Sấm chớp ì ầm. Casca tay cầm gươm rút khỏi vỏ và Cicero từ hai phía đi tới.
CICERO.
Chào Casca, anh đưa Caesar về nhà rồi chứ?
Sao anh thở hổn hển và nhìn chằm chằm thế kia?
CASCA.
Bộ anh không mảy may động lòng khi toàn bộ nền móng trái đất
rung chuyển như một vật chẳng vững chãi gì sao? Ồ Cicero,
tôi từng chứng kiến những trận cuồng phong khi gió gào thét
quật ngã cả những thân sồi sần sùi; và tôi từng thấy
đại dương đầy tham vọng dâng trào, giận dữ và sôi sục,
vươn lên tận những đám mây đầy đe dọa:
nhưng chưa bao giờ cho đến tận đêm nay, chưa bao giờ cho đến lúc này,
tôi phải trải qua một trận cuồng phong trút lửa.
Hoặc là trên thiên đình đang xảy ra cuộc tranh giành nội bộ,
Hoặc là thế gian quá xấc láo với các vị thần,
khiến họ nổi giận trút giáng sự diệt vong xuống.
CICERO.
Thế anh còn chứng kiến điều gì kỳ lạ nữa không?
CASCA.
Một kẻ nô lệ bình thường, anh thừa nhận mặt hắn quen thuộc đấy,
giơ cao bàn tay trái đang bốc cháy rực rỡ
như chập lại từ hai mươi ngọn đuốc, thế mà bàn tay hắn,
vẫn chẳng hề suy suyển hay bị bén lửa.
Thêm nữa, từ nãy đến giờ tôi vẫn chưa cất gươm vào vỏ,
khi đến gần Điện Capitol thì tôi gặp một con sư tử,
nó trừng mắt nhìn tôi, rồi lững thững đi qua,
chẳng hề quấy nhiễu tôi. Và có những đám đông
gồm cả trăm người phụ nữ xanh xao tái mét tụ tập lại,
họ hoảng loạn đến mức biến dạng; họ thề rằng đã tận mắt thấy
những bóng người bốc cháy phơi phới đi lại khắp các con đường.
Rồi ngày hôm qua, loài chim của bóng đêm lại đậu
ngay giữa ngọn giáo chợ búa vào lúc chính ngọ,
gào thét và kêu réo. Khi những điềm gở ấy
lại hội tụ cùng một lúc thế này, con người đừng có mà thốt lên rằng:
"Đây là nguyên do của chúng; mọi thứ đều là tự nhiên cả đấy";
bởi vì tôi tin rằng, đó là những điềm báo mang tính định mệnh
đối với vùng đất mà chúng hướng tới.
CICERO.
Quả thực, đây là một thời kỳ có những điềm báo lạ lùng.
Nhưng con người ta cứ hay giải thích mọi sự theo cách riêng của mình,
hoàn toàn lệch khỏi bản chất thực sự của chúng.
Ngày mai Caesar có đến Điện Capitol không hả Casca?
CASCA.
Có chứ, vì ngài ấy đã dặn Antonius
sang nhắn với anh rằng ngài ấy sẽ có mặt ở đó vào ngày mai.
CICERO.
Vậy chúc anh ngủ ngon, Casca nhé: bầu trời đầy náo động này
không phải là nơi để đi dạo đâu.
CASCA.
Tạm biệt Cicero.
Cicero đi ra.
Cassius đi tới.
CASSIUS.
Ai ở đấy thế?
CASCA.
Một người La Mã.
CASSIUS.
Casca, qua giọng nói thì tôi nhận ra anh rồi.
CASCA.
Thính tai thật đấy. Cassius, đây là một đêm thế nào thế này!
CASSIUS.
Một đêm rất ư dễ chịu đối với những người lương thiện.
CASCA.
Có ai từng thấy bầu trời đe dọa thế này bao giờ chưa?
CASSIUS.
Là những kẻ từng thấy trái đất này đầy rẫy tội lỗi đấy thôi.
Phần tôi, tôi đã lang thang khắp các con đường,
phó mặc thân mình cho đêm tối đầy hiểm nguy;
và cứ để ngực trần thế này, hỡi Casca, như anh thấy đấy,
tôi đã phanh ngực đón lấy hòn đá sấm sét;
và khi ánh chớp xanh lóe lên tựa hồ như xé toạc
cả lồng ngực của bầu trời, tôi đã hiên ngang bước ra
ngay giữa tầm tạt và luồng sáng chói lòa của nó.
CASCA.
Nhưng sao anh lại cả gan thách thức cả Trời cao đến thế?
Con người ta vốn dĩ phải sợ hãi và run rẩy,
khi các vị thần tối cao dùng những dấu hiệu
để sai phái những sứ giả đầy kinh hoàng ấy đến chấn động chúng ta.
CASSIUS.
Anh thật u mê, Casca ạ; những tia lửa sống
đáng lẽ phải có ở một người La Mã thì anh lại thiếu,
hoặc là anh chẳng thèm dùng tới. Anh cứ nhìn xanh mét và trợn trừng,
rồi mang nỗi sợ vào mình và đâm ra kinh ngạc
khi chứng kiến sự bất bình kỳ lạ của Trời cao:
nhưng nếu anh chịu suy ngẫm về nguyên nhân thực sự
tại sao lại có ngần ấy ngọn lửa, tại sao lại có ngần ấy bóng ma vất vưởng,
tại sao loài chim và muông thú lại sai lệch cả bản tính lẫn loài;[
tại sao những kẻ già nua, khờ khạo và trẻ con bỗng đâm ra tính toán,
tại sao tất cả những điều ấy lại thay đổi trật tự vốn có,
cả bản chất lẫn năng lực đã định sẵn của chúng,
để mang lấy một bản chất kỳ quái; thì anh sẽ nhận ra rằng
Chính Trời cao đã hà hơi cho chúng những linh hồn ấy,
biến chúng thành những công cụ gieo rắc nỗi sợ và lời cảnh báo
hướng về một quốc gia đang lâm vào cảnh kỳ quái.
Giờ đây, hỡi Casca, ta có thể kể tên cho anh nghe một con người
rất tương đồng với đêm tối đầy kinh hoàng này,
kẻ đang làm sấm sét, chớp giáng, mở toang mồ mả và gầm thét,
tựa như con sư tử trong Điện Capitol vậy;
một kẻ chẳng hề hùng dũng hơn chính anh, hay ta,
trong hành động cá nhân; thế mà lại trở nên vĩ đại,
và đáng sợ chẳng kém gì những dị biến kỳ lạ này.
CASCA.
Ý anh muốn nói đến Caesar phải không, hỡi Cassius?
CASSIUS.
Mặc kệ hắn là ai đi: vì người La Mã giờ đây
vẫn có gân cốt và chân tay chẳng khác gì tổ tiên họ;
nhưng than ôi thời buổi này! tâm trí của các bậc cha ông đã chết rồi,
và chúng ta đang bị cai trị bởi những linh hồn yếu đuối của các bà mẹ;
cái ách áp bực và sự nhẫn nhịn của chúng ta cho thấy ta chẳng khác nào đàn bà.
CASCA.
Quả thật, người ta đồn rằng ngày mai các nguyên lão
có ý định suy tôn Caesar làm vua;
và ngài ấy sẽ đội vương miện trên cả biển khơi lẫn đất liền,
ở khắp mọi nơi, ngoại trừ ngay tại nước Ý này.
CASSIUS.
Tôi biết lúc ấy mình sẽ giấu con dao găm này ở đâu rồi;
Cassius sẽ tự giải thoát Cassius khỏi cảnh xiềng xích:
Chính ở điểm đó, hỡi các vị thần, các ngài đã ban cho kẻ yếu sức mạnh lớn nhất;
chính ở điểm đó, hỡi các vị thần, các ngài đã đánh bại được bạo chúa.
Dù là tháp đá kiên cố, hay những bức tường bằng đồng thau đúc,
dù là ngục tối không môt chút khí trời, hay những xiềng xích sắt chắc chắn,
cũng chẳng thể nào kìm hãm nổi sức mạnh của tâm hồn;
mà sinh mạng này, dẫu có mệt mỏi vì những ngục tù trần thế, ngục tù này,
thì chưa bao giờ thiếu đi năng lực để tự giải thoát chính mình.
Nếu tôi biết điều này, thì cả thế gian cũng hãy biết lấy điều đó,
rằng phần gánh nặng bạo tyr mà tôi phải chịu đựng
tôi có thể rũ bỏ nó bất cứ lúc nào tùy thích.
Sấm vẫn tiếp tục ì ầm.
CASCA.
Tôi cũng vậy thôi:
Thế nên mọi kẻ nô lệ trong chính bàn tay mình đều nắm giữ
sức mạnh để tự xóa bỏ cảnh giam cầm của bản thân.
CASSIUS.
Và tại sao khi ấy Caesar lại phải làm bạo chúa cơ chứ?
Tội nghiệp con người ấy! Tôi biết ngài ta sẽ chẳng đời nào làm sói,
nếu không thấy người La Mã chẳng khác gì bầy cừu:
ngài ta cũng chẳng phải sư tử, nếu người La Mã không phải lũ nai tơ.
Những kẻ muốn nhanh chóng nhóm lên một ngọn lửa lớn
thường bắt đầu bằng nhữngh cọng rơm yếu ớt. Rome thật rẻ rúng làm sao,
thật là một bãi rác rưởi, một đống phế phẩm làm sao, khi nó chỉ dùng làm
vật liệu hèn mạt để soi rọi
cho một kẻ đê tiện như Caesar! Nhưng mà, ôi nỗi buồn đau,
ngươi đã dẫn dắt ta đi đến đâu thế này? Ta, có lẽ đang thốt lên những lời này
trước mặt một kẻ nô lệ sẵn lòng cúi đầu: thế thì ta biết rõ
mình sẽ phải trả giá ra sao; nhưng ta đã vũ trang đầy đủ,
và hiểm nguy đối với ta chẳng còn nghĩa lý gì nữa.
CASCA.
Anh đang nói chuyện với Casca, và với một con người
không phải là kẻ chuyên đi mánh lới buôn chuyện. Nào, hãy nắm lấy tay tôi:
Hãy cùng nhau hành động để đòi lại công lý cho tất cả những nỗi đau này,
và tôi sẽ đặt bàn chân này tiến xa đến mức
bằng kẻ bước đi xa nhất.
CASSIUS.
Thế là giao kèo đã được định đoạt.
Giờ thì anh hãy biết, hỡi Casca, tôi đã vận động từ trước
một số kẻ có tâm hồn cao thượng nhất ở La Mã
cùng tôi gánh vác một trọng trách
mang hệ quả vô cùng vinh quang lẫn hiểm nguy;
và giờ này tôi biết chắc chắn rằng, họ đang đợi tôi
ở Hiên của Pompey: bởi vì trong đêm tối đáng sợ này,
chẳng có ai lai vãng hay đi lại trên đường phố cả;
và sắc thái của bầu trời
rất phù hợp với công việc mà chúng ta đang tiến hành,
hết sức đẫm máu, rực lửa và vô cùng khủng khiếp.
Cinna đi tới.
CASCA.
Hãy nấp kỹ một lát, vì có kẻ đang vội vã tiến lại kìa.
CASSIUS.
Đó là Cinna; tôi nhận ra hắn qua dáng đi;[
hắn là một người bạn. Cinna, anh vội vã đi đâu thế?
CINNA.
Đi tìm anh chứ đâu. Ai thế kia? Có phải Metellus Cimber không?
CASSIUS.
Không, là Casca, một thành viên đã hòa làm một
với những mưu tính của chúng ta. Tôi chưa bị bỏ lại chứ, hả Cinna?
CINNA.
Tôi mừng vì điều đó. Đêm nay thật là một đêm đáng sợ làm sao!
Có hai ba người chúng tôi đã chứng kiến những cảnh tượng kỳ lạ.
CASSIUS.
Tôi có được chờ mong không? Hãy nói cho tôi biết đi.
CINNA.
Có chứ, anh có chứ. Ồ Cassius, nếu như anh có thể
thuyết phục được vị quý nhân Brutus về phe chúng ta—
CASSIUS.
Anh cứ yên tâm đi. Này Cinna tốt bụng, hãy cầm lấy tờ giấy này,
và nhớ đặt nó lên ghế của quan pháp quan,
nơi mà Brutus chắc chắn sẽ nhìn thấy; rồi ném cái này
vào qua cửa sổ nhà ông ấy; hãy dùng sáp dán cái này lên
bức tượng của Brutus già: sau khi làm xong tất cả những điều đó,
hãy quay lại Hiên của Pompey, nơi anh sẽ tìm thấy chúng tôi.
Decius Brutus và Trebonius có ở đó không?
CINNA.
Tất cả đều có mặt, trừ Metellus Cimber, và hắn đã đi
tìm anh ở nhà rồi. Thôi được, tôi sẽ đi thật nhanh,
và đem đặt những tờ giấy này theo đúng lời anh dặn.
CASSIUS.
Làm xong việc đó, hãy quay lại nhà hát của Pompey.
Cinna đi ra.
Nào Casca, anh và tôi trước khi trời sáng, hãy còn kịp
đến gặp Brutus tại nhà riêng của ông ấy: ba phần con người ông ấy
đã là của chúng ta rồi, và phần còn lại trọn vẹn
sẽ thuộc về ta ngay trong lần chạm mặt tiếp theo.
CASCA.
Ồ, ông ấy chiếm giữ vị trí cao cả trong lòng tất cả mọi người!
Và những gì vốn bị coi là tội lỗi nếu do chúng ta làm,
thì dưới uy tín của ông ấy, tựa như thuật luyện kim quý giá nhất,
sẽ hóa thành đức hạnh và sự cao quý.
CASSIUS.
Con người ông ấy, giá trị của ông ấy, và nhu cầu cấp thiết của chúng ta về ông ấy,
anh đã thấu hiểu rất tường tận. Nào chúng ta hãy đi thôi,
vì trời đã qua nửa đêm rồi; và trước khi rạng sáng,
chúng ta sẽ đánh thức ông ấy dậy, và nắm chắc ông ấy trong tay.
Họ cùng đi ra.
