hãy nói bằng tiếng Anh. Ở đây có những người sẽ biết ơn ngài,

Vì họ, xin hãy nói sự thật vì lợi ích của người chủ tội nghiệp của họ.

Tin tôi đi, nàng ấy đã chịu quá nhiều bất công. Thưa Đức hồng y,

Tội lỗi lớn nhất mà ta từng phạm phải

Cũng có thể được tha thứ bằng tiếng Anh.

WOLSEY.

Thưa quý bà cao quý,

Ta lấy làm tiếc vì lòng thành kính của mình lại gây ra—

Cùng với sự phục vụ dành cho Hoàng thượng và ngài—

Một sự nghi ngờ sâu sắc, trong khi tất cả chúng ta đều một lòng thành tín.

Chúng ta đến đây không phải để buộc tội,

Hay làm vấy bẩn danh dự mà mọi miệng lưỡi lương thiện đều cầu chúc,

Cũng chẳng phải để đẩy người vào nỗi buồn đau—

Bản thân ngài đã quá nhiều sầu muộn rồi, thưa quý bà—mà là để tìm hiểu

Xem thái độ của ngài ra sao trước sự bất đồng trọng đại

Giữa Nhà vua và ngài, đồng thời mang đến,

Như những con người ngay thẳng và tự do, ý kiến công minh của chúng ta

Cùng những lời an ủi cho vụ việc của ngài.

CAMPEIUS.

Thưa Hoàng hậu vô cùng kính trọng,

Đức ông xứ York, với bản tính cao thượng,

Lòng nhiệt thành và sự tuân kính mà ngài vẫn luôn dành cho Điện hạ,

Đã bỏ qua, như một người nhân hậu, lời quở trách gần đây của ngài

Dành cho sự chân thực của ngài ấy và cả bản thân ngài ấy—điều mà ngài đã đi quá xa—

Nay xin dâng hiến, như ta đây, một biểu tượng của hòa bình,

Sự phục vụ và những lời khuyên nhủ của ngài ấy.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

[Nói riêng.] Để phản bội ta.

Thưa các ngài, ta cảm ơn cả hai vì thiện chí của các ngài.

Các ngài ăn nói như những người trung thực; cầu mong Chúa phù hộ để các ngài quả thực là như vậy.

Nhưng làm sao để ta có thể đưa ra câu trả lời ngay tức khắc

Trong một vấn đề trọng đại nhường ấy, lại liên quan quá sát sườn đến danh dự của ta—

Thậm chí còn sát sườn cả sinh mệnh của ta, ta e là thế—với trí tuệ kém cỏi này,

Và trước những con người đầy uy nghiêm và bác học như các ngài,

Thả thật lòng là ta không biết phải làm sao. Ta đang ngồi làm việc

Cùng các thị nữ của mình, Chúa biết đấy, hoàn toàn chẳng mảy may nghĩ ngợi

Về việc sẽ gặp những con người hay những công chuyện thế này.

Vì danh dự của con người mà ta từng là—bởi ta cảm nhận được

Hơi thở tàn của uy quyền đỉnh cao—xin các ngài cao tay ấn,

Hãy cho ta thời gian và sự tư vấn cho vụ việc của mình.

Khốn khổ thay, ta chỉ là một người phụ nữ cô đơn, không nơi nương tựa.

WOLSEY.

Thưa Hoàng hậu, ngài đang hiểu lầm tình yêu của Nhà vua qua những nỗi sợ hãi ấy;

Hy vọng và những người bạn của ngài là vô tận.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Ở xứ Anh này

Chúng chẳng giúp ích gì nhiều cho ta. Các ngài có thể nghĩ rằng,

Có bất kỳ người Anh nào dám cho ta lời khuyên?

Hay dám công khai là bạn, đi ngược lại mong muốn của Điện hạ,

Dù cho người đó có liều lĩnh đến mức muốn sống lương thiện,

Và làm một thần dân? Không đâu, thưa các ngài, những người bạn của ta,

Những kẻ thực sự thấu hiểu nỗi thống khổ của ta,

Những người mà ta có thể đặt trọn niềm tin, hoàn toàn không sống ở đây.

Họ cũng giống như mọi niềm an ủi khác của ta, ở tận chốn xa xôi

Nơi quê hương của ta, thưa các ngài.

CAMPEIUS.

Thần ước gì Điện hạ

Có thể gác lại nỗi buồn và nghe theo lời khuyên của thần.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Sao cơ, thưa ngài?

CAMPEIUS.

Hãy phó thác toàn bộ vụ việc của ngài vào sự bảo bọc của Nhà vua.

Ngài ấy là người nhân ái và vô cùng khoan dung. Như vậy sẽ tốt hơn rất nhiều

Cho cả danh dự lẫn vụ việc của ngài,

Bởi nếu ngài để pháp luật tiến hành phán xử,

Ngài sẽ phải ra đi trong nỗi nhục nhã.

WOLSEY.

Ngài ấy nói rất đúng.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Các ngài đang nói cho ta điều mà cả hai đều mong muốn: sự sụp đổ của ta.

Đây mà là lời khuyên theo đạo Thiên Chúa của các ngài sao? Thật đáng khinh bỉ!

Trúa ở trên cao vẫn soi xét tất cả; ở đó ngự trị một vị thẩm phán

Mà không một vị vua nào có thể mua chuộc.

CAMPEIUS.

Sự giận dữ của ngài đã hiểu lầm chúng thần rồi.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Thế lại càng đáng xấu hổ cho các ngài! Ta cứ nghĩ các ngài là những người thánh thiện,

Thề có linh hồn ta, hai vị đức hạnh hồng y cao quý;

Nhưng ta sợ rằng các ngài chỉ mang những tội lỗi hồng y và những tâm địa rỗng tuếch.

Hãy sửa đổi đi, vì lòng tự trọng, thưa các ngài. Đây là sự an ủi của các ngài sao,

Là liều thuốc bổ mà các ngài mang đến cho một người phụ nữ khốn khổ,

Một kẻ bơ vơ giữa các ngài, bị chế giễu, bị khinh miệt?

Ta sẽ không trù ẻo cho các ngài phải chịu một nửa nỗi bất hạnh của ta;

Ta vẫn còn chút lòng bác ái. Nhưng hãy nhớ là ta đã cảnh báo các ngài.

Hãy cẩn trọng, vì Chúa tôi, hãy cẩn trọng, kẻo có lúc

Gánh nặng những nỗi sầu muộn của ta sẽ giáng xuống đầu các ngài.

WOLSEY.

Thưa Hoàng hậu, ngài hoàn toàn bị mất bình tĩnh rồi.

Ngài đang biến ý tốt chúng tôi mang lại thành sự đố kỵ.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Các ngài biến ta thành kẻ trắng tay. Nguyền rủa các ngài

Cùng tất cả những kẻ mang danh giả hình như thế! Các ngài có muốn ta—

Nếu các ngài còn chút công lý, chút lòng trắc ẩn,

Nếu các ngài không chỉ khoác chiếc áo thầy tu—

Phó thác vụ việc đang lâm bệnh của ta vào tay kẻ căm ghét ta không?

Khốn thay, hắn đã sớm trục xuất ta khỏi giường chiếu của mình,

Và cả tình yêu của hắn, từ lâu lắm rồi. Ta đã già, thưa các ngài,

Và mối liên kết duy nhất mà ta còn giữ với hắn

Chỉ là sự vâng lời của ta mà thôi. Còn điều tồi tệ nào có thể xảy ra

Cho ta hơn cảnh ngộ khốn cùng này? Tất cả những toan tính của các ngài

Chỉ tạo ra cho ta một lời nguyền rủa tột cùng thế này đây.

CAMPEIUS.

Nỗi sợ hãi của ngài đã phóng đại mọi chuyện lên rồi.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Ta đã sống ngần ấy năm—hãy để ta tự nói về mình,

Khi mà đức hạnh chẳng tìm được lấy một người bạn—làm một người vợ, một người vợ thực sự—

Một người phụ nữ, ta dám nói mà không hề kiêu ngạo,

Chưa từng bị hoen ố bởi bất kỳ sự hoài nghi nào—

Chẳng lẽ với toàn bộ tình yêu sâu đậm của mình,

Ta vẫn luôn đối xử với Nhà vua, yêu ngài ấy chỉ sau Chúa trời, vâng lời ngài ấy,

Vì quá quấn quýt mà trở nên tôn sùng ngài ấy đến mức mê muội,

Gần như quên cả lời cầu nguyện chỉ để làm vừa lòng ngài ấy,

Mà lại nhận lấy sự báo đáp thế này sao? Thật không phải lẽ chút nào, thưa các ngài.

Hãy mang đến đây một người phụ nữ một lòng thủy chung với chồng,

Một người chưa từng mơ ước niềm vui nào ngoài hạnh phúc của chồng,

Và đối với người phụ nữ ấy, dẫu nàng có làm được bao điều vĩ đại đi chăng nữa,

Ta vẫn sẽ tôn vinh thêm một phẩm chất: một sự nhẫn nại vĩ đại.

WOLSEY.

Thưa Hoàng hậu, ngài đang đi chệch khỏi mục đích tốt đẹp mà chúng tôi hướng tới.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Thưa ngài, ta không đủ hèn nhát

Để tự nguyện từ bỏ tước hiệu cao quý mà chủ nhân của các ngài đã cưới ta về để mang.

Không gì ngoài cái chết

Mới có thể tước đoạt danh vị của ta.

WOLSEY.

Xin hãy lắng nghe tôi.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Ước gì ta chưa từng đặt chân lên mảnh đất nước Anh này

Hay nếm trải những lời đường mật nảy nở trên đó!

Các ngài mang gương mặt của các thiên thần, nhưng Chúa mới thấu hiểu tâm can các ngài.

Điều gì sẽ chờ đón ta đây, một người phụ nữ khốn khổ?

Ta là người phụ nữ bất hạnh nhất trên đời.

[Nói với các thị nữ.] Khốn khổ thay, hỡi những cô gái tội nghiệp, số phận của các em giờ trôi về đâu?

Xác tàu đắm giữa một vương quốc nơi chẳng có lòng trắc ẩn,

Chẳng có bạn bè, chẳng có hy vọng, chẳng có họ hàng nào khóc thương cho ta,

Gần như chẳng có lấy một nấm mồ dành cho ta, tựa như bông huệ tây

Từng là nữ chúa của cánh đồng và nở rộ tươi đẹp,

Ta sẽ cúi đầu và lụi tàn.

WOLSEY.

Nếu Điện hạ

Chịu hiểu rằng mục đích của chúng tôi là chân chính,

Ngài sẽ cảm thấy được an ủi phần nào. Thưa quý bà, tại sao, vì lý do gì

Mà chúng tôi lại đi hại ngài chứ? Khốn nỗi, địa vị của chúng tôi,

Con đường hành nghề của chúng tôi, hoàn toàn đi ngược lại điều đó.

Chúng tôi sinh ra là để chữa lành những nỗi đau ấy, chứ không phải để gieo rắc chúng.

Vì lòng nhân đức, xin ngài hãy suy xét lại việc mình đang làm,

Cơ ngơi của ngài có thể tổn hại ra sao, thậm chí hoàn toàn

Trở thành người xa lạ với Nhà vua, bởi thái độ này.

Trái tim của các bậc vương giả vốn tôn sủng sự vâng lời,

Bởi họ yêu quý nó biết nhường nào, nhưng trước những tâm hồn bướng bỉnh

Họ sẽ phẫn nộ và trở nên đáng sợ như những trận cuồng phong.

Ta biết ngài có một tính khí dịu dàng, cao quý,

Một tâm hồn phẳng lặng như mặt hồ tĩnh lặng. Xin hãy coi chúng tôi

Đúng như những gì chúng tôi tự nhận: những sứ giả hòa bình, những người bạn và người đầy tớ.

CAMPEIUS.

Thưa Hoàng hậu, ngài sẽ thấy mọi chuyện là như vậy. Ngài đang tự làm tổn hại đức hạnh của mình

Bởi những nỗi sợ hãi yếu đuối của đàn bà. Một tinh thần cao thượng,

Như bản tính đã ban phác cho ngài, sẽ luôn gạt bỏ

Những mối hoài nghi ấy ra khỏi mình, tựa như tiền giả vậy. Nhà vua vẫn yêu quý ngài;

Hãy cẩn thận kẻo đánh mất điều đó. Còn về phần chúng tôi, nếu ngài sẵn lòng

Tin tưởng trao phó công việc của mình, chúng tôi luôn sẵn sàng

Dốc hết tâm sức để phục vụ ngài.

HOÀNG HẬU KATHERINE.

Tùy các ngài định đoạt đi, thưa các ngài, và xin hãy tha thứ cho ta

Nếu có lúc ta hành xử kém phép tắc.

Các ngài biết ta chỉ là một người phụ nữ, thiếu hụt sự khôn ngoan

Để đưa ra câu trả lời phải phép trước những nhân vật như thế này.

Xin hãy gửi lời thăm hỏi của ta tới Hoàng thượng.

Ngài ấy vẫn giữ trọn trái tim ta, và sẽ mãi nhận được những lời cầu nguyện của ta

Chừng nào ta còn hơi thở. Nào, những người cha đáng kính,

Hãy ban cho ta những lời khuyên nhủ của các ngài. Giờ đây, người phụ nữ ấy đang phải cầu xin,

Kẻ từng chẳng mảy nghĩ rằng, khi đặt chân đến đây,

Rằng mình lại phải mua tước vị cao quý này bằng một cái giá đắt đỏ đến thế.

[Họ cùng đi ra.]