Những ngày ở Trường Xuân Cung, phần nhiều là hồi tưởng.

Thiệu Thụ Đức đột nhiên nhớ tới hồi trước từng thu nhận không ít bài thi ở nơi này. Những sĩ nhân từng dâng bài thi khi đó, chỉ cần người nào được hắn vừa mắt, cơ bản đều đã trở thành kẻ nắm quyền một phương, tệ nhất cũng là một chức Thứ sử.

Đây chính là tầm quan trọng của việc đặt cược.

Đặt cược đúng, dù năng lực bình thường, không làm được quan to, cũng có thể làm quan tại các châu quận địa phương.

Đặt cược sai, năng lực càng mạnh, kết cục càng thảm, cứ như Kính Tường, mưu sĩ của Chu Toàn Trung vậy.

Đời người phải đối mặt với hết lựa chọn này đến lựa chọn khác. Hóa ra, lựa chọn mới là điều quan trọng nhất.

Ngày mười lăm tháng hai, Thiệu Thụ Đức tiếp kiến thổ hào, sĩ thân, kỳ lão của năm châu Diệu, Phù, Phường, Diên, Đan. Sau khi an ủi, vỗ về một lượt, hắn thu nhận hơn ba trăm con cháu hào cường vào Ngân Yên Trực.

Đây đều là ngón nghề cũ của Thiệu Thánh rồi.

Trong thời buổi loạn lạc, con cháu của các hào cường địa phương, phú thương, quân hiệu thường là những kẻ giỏi cung mã, gia tộc của họ cũng rất có ảnh hưởng tại địa phương. Thu nhận họ vào quân đội, vừa là nhu cầu thống nhất chiến tuyến, vừa là nguồn bổ sung quân nhân rất tốt.

Chu Toàn Trung ở trong thành Biện Châu thu nhận con cháu hào cường, phú thương để tổ chức nên Sảnh Tử Đô, dũng mãnh vô cùng.

Con cháu thương nhân vốn bị coi thường qua các triều đại, ở thời đại này lại là những kẻ có sức chiến đấu cực mạnh. Chỉ có thể nói đây là một xã hội Spartan toàn dân dị dạng. Không tồn tại cơ hội hưởng thụ sự nhung lụa, phú nhị đại cũng phải cuốn, cuốn lấy mạng, bằng không chính là kết cục thân tử tộc diệt.

Mà một khi họ không cuốn nữa, bắt đầu nằm yên hưởng thụ, Cấm quân Biện Lương liền trở thành kẻ hữu danh vô thực, trận Bách Hương trở thành trò cười, thành tựu vinh quang vô thượng cho người khác.

Nhóm người mà Thiệu Thụ Đức thu nhận đợt này, cơ bản đều là những kẻ được nuôi dưỡng từ cuối thời kỳ xã hội nội cuốn, tố chất chiến đấu vẫn khá ổn.

Hai mươi năm nữa, hắn cũng không dám thu nhận con cháu phú thương vào quân đội nữa, sợ bị hố.

Ngày mười tám tháng hai, thánh giá nam hạ đến Hoa Châu, sau đó đi về phía tây.

Thiệu Thụ Đức xuống xe ngựa, cưỡi lên một con chiến mã thần tuấn, sóng vai đi cùng Nam Nha Xu mật phó sứ Vương Biện.

Trong quan trường Đại Hạ, Vương Biện tuyệt đối là một nhân vật đáng chú ý.

Thần Sách Quân tuy tổng thể nát bét, nhưng cũng không phải toàn bộ là hàng kém chất lượng. Khi chinh thảo Lý Quốc Xương và con trai, ba ngàn quân Thần Sách mà Lý Trác mang đến Hà Đông cũng khá thiện chiến, nhưng phần lớn cũng chỉ là số ít có thể tô điểm bộ mặt trong đội quân mười mấy vạn người mà thôi.

Vương Biện xuất thân là tướng Thần Sách. Vì Khế Bật Chương không gánh nổi chi phí cho Chấn Vũ Quân, bị bọn võ phu đuổi xuống đài, Vương Biện mang theo quân thưởng triều đình gom góp mà nhậm chức, cuối cùng quy hàng trong quá trình Thiệu Thụ Đức thôn tính bốn trấn Quan Bắc.

Có thể thấy, ông ta không có dã tâm quá lớn. Sau khi rời Chấn Vũ Quân, lại nhậm chức Hoa Châu Thứ sử, Đồng Quan Phòng ngự sứ, âm thầm hàng thuận Thiệu Thụ Đức.

Từ đó khá được tin tưởng, nhưng cũng làm không ít việc bẩn, đắc tội với nhiều sĩ nhân. Chức vụ Xu mật phó sứ, đối với ông ta mà nói là phần thưởng xứng đáng.

“Năm xưa Vương khanh bị Hách Chấn Uy đánh lén, binh bại như núi đổ. Nếu thực sự để Hách mỗ đắc thủ, Đồng - Hoa hai châu hợp làm một, đó cũng là một phiên trấn không nhỏ đâu.” Thiệu Thụ Đức nhìn con đường quốc lộ hạng nhất rộng rãi thẳng tắp, cười nói.

Năm xưa từ Trường An tiến về phía đông, qua huyện Chiêu Ứng, hai bên dịch đạo đâu đâu cũng là xe cộ lật đổ, quân binh chết bị thương. Tinh nhuệ có thể chiến đấu trong tay Vương Biện, cơ bản đều bị tiêu diệt trong một trận trên đường hành quân, buộc phải cầu viện Thiệu Thụ Đức.

Nhắc lại chuyện này, Vương Biện cũng cười, nói: “Thực ra Hách Chấn Uy đã giúp thần hạ quyết tâm. Nếu hắn không đánh lén, thần có lẽ còn phải quan sát do dự một thời gian. Hắn đánh lén, vốn liếng của thần mất sạch, tự biết năng lực có hạn, khó đảm đương trọng trách, chỉ có thể quy hàng Bệ hạ, không ngờ lại méo mó chính là, tới tận ngày nay có được vinh hoa.”

Lời này của Vương Biện nói rất dí dỏm, nhưng cũng là sự thật.

Thiệu Thụ Đức nghe xong nhịn không được cười: “Hai mươi năm đã qua, dịch đạo hai kinh rách nát năm xưa đã thay đổi dáng vẻ. Hách Chấn Uy chết thế nào, Trẫm đã không nhớ rõ lắm, hình như là chết ở Hà Trung hoặc Hà Dương. Người này thật là…”

“Hắn chỉ là không hạ được cái mặt xuống thôi.” Vương Biện nói: “Nếu có thể dứt khoát quy hàng Bệ hạ, cái vị trí này của thần phần lớn là của hắn.”

Hai người Hách, Vương, một người làm Thứ sử Đồng Châu, một người làm Thứ sử Hoa Châu, thực lực tương đương, năng lực của Hách Chấn Uy thì mạnh hơn một chút.

Thiệu Thụ Đức đến nay thỉnh thoảng vẫn hồi tưởng lại sự thật việc Đông chinh Lý Quốc Xương cuối thời Càn Phù.

Hách Đô đầu mang theo năm ngàn quân mã, oai phong lẫm liệt, trước tiên bình định Chấn Vũ Quân đang dao động, rồi tiến vào Đại Bắc, chiếm đóng Già Lỗ Quân, khiến Lý Khắc Dụng không công mà lui.

Sau này trở về làm Thiên Đức quân sứ, cự tuyệt không hàng, từ đó trở thành chó nhà tang, chạy trốn suốt dọc đường, cuối cùng lại được Chu Toàn Trung sử dụng, nên nói hắn thế nào đây?

Vẫn là câu cũ đó, lựa chọn rất quan trọng.

“Ngươi nói Dương Ốc có thức thời không?” Thiệu Thụ Đức hỏi.

“Bệ hạ, hắn chỉ là một tên công tử bột, dọa một cái là cái gì cũng đồng ý thôi. Hơn nữa, hắn cũng chẳng còn giá trị gì nữa rồi.” Vương Biện nói.

Dòng sông lịch sử bước vào vãn Đường, ngũ đại, giá trị của hậu nhân chư hầu một phương thực sự thấp đến mức có cũng được mà không có cũng chẳng sao.

Chinh chiến từ xưa tới nay, hậu nhân của bên thua trận thực ra rất hữu dụng, đồng thời cũng rất nguy hiểm. Hoặc là giết sạch, hoặc là đối đãi bằng lễ, tránh cho vùng đất mới chinh phục có người làm phản.

Nhưng đến lúc này, giết cũng được, không giết cũng được, chưa chắc đã có người vì bạn mà ra mặt.

Vật đổi sao dời, tốc độ biến đổi của phong khí cũng quá nhanh. Nói toạc ra, vẫn là cơ sở xã hội đang xảy ra biến hóa kịch liệt.

Loạn An Sử là điểm chuyển ngoặt của văn minh.

Võ phu đương quốc, lại là điểm chuyển ngoặt của cơ sở kinh tế xã hội.

Từ nay về sau, xã hội sẽ càng ngày càng nguyên tử hóa, năng lực tổ chức tại địa phương sẽ càng ngày càng suy yếu. Tương ứng với đó, tập quyền trung ương không ngừng được tăng cường.

Nhưng Thiệu Thụ Đức không định giết Dương Ốc, không cần thiết. Cả nhà này mấy trăm người, hắn định chọn thời gian gặp một chút, sau đó đưa tất cả đến Liêu Đông định cư. Sau này chỉ cần không tự tìm đường chết, không ai can thiệp cuộc sống của họ.

Thực ra đã là đối đãi vô cùng khoan dung rồi, coi như là Dương Hành Mật tích đức cho con cháu vậy.

Cùng là quân chủ thiếu niên, Đại Ân Soạn đến tận bây giờ vẫn là kẻ tù tội, đi theo thánh giá đông chạy tây chạy, đến nay vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng. Vợ của hắn là Cao thị, hiện vẫn đang nằm trong một chiếc xe ngựa của Thiệu Thụ Đức, chỗ mềm mại dịu dàng ấy, một mảnh hỗn độn.

Có đãi ngộ như vậy, cứ lén vui đi.

Ngày hai mươi hai tháng hai, thánh giá tới huyện Chiêu Ứng, dừng lại ở Hoa Thanh Cung núi Ly Sơn ba ngày.

Chiêu Ứng lệnh Lý Ốc rất có phong thái của tổ tiên, vô cùng nhanh trí, đã dọn dẹp sạch sẽ Hoa Thanh Trì từ trước, để Thiệu Thụ Đức cùng hai bà bầu Tiêu thị, Đỗ thị chơi đùa thỏa thích trong hồ.

Ngày hai mươi tám, thánh giá tới phía đông thành Trường An, từ cửa Thông Hóa là cửa đầu tiên ở phía bắc mặt đông đi vào trong.

Lúc vào thành, Thiệu Thụ Đức cố ý dừng lại một chút.

Năm đó đóng quân gần Trường An của chư quân, vây quét Hoàng Sào. Hai vạn quân đại quân của hắn và Chư Cát Sảng lần lượt trực thuộc hành doanh phía đông, đông bắc.

Khi Hoàng Sào rút khỏi Trường An, các hành doanh tranh nhau vào thành cướp bóc, chỉ mình hắn truy kích.

Vật đổi sao dời, thay đổi thật lớn a.

Lần này, hắn đến Trường An với thân phận là chủ nhân.

Đây là Tây Kinh của Đại Hạ, là thành phố của hắn.

“Đúng là cái gốc của Tùy Đường, quy mô của Trường An không phải Lạc Dương có thể sánh bằng.” Đường phố đã bị Cấm quân đến trước tiếp quản, dọn dẹp qua lại một lượt, khi Thiệu Thụ Đức vào thành, nhìn cố đô tiền Đường quen thuộc mà xa lạ, các loại ký ức ùa về trong tâm trí, nhưng rất nhanh lại tan biến.

Trường An hiện tại, không giống với mười năm trước, càng khác xa với hai mươi, ba mươi năm trước.

Người ít đi, nơi nơi toát lên một dáng vẻ suy tàn.

Đám thiếu niên phường thị từng hung hãn hơn cả giặc Hoàng Sào đã bị đưa từng đợt tới Hồ Bắc đạo khai hoang.

Thương nhân, sĩ tử cũng ít đi rất nhiều, bởi vì nơi đây đã xa rời trung tâm chính trị.

Thần Sách Quân càng sớm đã tro bay khói diệt, gia đình quân sĩ hoặc di cư ra ngoài, hoặc tự làm tự ăn, sống chật vật.

“Ngũ Lăng thiếu niên” càng là đến bóng dáng cũng không thấy.

Thiệu Thụ Đức đột nhiên nhớ tới những thành phố chuyển đổi khó khăn sau khi cạn kiệt tài nguyên ở hậu thế.

Cơ hội việc làm giảm mạnh, không nuôi nổi nhiều thị dân không làm ruộng như vậy, hàng hóa, tiền vốn lưu chuyển trên thị trường ngày càng ít đi, cả thành phố cố gắng chật vật duy trì “thần cách”, nhưng vẫn không thể ngăn cản được sự suy tàn, cho đến khi chạm đáy phản hồi, rồi ổn định ở mức độ nào đó.

Đây là tất yếu của lịch sử, cũng là nỗi bất đắc dĩ của Trường An.

Trọng tâm kinh tế từ tây sang đông, không thể cản phá. Không những Trung Nguyên ở Quan Đông hưng vượng phát đạt, mà thậm chí ngay cả người Hồ ở Đông Bắc có liên hệ mật thiết với Quan Đông cũng theo đó ngày càng hưng khởi, thực lực dần dần vượt qua người Hồ ở Tây Bắc.

Thiệu Thụ Đức tự cảm thấy đã cố hết sức.

Hắn không phải thần, không cách nào đi ngược lại đại thế. Sự suy tàn của Quan Tây là tất yếu, điều hắn có thể làm, chỉ là cố gắng hết sức giữ lại nhiều nguyên khí hơn cho nó, khiến kết cục của sự suy tàn không quá thê thảm mà thôi.

Sự xuất hiện của vải lông đã tiêm một mũi trợ tim cho kinh tế Quan Tây, trì hoãn đáng kể quá trình suy tàn. Thậm chí ở một số thành phố thương mại, còn xuất hiện cảnh tượng phồn vinh vượt cả tiền Đường.

Nhưng Thiệu Thụ Đức biết, đây đều là ảo giác. Một loại vải lông không chống đỡ nổi kinh tế Quan Tây, không thể khiến Trường An trở về thời cực thịnh Thiên Bảo.

Những năm gần đây, công nghiệp than đá ở Đồng Châu và những nơi khác dần dần hưng thịnh lên, thậm chí thông qua vận tải đường thủy sông Hoàng Hà bán xuống hạ du Hà Đông đạo, Trực Lệ đạo. Nhưng họ cũng đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, Tu Vũ, Lương Huyện cũng là những nơi sản xuất than đá trọng yếu, Hà Đông cũng có ngành công nghiệp than đá của riêng mình, mỏ than Đồng Châu định sẵn chỉ có thể chia được một phần nhỏ của thị trường đang ngày càng hưng thịnh này, khó mà gánh vác trọng trách.

Thông thương với Tây Vực là một con đường khác, và những năm gần đây quy mô năm sau lớn hơn năm trước, Quan Tây thu lợi khá phong phú. Nhưng cùng với sự phát triển sâu rộng của hải mậu, con đường tơ lụa trên đất liền định sẵn không cạnh tranh lại con đường tơ lụa trên biển, chi phí của hai bên không nằm ở cùng một bậc, thất bại cạnh tranh gần như là tất yếu.

Thiệu Thụ Đức suy đi nghĩ lại, dường như chỉ có Tây chinh, khôi phục hoàn toàn lãnh thổ Tây Vực thời tiền Đường, mới có thể cải thiện được một chút kinh tế Quan Tây. Dù sao, có một số thứ hải mậu không thể thay thế được, ví dụ như thương mại với các nước láng giềng gần trong gang tấc.

“Ngô hoàng vạn tuế!” Bách tính Trường An bị tạm thời giam giữ trong các phường, nhưng khi nhìn thấy tán vàng, họ vẫn phát ra tiếng hoan hô nhiệt liệt sau những bức tường phường thấp bé.

Thiệu Thụ Đức thu hồi suy nghĩ, ngước mắt nhìn quanh, đột nhiên cười.

Nghĩ nhiều làm gì? Cố gắng hết sức, không thẹn với lòng là được.

Có thể thay đổi một chút là một chút, tích tiểu thành đại, tương lai nói không chừng lại tạo ra chất biến thì sao?

Thiệu Thụ Đức hôm đó vào ở Đại Minh Cung.

Ngày mùng một tháng ba, tại Hàm Nguyên điện tổ chức Sóc Vọng đại triều hội, quan chức văn võ cửu phẩm trong kinh đều tham gia đầy đủ, chính thức tuyên cáo sự di dời của trung tâm chính trị Đại Hạ.