Xét về khu vực Hà Bắc, huyết mạch giao thông quan trọng nhất không phải là ba con đường dịch trạm chạy dọc từ nam ra bắc, mà là kênh Vĩnh Tế.
Con kênh đào từ thời nhà Tùy này, vào đầu thời Đường từng có giai đoạn bị lấp bỏ. Triều Đường đã tốn rất nhiều công sức nạo vét, khiến nó khôi phục lại sức sống.
Trước loạn An Sử, Bối Châu nằm bên bờ kênh Vĩnh Tế từng được gọi là "Bắc khố của thiên hạ", tích trữ hơn ba triệu tấm vải, hơn tám trăm nghìn tấm lụa, hơn ba trăm nghìn quan tiền, hơn ba trăm nghìn hộc lương thực để cung cấp cho nhu cầu quân đội—những vật tư này đều được vận chuyển từ vùng Hoài Nam, Hà Nam qua kênh đào mà đến.
Sau loạn An Sử, các phiên trấn Hà Bắc cắt cứ tự lập, không tuân theo hiệu lệnh triều đình. Nhưng đối với những việc liên quan đến lợi ích thiết thân, họ vẫn làm việc rất hăng hái.
Ví dụ như Ngụy Bác trấn hợp tác với Tuyên Vũ trấn trung thành với triều đình để trị thủy sông Hoàng Hà, xây dựng các công trình thủy lợi.
Bốn trấn Ngụy Bác, Thành Đức, Thương Cảnh, U Châu cũng tốn nhiều công sức nạo vét kênh Vĩnh Tế, duy trì vai trò thông thương của nó, đến nỗi vào thời cuối Đường đầu Lương, cuộc chiến giữa Lưu Nhân Cung và Chu Toàn Trung vẫn phải dựa vào kênh Vĩnh Tế để vận chuyển hậu cần.
Kênh Vĩnh Tế chạy dọc lên phía bắc tới Độc Lưu Khẩu (trấn Độc Lưu, Tĩnh Hải, Thiên Tân ngày nay), hợp lưu với sông Bạch Hà và sông Triều Hà, chảy về phía đông ra biển—gần cửa biển chính là Trực Cô.
Kênh Vĩnh Tế đi tới U Châu vẫn có kênh đào, đại khái là từ Độc Lưu Khẩu chạy về phía tây, có sông Cự Mã, đi qua ải Ứ Khẩu, huyện Vũ Thanh, huyện An Thứ, rồi tới phía đông nam thành U Châu.
Tình trạng lòng kênh này khá tốt, hơn nữa hệ thống nước gần đó phong phú, sông ngòi chằng chịt, có nhiều lựa chọn để sử dụng, phạm vi lan tỏa cũng rất lớn.
Năm Trường Hưng thứ ba thời Hậu Đường, Lư Long tiết độ sứ Triệu Đức Quân tấu rằng: "Mới khai thông sông Đông Nam, từ Vương Mã Khẩu đến Ứ Khẩu, dài một trăm sáu mươi lăm dặm, rộng sáu mươi lăm bước, sâu một trượng hai thước, để thông đường thủy vận, thuyền chở được ngàn thạch, xin dâng bản vẽ."
Đường sông có thể đảm đương thuyền chở ngàn thạch đã là rất tốt rồi, tàu biển cỡ trung trở xuống thậm chí đều có thể tiến vào. Tuy nhiên triều đình Đại Hạ chưa thử qua, đoạn này vẫn sử dụng tàu thuyền đường sông.
Khi Tiêu Địch Lỗ cùng những người khác đi về phía bắc, chính là đi bằng loại thuyền này. Lúc này đã ra khỏi Trực Cô, tiến vào địa phận phía nam huyện Vũ Thanh.
"Liêu Trạch cũng có những nơi cỏ nước tươi tốt như thế này, đáng tiếc phần lớn đều dùng để chăn thả gia súc." Tiêu Địch Lỗ đứng ở mũi thuyền, nhìn những rừng dâu và ruộng lúa rậm rạp hai bên bờ, cảm thán nói.
Vùng Bắc Kinh, Thiên Tân đời sau, thời Đường Tống tài nguyên nước cực kỳ sung túc, đầm lầy ngập tràn, mọc đầy cỏ chăn nuôi tươi non mọng nước. Thời Ngũ Đại, người ta đã khai phá một lượng lớn ruộng lúa, trồng lúa nước. Đến thời Bắc Tống, do tình thế địch ta thay đổi, phần lớn ruộng lúa bị biến trở lại thành đầm lầy, trồng cây cối, diện tích quản lý ruộng lúa co lại đáng kể, không còn vẻ phồn thịnh như năm xưa.
"Tướng quân Tiêu hà tất phải than thở?" Khâu Tăng Tường từ trong khoang thuyền đi ra, nói: "Liêu Trạch đã hoàn toàn nằm trong tay triều đình, tương lai khi thời cơ chín muồi, vẫn có thể trồng lúa nước và lúa mì."
"Cũng phải." Tiêu Địch Lỗ giật mình kinh hãi, biết mình không nên hoài niệm Khiết Đan trong dịp này, nên chữa lại rằng: "Liêu Trạch vốn nên là của triều đình, Bột Hải cũng nên diệt vong. Đại thị hai trăm năm không thể giải quyết được người Mạt Hạt, nhưng Thánh nhân lại huấn luyện họ quy phục ngoan ngoãn, có thể thấy rõ sự khác biệt."
Người Mạt Hạt, người Nữ Chân vốn đang ngồi trong khoang thuyền cũng ùa ra, chỉ trỏ vào hai bên bờ.
Huyện Vũ Thanh tổng cộng có hơn 7.200 hộ, hơn 36.400 nhân khẩu, phần lớn tập trung ở nửa phía bắc, người ở vùng nam thực ra không nhiều, dù sao nơi này vốn là đầm lầy. Nhưng sau bao năm khai phá, lại biên hộ thêm không ít bách tính, phía nam huyện Vũ Thanh cũng dần dần khởi sắc, thậm chí những lão binh cấm quân nhập tịch ở Vũ Thanh cũng cư trú phần lớn ở khu vực này.
Đời sống võ phu quanh năm đã giúp họ tích góp được gia sản hậu hĩnh. Vì nhà mới, họ không tiếc tiền của, thuê thuyền kéo gỗ, gạch ngói từ xa tới, rồi xây dựng lên từng tòa nhà nông gia khang trang. Có kẻ xuất thân từ tiểu hiệu, làm được chức hương tá, lý chính, thậm chí còn nghĩ cách dựng hai con sư tử đá trước cửa, có thể gọi là hào xa.
Người Mạt Hạt gần như nhìn đến ngẩn người.
Họ dùng vỏ cây bạch dương dựng nhà, đào hang dưới đất, mùa đông lạnh đến mức môi tái xanh. Trong nhà nuôi lợn, giữa người và lợn không có ranh giới rõ ràng, mùi hôi thối nồng nặc, "vừa sạch sẽ vừa vệ sinh".
Căn nhà rách nát ở quê so với những ngôi nhà xinh đẹp này, đơn giản là có thể đem đốt đi được rồi.
"Các ngươi—" Tiêu Địch Lỗ dùng tiếng Mạt Hạt không thông thạo lắm nói: "Cũng có thể có những ngôi nhà như thế này, cũng có thể sống cuộc sống tốt đẹp được uống rượu ăn thịt."
Người Mạt Hạt nghe vậy, trên mặt hiện rõ vẻ vui mừng.
Một gã đàn ông thấp đậm thậm chí nắm chặt lấy cánh tay Tiêu Địch Lỗ, nói: "Có cách gì? Mau dạy ta!"
"Đối với các ngươi, chỉ có một cách." Tiêu Địch Lỗ nhẹ nhàng rút tay ra, nói: "Bán mạng cho Thánh nhân, lập công lao, nhận ban thưởng. Cứ bán mạng vài năm như thế, thì cái gì cũng sẽ có."
"Bây giờ bán mạng còn kịp không?" có người hỏi: "Còn cơ hội không?"
"Thánh nhân nhân đức, không để các ngươi đến phương nam nóng nực mà chịu chết. Tương lai chinh phạt Tây Vực, có lẽ sẽ dùng đến các ngươi. Đây cũng là cơ hội duy nhất, có thể phú quý hay không, đều nhìn vào lần này." Tiêu Địch Lỗ nói đúng lúc.
"Lập công rồi có thể không về không?" lại có người hỏi.
"Đương nhiên là được." Tiêu Địch Lỗ cười nói: "Ngươi là người thị tộc nào?" "Đột Đan thị."
"Đánh cho tốt. Thời đại này, mạng không đáng giá, khối người đến chết cũng không có cơ hội bán mạng. Hiếm có một vị Thiên tử công chính vô tư, không phân biệt bất kỳ ai, cho mọi người cơ hội công bằng để bán mạng, vậy thì phải nắm bắt cho tốt." Tiêu Địch Lỗ nói: "Thấy vườn quả trên bờ không?"
Mọi người gật đầu.
"Đó là tài sản của một vị quân hiệu lập công được ban thưởng. Hắn vốn là quân Ngân Thương, người Thổ Phồn, cưỡi ngựa tung hoành hai mươi năm, hung hãn không sợ chết, tích góp được gia nghiệp lớn." Tiêu Địch Lỗ nói: "Bây giờ già rồi, mua đất dựng nhà, con cháu đầy đàn, chẳng phải rất tuyệt sao? Vườn quả đó, đến tháng tám có hạt dẻ, phỉ thúy, nho. Tháng chín thì hồ đào, mận chín rộ. Trong nhà còn có ruộng lúa, một nửa tự mình cày cấy, một nửa cho hàng xóm cày thuê, đến lúc thu hoạch chỉ cần nộp ít tiền thuê là được. Cuộc sống này, so với các ngươi thì thế nào?"
Mọi người im lặng không đáp. Nhưng ai cũng nhìn thấy sự khao khát không hề che giấu trong mắt họ.
"Còn về thứ rượu mà các ngươi thích." Tiêu Địch Lỗ cười ha hả, sai người lấy một vò rượu đục, lắc lắc, nói: "Ban cho các ngươi, mỗi người hai hớp, không được nhiều hơn."
Mọi người lũ lượt tạ ơn, tranh giành không dứt.
"Dừng tay!" Tiêu Địch Lỗ sa sầm mặt, nói: "Ta biết các ngươi quen thói tự do tự tại, nhưng đã vào quân đội, thì phải biết quy củ. Bảo các ngươi thế nào thì làm thế ấy, không được vượt quá khuôn phép. Từng người một, ai tranh giành thì không được uống nữa..."
Vẫn còn đang trên đường, Tiêu Địch Lỗ đã bắt đầu giảng quy củ cho đám dã nhân này.
Khâu Tăng Tường mỉm cười nhìn. Tất cả mọi người đều đi lên từ bước này, những dã nhân này nếu có thể giữ quy củ, phục tùng mệnh lệnh, rồi được huấn luyện bài bản, tương lai khi Tây chinh, có thể phát huy tác dụng lớn.
Ngày mồng bốn tháng mười một, đoàn thuyền tạm dừng tại chợ Cảnh Kiều ngoài quách phía đông huyện An Thứ.
Quy mô của chợ không nhỏ, bán đủ loại vật dụng, lớn thì ngựa, trâu cày, nhỏ thì kim khâu sợi chỉ, cái gì cũng có. "Ôi, ngựa Thiết Lực!" Có thương nhân nhìn thấy ngựa kéo dùng để kéo thuyền, kêu lớn.
"Ngựa này có bán không?" có người ngốc nghếch hỏi. Mọi người cười ồ lên.
"Đây là ngựa quan của triều đình, còn hỏi có bán hay không." "Ngựa Thiết Lực, đến nay chưa thấy tuồn ra ngoài."
"Cũng chưa chắc. Mới rồi đi Hà Đông, nghe nói bên đó đã có bán ngựa Thiết Lực rồi, tiếc là một năm mới bán bốn trăm con, cung không đủ cầu." "Triều đình dù có dư cũng không dám bán lung tung, sợ ngươi mang về nhà cho lừa phối giống."
"Ha ha!" Lại một tràng cười nữa vang lên.
Thật vậy, từng có người mua ngựa Thiết Lực về, cho phối giống với lừa, không biết kết quả thế nào. Mọi người nhìn thân hình cao lớn của ngựa Thiết Lực, ánh mắt lại dần dần chuyển xuống dưới, ừm—bên dưới không còn gì cả.
Tuy nhiên chuyện phối giống lung tung vào thời Đường trước kia xảy ra như cơm bữa. Ngựa tốt đều bị làm hỏng hết, vô cùng đáng tiếc.
Đại Hạ Thiên tử quản lý ngựa ba mươi năm, liên tiếp tung ra từng đợt giống ngựa mới, phần lớn đều là hàng đắt khách, ngay cả khi mọi người đều biết những con đem ra bán thực chất là loại bị loại thải của cơ quan quản lý ngựa.
Và trải qua những đợt tẩy lễ đó, nhiều người dần dần có một khái niệm: ngựa tốt không được tùy tiện phối giống với ngựa xấu, kết quả của việc làm bừa chính là thoái hóa giống ngựa, cuối cùng chẳng khác gì lừa la.
Thứ tốt như ngựa Thiết Lực, không phải bạn mua về nhà là tùy tiện phối giống được, phải giữ cho huyết thống thuần chính nhất có thể. Sau khi chủ thuyền thả ván cầu xuống, Tiêu Địch Lỗ thong dong bước lên bờ.
Kiểu tóc của hắn hiện tại đã đổi rồi, hoàn toàn không nhìn ra chút dấu vết nào của người Khiết Đan. Năm nay hắn vừa có một đứa con trai đặt tên là Tiêu Càn, vừa sinh ra đã quyết định sau này sẽ nuôi dạy theo cách của người Hán, đọc sách luyện võ, mong sao thành tài. Khiết Đan đã diệt, không cần phải đa sầu đa cảm nữa, sau này còn phải nhìn về phía trước. Qua vài thế hệ, ai còn nhắc đến việc nhà họ xuất thân Khiết Đan nữa?
"Chỉ một thước lụa trắng, mà thêu bảy quyển 'Kinh Pháp Hoa'. Chữ to nhỏ không quá hạt kê, mà nét chấm nét phẩy phân minh, mảnh hơn cả sợi tóc. Chấm câu ngắt đoạn, không hề thiếu sót." Ở lối vào chợ, một thanh niên cầm tấm lụa trắng, chép miệng kinh ngạc.
Tiêu Địch Lỗ nghe vậy, mỉm cười nhẹ. Người này là giọng miền Nam, rõ ràng lần đầu tiên đến đất Bắc, bị kỹ thuật dệt may ở đây làm cho chấn động.
"Xưa có thơ rằng: 'Cầu ngọc lái thuyền vượt biển lớn, hái ngọc lên tận núi Kinh Hành. Mua ngựa Đảng Hạng phương bắc, bắt vẹt Thổ Phồn phương tây. Vải hỏa hoán ở đất viêm châu, gấm dệt ở đất Thục. Nô tì Việt da thịt mượt mà, đồng tử Hề lông mày mắt sáng.' Đây là nói về cảnh tượng thời thịnh Đường, chợ Cảnh Kiều hôm nay, có thể khôi phục được vài phần khí tượng đó chăng?" Không xa phía trước, lại có người lớn tiếng nói.
Tiêu Địch Lỗ thầm cười, chắc chắn là gã mọt sách nào đó đang lảm nhảm.
"Nội vụ phủ lấy ngọc trai Đông Châu từ vùng đất sông hồ Mạt Hạt chằng chịt, so với cái đó thì thế nào? Sứ giả Vu Điền ở chùa Cư Dung mấy tháng, rõ ràng là đến triều cống, hái ngọc thì cần gì lên núi Kinh Hành? Ngựa Đảng Hạng, vẹt Thổ Phồn, đều có cả! Thậm chí cả những phẩm vật danh giá như ngựa Thiết Lực, hải đông kiện hạc đều có, so với cái đó thì thế nào? Gấm Thục khéo léo, nô tì Việt da thịt mượt mà, đều có cả! Đồng tử Hề hôm nay chưa thấy, nửa tháng trước thấy một đứa, mày thanh mắt tú, nhu thuận vô cùng, bị một tên lính thô kệch mua về rồi, không biết dùng làm gì."
Nghe đến câu cuối cùng, đám thương nhân, khách khứa trong chợ đều cười ồ lên, vô cùng thô bỉ.
Họ có tư cách để cười.
Bởi vì vị đương kim Thiên tử đã xoa dịu những vết thương suốt một trăm năm mươi năm qua cho thiên hạ, đã đánh đổi được vinh quang vô song cho con dân Hoa Hạ. Kỳ trân bốn phương, tụ về Trung Nguyên.
Hào kiệt bốn phương, nô nức kéo đến. Sứ giả bốn phương, ca ngợi công đức.
Những kẻ từng có địa vị cao trọng như Tiêu Địch Lỗ, bây giờ vì tiền đồ, cũng không thể không vắt óc suy nghĩ để giả vờ giả vịt với lũ dã nhân thô bỉ. Đây chính là đại thế hiện nay.
"Những thứ khác thì đúng thật, nhưng còn vải hỏa hoán thì sao?" có người vặn lại.
"Đợi Tây chinh phá địch, vải hỏa hoán muốn bao nhiêu mà chẳng có?" Tiêu Địch Lỗ thầm mỉa mai trong lòng, rồi xoay người đi về phía bến tàu nơi đoàn thuyền đang đỗ.
Trong quân Lạc Nhạn vẫn còn một số người không phục, cho rằng thất bại lần trước có phần khó hiểu. Đám ngốc này, A Bảo Cơ dù có thống nhất Khiết Đan, Bột Hải thì đã sao? Những phần thưởng hắn dốc hết sức ban xuống, e là còn không bằng thứ mà Thánh nhân tùy tiện ban thưởng.
Tấm lụa trắng thêu bảy quyển "Kinh Pháp Hoa" đó, có làm chết hết thợ thủ công Khiết Đan cũng không làm ra được.
Ừm, vừa nghĩ đến đoạn này, chàng thanh niên kia đã mua xong tấm lụa trắng, cẩn thận cất kỹ, rồi quay người lại. "Tiền nha nội?" Tiêu Địch Lỗ ngạc nhiên nói.
"Tướng quân Tiêu?" Tiền Truyền Liêu cũng có chút ngạc nhiên, không ngờ lại gặp cố nhân ở nơi này.
Hắn thường xuyên đi lại giữa Lạc Dương, Bắc Bình và Hàng Châu, lúc ở quán Vọng Kinh Thuận Nghĩa từng có một lần gặp gỡ với Tiêu Địch Lỗ đang bị quản thúc tại đó. "Nha nội không phải về Hàng Châu rồi sao?" Tiêu Địch Lỗ hỏi.
"Lại bị gia tôn phái tới." Tiền Truyền Liêu có chút không tự nhiên nói: "Vương Thẩm Tri phá Triều Châu, giết Lưu Nham. Lĩnh Nam Tây Đạo, An Nam, Ninh Viễn quân hợp lực giết vào trong địa phận quân Thanh Hải, gia tôn có chút ngồi không yên, nên phái ta lên phía bắc diện kiến Thánh nhân."
"Ha ha! Phản ứng của Dư Hàng quận vương đúng là nhanh thật." Tiêu Địch Lỗ vui mừng khôn xiết, dùng sức vỗ vỗ vai Tiền Truyền Liêu, nói: "Vừa hay cùng về kinh, trên đường uống rượu thỏa thích, cũng là việc khoái sự."
"Cầu còn không được." Tiền Truyền Liêu cười nói.
