Bí thư lang, Trạng nguyên Đại Hạ Thôi Thuế có chút kinh ngạc. Bài thơ này trước đây chưa từng nghe qua, hơn nữa còn miêu tả về Khuê ngư (cá hồi), hầu như không thể là do văn nhân Trung Nguyên làm ra, chẳng lẽ là do Thánh nhân viết? Hay là người Bột Hải viết?
Xét về bản thân bài thơ, cũng coi như chỉnh tề, hơn nữa còn vận dụng ngôn ngữ địa phương.
Ví dụ như, người Bột Hải biết nói tiếng Hán ở địa phương gọi Khuê ngư là "Phương Khẩu Bàng Đầu". "Cô Đông" là âm dịch của "Quả Đa".
Cũng như người Mạt Hạt gọi Khuê ngư là "Kỳ Lai Hữu Thời" (Đạt Ô Y Mã Cáp), họ gọi việc Khuê ngư nhảy lên khỏi mặt nước là "Quả Đa". Trong thơ còn kể một truyền thuyết, đó là vì sao bụng Khuê ngư lại có vết đỏ?
Người Mạt Hạt truyền thuyết rằng, khi Đường Vương đông chinh, vì Đại Mã Cáp ngư tới quá nhiều, trực tiếp nhảy lên ngự thuyền, Đường Vương không vui, lệnh cho tướng sĩ dùng gậy gỗ xua chúng xuống Hắc Thủy (Hắc Long Giang), cho nên bụng Đại Mã Cáp ngư tới nay vẫn còn lưu lại vết ấn màu tím đỏ.
Về việc Đường Vương đông chinh còn có một truyền thuyết khác.
Tương truyền khi Đường Vương tới bên bờ Hắc Thủy, đúng dịp tiết Bạch Lộ, bị kẻ địch vây khốn, ngoài không viện binh, trong không lương thảo. Có đại thần kiến nghị, biểu tấu Thượng Đế, mượn cá cứu đói, Đường Vương nghe theo. Rất nhanh, liền có một con Hắc Long mang theo Khuê ngư tới Hắc Thủy, nhân mã ăn cá xong, sức lực tăng gấp bội, đại thắng — ngựa vốn dĩ không ăn cá, nhưng đây là cá trên trời mà...
Những truyền thuyết này, quân thần Đại Hạ mới nghe thấy có chút hoang đường.
"Đường Vương" này là ai? Khi nào tới Hắc Thủy? Rất rõ ràng, đây là do bịa đặt ra. Chỉ là người hoang dã địa phương văn hóa thấp, đối với việc này tin sái cổ mà thôi.
Tuy nhiên điều này cũng từ một góc độ khác cho thấy sức ảnh hưởng sâu sắc của "Đường Vương" ở hai bờ Hắc Long Giang. Năm đó Hắc Thủy Mạt Hạt vì muốn đối phó với người Bột Hải, muôn vàn khó khăn mới cử sứ vào triều cống, cho tới tận cuối niên hiệu Trinh Nguyên của Đường Đức Tông mới bị chinh phục hoàn toàn.
Bây giờ người Bột Hải suy yếu rồi, vong quốc rồi, họ lại không kìm nén được, muốn thoát khỏi sự thống trị của người Bột Hải.
Thiệu Thụ Đức có một dự cảm, từ nay về sau, hai bờ Hắc Thủy vẫn sẽ có truyền thuyết về "Hạ Vương" — cho dù không có, lão tử cũng phải tạo ra một cái cho các người.
Mấy ngày nay lục tục tới một vài vị thủ lĩnh thị tộc, đa số là người địa phương hoặc lân cận, Thiệu Thụ Đức liền thiết yến chiêu đãi ở gần cửa sông Đà Môn, tăng thêm tình cảm.
"Các ngươi bận rộn cả năm, có thể ăn no không?" Thiệu Thụ Đức ngồi ngay ngắn trên ghế dựa da hổ, nhìn thân binh, cung nhân bận rộn. Từng con lợn đen bị giết tại chỗ, tiếng kêu thảm thiết kinh thiên động địa.
Những nồi sắt lớn được bắc lên, nước sôi sùng sục, tảo bẹ, thịt lợn chốc chốc lại nổi lên, hương thơm nức mũi.
Lần này dùng là tảo bẹ thật, chứ không phải loại tảo bẹ giả giống như chân ngỗng — thứ như hải đới này, không phải sản vật bản địa của Trung Quốc, biển Nhật Bản mới là quê hương của nó.
Cá hoặc làm sống thành món gỏi cá, hoặc chiên nướng, hoặc nấu nước, muôn hình vạn trạng.
Còn có một ít thỏ hươu săn được, trâu dê chăn thả, tóm lại là cực kỳ phong phú.
Nhưng các vị thủ lĩnh thị tộc tới diện kiến, lại nhìn chằm chằm vào món bánh chưng, bánh hồ vừa ra lò, không chớp mắt. Rất rõ ràng, so với thịt cá, lương thực đối với họ có sức hấp dẫn lớn hơn.
"Bệ hạ, năm được mùa thì vẫn có thể ăn no."
"Nếu như con mồi đặc biệt ít, hoặc cá tới ít đi, thì sẽ không ăn no được."......
Các thủ lĩnh thị tộc nói một tràng dài, cơ bản phù hợp với dự đoán của Thiệu Thụ Đức.
Thực tế mà nói, bất luận là đánh bắt hay chăn thả, cuộc sống đều không đủ ổn định. Ví như việc vây bắt Đại Mã Cáp ngư này, thật sự ổn định sao? Nếu một năm nào đó lượng cá hồi về sông Đà Môn đột nhiên ít đi thì sao?
Đừng tưởng là không thể. Cá cũng là động vật, cũng sẽ sinh bệnh, cũng sẽ có thiên tai.
Người Na Uy thời hậu thế nuôi cá hồi nhân tạo ngoài biển, một nỗi phiền toái lớn là mật độ sinh trưởng của cá tăng lên, dịch bệnh dễ lây lan hơn, buộc phải sử dụng lượng lớn kháng sinh. Về sau, hiệu quả kháng sinh cũng không còn tốt nữa, ô nhiễm nước biển gia tăng, đành phải tới nơi khác nuôi trồng nhân tạo — miền nam Chile có những quần đảo lớn bị chia cắt, tiện cho việc giăng lưới, nước biển lại khá lạnh, thích hợp cho cá hồi sinh trưởng, địa phương còn có hải lưu rất mạnh, cuốn trôi đi chất thải, chất ô nhiễm do nuôi trồng mật độ cao sinh ra, giữ cho nước biển sạch sẽ.
Nông nghiệp trồng trọt tuy không ổn định, nhưng xét tổng thể, vẫn ổn định hơn chăn thả, mà chăn thả lại ổn định hơn đánh bắt, hái lượm. Cái nào ưu cái nào liệt, không cần nói nhiều.
"Các ngươi cũng thấy đấy, một chiếc thuyền giăng lưới bắt cá, mỗi mẻ ít thì vài chục con, nhiều thì vài trăm con, so với các ngươi thì thế nào?" Thiệu Thụ Đức lại hỏi. "Bệ hạ, có thể bán một ít ngư cụ cho bọn thần không?"
"Chỉ bán ngư cụ thì chẳng thấm tháp gì, dù có bắt nhiều cá hơn, thì đã sao? Mỗi năm mùa đánh bắt, cũng chỉ có vài ngày như vậy thôi." "Đúng vậy, chỉ dựa vào đánh cá không có cuộc sống tốt đẹp được, vẫn phải nghĩ cách."
"Khoan đã!" Thiệu Thụ Đức cười cười, nói: "Trẫm lại có một cách."
Nói tới đây, hắn đứng dậy, chỉ về phía biển đông, nói: "Thực ra vùng biển này, thời gian mùa đông đóng băng không tính là dài. Đi về phía nam không xa, còn có cảng không đóng băng. Mỗi năm mùa cá, sớm thì tháng Bảy, muộn thì tháng Chín, chính là trong khoảng thời gian này. Nội vụ phủ bắt cá xong cần lượng lớn nhân thủ giết mổ, rửa sạch, ướp muối, làm khô, đóng gói vận chuyển, các ngươi có thể tới giúp, tính lương theo ngày, thế nào? Nếu các ngươi không muốn ăn cá, cũng có thể đem cá bắt được tới đổi lấy lương thực. Không chỉ là cá, thỏ, lợn rừng, hươu v.v., cái gì cũng có thể đem tới đổi lương. Thậm chí không cần giới hạn ở thịt cá, da thú, kim loại quý, dược liệu, lâm thổ sản đều được..."
Thậm chí dân cư cũng được — câu này Thiệu Thụ Đức không nói ra.
Bản chất vẫn là thương mại. Gia công hải sản cần lượng lớn lao động thời vụ, hơn nữa thời gian này xung đột với thời gian thu hoạch lương thực, người địa phương chưa chắc đã có thể tới làm công, vậy thì sử dụng những nhân khẩu bộ lạc này là tốt nhất.
Thời gian bắt đầu và kết thúc mùa Đại Mã Cáp ngư không giống nhau, chủ yếu là do môi trường, khí hậu mỗi con sông khác nhau. Nhưng không sao, muộn nhất cũng là tháng Chín, mất một tháng gia công xong xuôi, tháng Mười cảng còn chưa đóng băng, vừa khéo lại là gió tây bắc, hạm đội một chuyến là có thể vận chuyển đi hết.
Thời gian hạm đội cập bến Đăng Lai, Hà Bắc thậm chí Giang Hoài, đợt sớm chắc là tháng Mười, muộn nhất là tháng Mười một, Mười hai, coi như là tiết sâu thu và giữa đông của Trung Nguyên, vừa kịp đuổi kịp mùa bán hàng cao điểm dịp tết.
Đợi tới năm sau thổi gió đông nam, hạm đội lại có thể chở các loại hàng hóa tới cảng, bán cho bách tính địa phương — nếu kinh nghiệm hàng hải đủ phong phú, cũng có thể chọn không đợi gió mùa, thử một phen khoái cảm độc chiếm thị trường.
Trong quá trình thương mại này, thực ra là kiếm được hai lần tiền. Lần đầu, đem hàng hóa Liêu Đông bán tới Trung Nguyên.
Lần thứ hai, đem vật dụng sinh hoạt, công cụ sản xuất của Trung Nguyên bán tới Liêu Đông.
Từ đầu tới cuối đều có lợi nhuận đáng kể!
Thiệu Thụ Đức từng suy diễn qua, lúc đầu chủ yếu dựa vào giá cả, ví dụ như hiện tại một con Khuê ngư nặng mười cân bán ba trăm tiền, đây hoàn toàn là do nhân tạo xào nấu lên, vật dĩ hi hữu vi quý, người mua cũng đa phần là người có tiền.
Nhưng theo việc lượng lớn cá biển được vận chuyển về, tràn ngập thị trường, giá cả liền không giữ được nữa, sẽ bị đánh xuống ba mươi tiền thậm chí là con số ba tiền khó mà tin nổi, đây đều là khả năng có thể xảy ra.
Trong lịch sử xu thế giá cả hương liệu chính là như vậy, lúc đầu sánh ngang vàng ròng, về sau theo các loại công ty Đông Ấn không ngừng khai phá Đông Nam Á, sản lượng hương liệu tăng vọt, giá cả đi xuống suốt dọc đường, cuối cùng trở nên vô cùng gần gũi, thậm chí có thể coi là rẻ mạt.
Nhưng không sao, lúc này tổng lợi nhuận vẫn tăng lên đáng kể, bởi vì số lượng bán ra đã tăng lên.
Cá biển lấy cá muối phơi khô làm chủ, vốn dĩ có thể bảo quản thời gian rất dài, thời điểm vận chuyển lại nằm ở sâu thu, giữa đông, khả năng thối rữa biến chất giảm đi rất lớn, điều này tạo ra điều kiện tốt cho việc bán hàng quy mô lớn.
Đừng cho rằng thương mại đường biển chỉ có hàng hóa giá trị cao mới có thể phát triển được.
Amsterdam đã khởi lên như thế nào? Lúc đầu là trung tâm logistics. Len cừu của Anh, phô mai, rượu vang của Ý, thịt cừu, muối của Bồ Đào Nha, cá, sản phẩm từ cá voi của Bắc Hải, bò của bán đảo Jutland, xút, hàng thủ công mỹ nghệ của vùng Đức, lúa mì của Pháp v.v., tập kết và phân phối tại đây.
Sau khi trung tâm logistics hình thành, dần dần biến thành trung tâm bán buôn. Sau khi trung tâm bán buôn phát triển một thời gian, người Hà Lan thời kỳ đầu dựa vào đánh cá tích lũy tư bản nguyên thủy bắt đầu cung cấp dịch vụ tài chính, dần dần biến thành trung tâm tài chính.
Thứ kiếm tiền nhất vĩnh viễn không phải là xa xỉ phẩm, mà là nhu yếu phẩm đại chúng. Đương nhiên, tiền đề của tất cả những điều này, cần sự chống đỡ của ngành vận tải biển phát triển. Nhưng mọi thứ đều là tuần tự tiệm tiến, người Hà Lan thời kỳ đầu cũng không ngưu bức đến thế, khi đó trung tâm tập kết thậm chí còn ở Bruges, Antwerp.
Thiệu Thụ Đức liếc nhìn những thủ lĩnh thị tộc đang khổ sở suy nghĩ, thầm thở dài: Nếu không phải sợ các ngươi tạo phản, thì việc gì phải phí công giới thiệu công việc, nâng cao mức sống cho các ngươi? Chính sự dũng mãnh của hậu nhân các ngươi trong lịch sử, đã mang lại cho các ngươi giá trị thống chiến.
Người không có giá trị thống chiến, hắn lười để tâm, thà ôm phụ nữ ngủ nướng, còn hơn phí công sức này. "Được rồi, việc này hệ trọng, cũng không cần vội vàng trả lời trẫm ngay lúc này." Thiệu Thụ Đức cười nói: "Trước tiên uống rượu ăn thịt." Mọi người sắc mặt đều tươi tỉnh, uống rượu ăn thịt, ai mà không thích?
Thiệu Thụ Đức mỉm cười nhìn họ, tùy tay nhặt lên một túi trân châu.
Loại ngọc trai này sinh ra trong cơ thể trai già nước ngọt. Ngọc trai ánh bạc, có màu trắng, trắng vàng, vàng nhạt, xám đen v.v., thậm chí còn có cả màu ngũ sắc.
Những năm trước có một ít chảy vào Trung Nguyên, gọi là "Bắc Châu". Bắc Châu loại lớn mỗi viên có thể đạt nửa tấc, nặng tới hai lạng, bất luận từ phương diện nào đều hoàn toàn đánh bại "Nam Châu" do Ngũ Quản tiến cống, chỉ là danh tiếng còn chưa lớn, thương mại cũng đứt quãng, ở Trung Nguyên hiếm thấy.
Tuy nhiên tới thời nhà Minh, loại ngọc trai này được gọi là "Đông Châu", danh tiếng dần dần lớn mạnh. Tới tận thời Thanh, càng là tỏa sáng rực rỡ, càn quét thị trường xa xỉ phẩm.
Thứ này, hắn dự định cấm tư nhân khai thác, giống như lông thú, cá biển, đưa vào phạm vi hàng hóa chuyên doanh của Liêu Đông Đạo.
Có ba thứ này, đủ để Nội vụ phủ làm mẫu tốt rồi, đến lúc đó lôi kéo người nhập hội, thành lập Bột Hải Thương Xã, cũng là chuyện đương nhiên — đúng vậy, Nội vụ phủ cuối cùng sẽ rút khỏi thị trường độc quyền, Bột Hải Thương Xã sẽ nhận được giấy phép kinh doanh độc quyền, kỳ hạn ba mươi năm.
Hơn ba mươi năm thời gian, đủ để khiến diện mạo Liêu Đông xảy ra thay đổi sâu sắc.
Đến lúc đó Bột Hải Thương Xã nếu muốn gia hạn giấy phép, thì phải xé với đám văn quan một phen rồi, triều đình cũng có thể chia một miếng bánh.
Giấy phép không gia hạn được cũng không sao, hơn ba mươi năm xuống tới đây, kênh phân phối của họ đã rất vững chắc rồi, vẫn có ưu thế rất lớn, cạnh tranh với những tân quý mới nổi là được.
Nếu không muốn đối diện với sự cạnh tranh tàn khốc, vậy thì tự mình nghĩ cách khai phá một vùng đất mới. Để bảo vệ lợi ích của người khai phá, vẫn sẽ có ba mươi năm thậm chí thời hạn kinh doanh độc quyền dài hơn, hoàn toàn xem các ngươi lựa chọn thế nào.
Trong doanh trại rượu tới nửa say, bầu không khí dần dần trở nên náo nhiệt. Có người trực tiếp nhảy vào sân, nhảy múa.
Thiệu Thụ Đức cười ha hả, hứng thú nổi lên, cũng xuống sân nhảy một đoạn Hồ Toàn Vũ đẩy bầu không khí lên cao trào. Đây mới là dáng vẻ mà cuộc sống nên có chứ.
Các ngươi đánh cá, săn bắn, hái thuốc, tới công phường làm công, kiếm được tiền. Ta bán cho các ngươi lương thực, vật dụng hàng ngày, công cụ giá cả hợp lý, cũng có lời để kiếm.
Thương mại đôi khi không thể trực tiếp nâng cao sức sản xuất, nhưng có thể hợp lý phân bổ tài nguyên, khiến người tham gia trong đó đạt được lợi ích, cải thiện cuộc sống. Cuộc sống được cải thiện rồi, mọi người cùng nhau nhảy múa, chẳng phải tốt hơn là chém chém giết giết sao?
