Sau khi Từ Ôn và Trương Hạo mật nghị thỏa đáng, lập tức chia nhau hành động.
Một mặt, họ vơ vét tài bảo, mỹ nhân dâng lên cho Dương Ác, tỏ vẻ vô cùng trung thành để làm Dương Ác lơ là cảnh giác, trì hoãn thời gian. Mặt khác, họ chọn ra hai tâm phúc đáng tin cậy, mang theo thư từ, lặng lẽ rời khỏi thành Quảng Lăng, cải trang thành thương nhân, tiến về phía địa giới nước Hạ.
Quá trình tất nhiên là khá hiểm nguy, hành trình cũng cực kỳ chậm chạp. Nhưng muốn làm đại sự, không mạo hiểm chút sao được?
Sứ giả của Từ và Trương còn đang vất vả trên đường, thì Thiệu Thụ Đức lại đang thong dong nằm trong Thượng Dương cung, trêu chọc phụ nhân, xử lý công vụ, thỉnh thoảng lại cùng các võ sĩ Ngân An Trực đi săn ở Thần Đô uyển, cuộc sống trôi qua cũng khá tiêu sái.
Ngày mùng mười tháng Ba, giải thưởng "Hạ Vương Thưởng" kỳ mới được công bố.
Kể từ khi ban thưởng cho tác phẩm "Huyết Mạch Luận" vào năm Càn Ninh thứ ba (896) đời tiền Đường, "Hạ Vương Thưởng" đã phát đến kỳ thứ mười. Kỳ thứ bảy năm Kiến Cực thứ năm (905) là dành cho máy dệt hoa len cải tiến.
Năm Kiến Cực thứ sáu là ngựa Thiết Lực. Năm Kiến Cực thứ bảy bỏ trống.
Năm Kiến Cực thứ tám được trao cho năm thợ thủ công ở Lạc Dương, họ đã cải tiến kỹ thuật làm gạch, nâng cao hiệu suất, đồng thời đề xuất vài loại gạch vật liệu mới, tận dụng cả tro than, xỉ than, xỉ lò các loại.
Năm Kiến Cực thứ chín lại bỏ trống.
Kỳ thứ mười của năm Kiến Cực vừa mới phát xong, trao cho một người thợ thủ công ở Phong Châu, người đã cải tiến máy ép đường, nâng cao hiệu suất sản xuất.
Từ kỳ đầu tiên đến nay, vô tình mà "Hạ Vương Thưởng" đã đi qua mười lăm năm. Ngoại trừ các năm Càn Ninh thứ sáu, Kiến Cực thứ hai, Kiến Cực thứ ba, Kiến Cực thứ bảy, Kiến Cực thứ chín giải thưởng bị bỏ trống, thì tổng cộng đã phát đi mười lần.
Hiệu ứng lan tỏa là đáng kinh ngạc.
Tiền bạc thưởng hậu hĩnh, ban tặng quan chức, che chở cho con cháu, tuyên truyền rộng rãi, khiến người ta vừa có danh vừa có lợi, địa vị xã hội tăng vọt. Ngay cả một phụ nữ nông thôn không biết một chữ bẻ đôi cũng nhờ vậy mà vượt qua giai cấp, trở thành đối tượng được mọi người bàn tán say sưa.
Giải thưởng phát càng nhiều, hiệu ứng tích lũy càng rõ rệt.
Cái máy ép đường kiểu mới của năm ngoái chính là do một lão thợ thủ công vì bất bình khi "mụ nông dân ngu ngốc" cũng có thể đoạt giải, nên đã mất mấy năm nghiên cứu, cuối cùng cải tiến máy ép đường ban đầu, khiến nó thích hợp hơn với nhu cầu của củ cải đường biển.
Thiệu Thụ Đức không rõ sau khi mình qua đời, giải thưởng này có bị người ta làm hỏng hay không, nhưng ít nhất hiện tại, giá trị của nó rất cao, và mỗi hạng mục đều đóng góp to lớn cho sản xuất xã hội, ví dụ như "Huyết Mạch Luận", "Hình Học", máy dệt len, máy dệt hoa len, tàu biển kiểu mới, giống gia súc mới, vân vân.
Những thứ này đã xuất hiện thì cơ bản rất khó biến mất, sẽ mãi mãi đóng góp cho xã hội.
Đáng mừng hơn là, những thứ này đều không phải do ông phát minh. Mà là dưới sự dẫn dắt của ông, vận dụng tài nguyên xã hội—tài nguyên trí tuệ, tài nguyên kỹ thuật cũng là tài nguyên—để phát minh ra, điều này có ý nghĩa hơn nhiều so với việc ông tự mình đóng vai nhà phát minh.
Ông chỉ là một người, không phải thần, không thể làm được mọi việc. Người tham gia càng nhiều, hiệu quả càng tốt, xã hội tiến bộ càng nhanh.
"Cái bánh đường đỏ này, dùng đường của Nhu Châu à?" Thiệu Thụ Đức nhón lấy một miếng bánh hấp cực kỳ mềm xốp, nếm thử hai miếng rồi hỏi.
"Bẩm bệ hạ, chính là đường do hai châu Nhu, Tham dâng lên. Nghe nói năm nay bốn châu Vân, Úy, Sóc, Quy cũng bắt đầu trồng củ cải đường biển rồi, sau này những loại đường này sẽ ngày càng nhiều." Thượng cung Tô thị đáp.
"Đứng xa trẫm như vậy làm gì? Ở đây cũng không có người ngoài." Thiệu Thụ Đức vẫy vẫy tay, Cao thị nhìn quanh, rồi miễn cưỡng đi tới.
"Thiệu Thụ Đức ôm lấy nàng vào lòng, nói: "Đêm qua còn sống chết không rời, sao giờ lại xa cách thế này?" Cao thị nghe vậy hoảng hốt thất sắc, như thể bí mật lớn nào đó bị tiết lộ, theo bản năng giãy giụa.
"Được rồi, được rồi." Thiệu Thụ Đức vuốt ve lưng nàng như vuốt mèo, quay đầu nói với Tô thị: "Trong cung có đường do An Nam tiến cống không?" "Bẩm bệ hạ, canh ngọt uống ngày hôm qua chính là dùng đường An Nam nấu đấy ạ." Tô thị đáp.
"Thì ra là vậy, hình như cũng chẳng có gì khác biệt." Thiệu Thụ Đức gật đầu, rồi thở dài: "Một nam một bắc hai nơi biên cương, thực sự khiến trẫm vắt kiệt tâm trí. Nay miền Nam sắp bình định, Ngũ Quản có thể trồng nhiều mía hơn, chở bằng tàu về phương Bắc."
Việc gắn kết ngày càng nhiều vật neo giữ cho giấc mơ vận tải biển của ông, thực ra là một việc vô cùng cấp bách.
Vật neo giữ càng nhiều, vận tải biển càng không thể bị bãi bỏ, thì kỹ thuật hàng hải mới có thể nhận được đầu tư liên tục, không ngừng lặp lại đổi mới. Vận tải biển tự nhiên là có rủi ro lớn hơn vận tải đường sông, mà quan lại thì lại cực kỳ ghét rủi ro.
Nếu vật neo giữ ít đi, khi vận tải biển bị bãi bỏ thì nỗi lo càng ít. Chỉ khi lợi ích lớn đến mức thực sự không thể dứt bỏ, việc bãi bỏ vận tải biển sẽ kéo theo làn sóng phản đối dữ dội, thì mọi thứ mới được duy trì tiếp tục.
Vậy nên, tìm kiếm thêm nhiều vật neo giữ cho vận tải biển đã trở thành điều tất yếu.
Thịt tươi giá rẻ từ Liêu Đông đã khiến bách tính hai kinh Bắc Bình, Lạc Dương khen ngợi không ngớt, hồ tiêu thì đã đi vào ngàn vạn hộ gia đình ở nông thôn phương Bắc, tính ỷ lại vào hai loại hàng hóa này đang dần tăng cường, việc cần làm tiếp theo là cẩn thận chăm sóc, không ngừng củng cố, đảm bảo hai cái cây non này từ từ lớn thành cây đại thụ. Vật neo giữ thứ ba, có thể chọn đường mía.
Khác với bông, mía là loại cây kinh tế mà ông quyết định sẽ quảng bá mạnh mẽ ở ba nơi Quảng Quản, Ung Quản, Giao Quản.
Đường là vật tiêu dùng đại chúng, chỉ cần giá đủ rẻ, nhu cầu lý thuyết là vô hạn, sẽ không tranh giành thị trường với đường củ cải ở phương Bắc, bởi vì bạn rất có thể không đáp ứng nổi cái dạ dày khổng lồ của thị trường.
Thực ra ông có chút do dự về bông. Vì thị trường vải len phương Bắc ngày càng hưng thịnh phát triển, cung cầu đều tăng, thậm chí bán xa tận lưu vực sông Trường Giang, kiếm về cho nông dân phương Bắc rất nhiều tiền. Nếu miền Nam trồng bông diện tích lớn, liệu có ngược lại chiếm mất thị trường phương Bắc không? Không có lợi cho việc cân bằng kinh tế nam bắc.
Luân canh ba vụ là nền tảng của nông nghiệp phương Bắc, len là sản phẩm phụ quan trọng của nó, nếu lượng bán giảm đi, sẽ ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân phương Bắc. Thực ra nông dân phương Bắc không dựa vào len để sống, cuộc sống của họ vẫn có thể qua ngày, người thực sự chịu ảnh hưởng có lẽ là các bộ lạc thảo nguyên, vì họ hiện tại cũng đang học dệt len một cách vụng về để kiếm thu nhập, đây cũng là điều Thiệu Thụ Đức luôn khuyến khích.
Có việc làm, có tiền kiếm, thương mại lưu thông, có thể sống được, trên thảo nguyên cũng không có nhiều người nhất định phải tạo phản.
Nhưng nói đi cũng phải nói lại, có một số thứ là không ngăn cản được. Bông đã có quy mô trồng trọt khá lớn ở vùng Đôn Hoàng, sớm muộn gì cũng sẽ tràn vào miền Nam. Thiệu Thụ Đức suy đi nghĩ lại, quyết định tạm thời không chủ động quảng bá, ông cũng chỉ có thể làm đến mức này thôi.
"Thông báo cho các vị tể tướng, ngày mai đến điện Quan Phong vấn đáp, trẫm muốn cùng họ bàn bạc chuyện Bột Hải Thương Xã. Nội vụ bộ, Hộ bộ cũng phải cử người tham gia." Thiệu Thụ Đức ôm lấy thân hình mềm mại của Cao thị, nhắm mắt suy tư hồi lâu, ngay lúc Tô thị nghi ngờ ông đã ngủ thiếp đi, đột nhiên ông mở mắt nói.
"Tuân chỉ."
Trong điện Quan Phong, các quan lại tham gia vấn đáp lần lượt tới nơi, ngồi theo thứ tự.
"Các khanh đã biết cổ phần thương xã là vật gì rồi, vậy thì dễ xử lý, hãy xem chương trình trước đi." Thiệu Thụ Đức vỗ tay, trung quan Vương Ngạn Phạm lập tức mang đến rất nhiều văn bản đã được sao chép, đưa đến tay mọi người.
Trong chốc lát, trong điện tràn ngập tiếng lật trang sột soạt.
Các tể tướng phần lớn thời gian lặng lẽ xem, thỉnh thoảng cũng trao đổi nhỏ vài câu.
Thiệu Thụ Đức không vội. Ông ngồi an nhiên tự tại sau ngự án, thỉnh thoảng liếc nhìn Cao thị đang giữ chức cung quan. Mỗi lần ánh mắt chạm nhau, Cao thị đều như thỏ nhỏ bị hoảng sợ, vội vàng cúi đầu.
Thiệu Thụ Đức thầm cười trong lòng, cái mình cần chính là cảm giác này. "Khụ..." Trần Thành hắng giọng.
Thiệu Thụ Đức thu hồi ánh mắt, ngồi nghiêm chỉnh.
"Bệ hạ, thần đã xem xong chương trình Bột Hải Thương Xã." Trần Thành nói: "Theo văn bản này, tổng cộng 1000 cổ phần, Nội vụ phủ 200 cổ phần, Hộ bộ 200 cổ phần, huân quý cả triều 300 cổ phần, nha môn Tuần phủ đạo Liêu Đông 50 cổ phần, nha môn Đô chỉ huy sứ 50 cổ phần, thế gia Bột Hải 50 cổ phần, thủ lĩnh Mạt Hạt Nữ Chân 50 cổ phần, ngoài ra còn 100 cổ phần công khai đấu giá tại các phường thị ở ba kinh. Thần là tể tướng, cũng không có ý kiến gì. Chỉ là, nền tảng do Nội vụ phủ đặt ra, mà chỉ chiếm chừng đó cổ phần, có phải quá thiệt thòi không?"
"Ngày trước Nội vụ phủ nghèo rớt mồng tơi, hoàn toàn dựa vào Hộ bộ cấp vốn cứu tế, thậm chí đến nay vẫn còn đang cấp vốn. Thiệt thòi hay không, thật không đáng nói." Thiệu Thụ Đức nói: "Hơn nữa, tâm tư của trẫm, không dừng lại ở chút tiền này đâu."
Trần Thành như hiểu ra điều gì đó.
Thánh nhân gần đây thích để "Kim âu vô khuyết" nơi cửa miệng, chắc là vì lý do này. Xem ra, thánh nhân coi trọng vùng đất Liêu Đông này hơn là trong túi riêng của ngài có bao nhiêu tiền.
"Bệ hạ." Hộ bộ Thượng thư Bùi Xu cũng lên tiếng, chỉ nghe ông nói: "Thần xem sổ sách, năm Kiến Cực thứ chín Nội vụ phủ kiếm được hơn hai vạn hai ngàn mân tiền, năm ngoái kiếm được hơn bốn vạn chín ngàn mân, có phải là hơi ít không?"
Lời Bùi Xu nói khá uyển chuyển.
Chuyện mấy vạn mân tiền, có đáng phải phô trương thanh thế, gọi tất cả trọng thần tới đây không? Tính theo một ngàn cổ phần, mỗi cổ phần chia lợi nhuận chỉ được 49 mân tiền, cái này...
Phải biết rằng, thu nhập một năm của một võ phu cũng đã trên 20 mân rồi, cái chia lợi nhuận này mới chỉ chút đỉnh thế này, các huân quý có coi vào đâu không? Thiệu Thụ Đức có chút hơi ngượng.
Đám người ngu ngốc ở Nội vụ phủ, bảo bọn họ làm sổ sách năm ngoái cho đẹp, kết quả là cái bộ dạng này.
"Tuyệt đối không được coi thường triển vọng của Bột Hải Thương Xã." Không còn cách nào khác, Thiệu Thụ Đức đành phải đích thân ra trận, bắt đầu vẽ bánh nướng: "Hai năm nay kiếm được ít, không có nghĩa là sau này cũng kiếm được ít. Tiền cần đổ vào thì đã đổ vào rồi, đóng tàu, thuê người, xây kho bãi, tặng quà lấy lòng thủ lĩnh dã nhân, vân vân, đã tiêu rất nhiều tiền. Từ năm sau trở đi, lợi tức sẽ tăng lên rất nhiều, mười vạn mân trở lên cũng không thành vấn đề."
Bùi Xu vẫn còn hơi do dự, mười vạn mân cũng chưa đến mức huy động nhân sự rầm rộ như thế.
"Mười vạn mân cũng không phải là điểm cuối, chỉ là con số không đáng kể." Thiệu Thụ Đức như hóa thân thành kẻ tung tin vịt chứng khoán, bắt đầu thổi phồng cơ bản: "Các khanh nghĩ xem, hiện giờ Liêu Đông mới có mấy người? Khai khẩn được mấy mẫu đất? Năm năm sau lại là bao nhiêu người? Mười năm, hai mươi năm sau thì sao? Người càng nhiều, của cải tạo ra càng nhiều."
"Trẫm sai người khoanh rất nhiều đồng cỏ nuôi hươu, hiện tại vẫn đang trong kỳ sinh sôi, chưa thấy rõ danh đường gì. Năm năm, mười năm sau thì sao?"
"Nhân sâm Liêu Đông hiện tại bán không được giá, bách tính không quá công nhận. Nhưng đất Trạch Lộ rộng được bao nhiêu? Sản lượng đảng sâm dần giảm là sự thật. Hiện tại mọi người không công nhận sâm Liêu Đông, năm năm sau, mười năm sau thì sao?"
Nói đến đây, Thiệu Thụ Đức vỗ tay, nói: "Mang trà sâm Liêu Đông đến cho trẫm, các khanh cũng có, đều uống đi." Mọi người dở khóc dở cười.
"Còn chuyện săn bắt thú biển nữa." Thiệu Thụ Đức tiếp tục nói: "Cá voi, hải cẩu, sư tử biển, chó biển, rái cá biển, hải ly, hải tượng... mười năm sau thì sao?"
"Người Nữ Chân thích uống rượu... mười năm sau thì sao?" "...... mười năm sau thì sao?"
Thiệu Thụ Đức nói một tràng dài, cơ bản đều là giả định mười năm sau thế này thế nọ, triển vọng nói rất tốt đẹp, dường như cũng có lý, bề ngoài không nhìn ra vấn đề gì.
Đến cuối cùng, ông đập mạnh vào ngự án, nói: "Trẫm cảm thấy, mục tiêu tương lai của Bột Hải Thương Xã là mỗi năm kiếm một triệu mân tiền!" "Bệ hạ cao kiến." Chúng thần vội vàng đáp lời.
Nếu bạn hỏi họ có tin không? Thật ra không tin lắm.
Nhưng thánh nhân đã nói đến mức này rồi, không thể để ngài không xuống đài được.
Bột Hải Thương Xã này xem ra ít nhiều có thể kiếm chút, vậy thì cứ để thánh nhân quậy phá thôi. Dù sao xem chương trình, quyền kinh doanh ở Nội vụ phủ, người khác bỏ chút tiền mua cổ phần sau đó là có thể ngồi chờ chia lợi nhuận, không cần lo nghĩ gì, vậy thì cũng chẳng sao.
Ngay cả khi sau này thất bại, cũng chẳng có gì đáng ngại, coi như cho thánh nhân cái mặt mũi, dỗ ngài vui là được. Thánh nhân hào phóng như vậy, động một chút là ban thưởng tài vật, mỹ nhân, đây đều không phải chuyện gì to tát.
"Các khanh đã không có dị nghị, chuyện này cứ quyết định như vậy đi." Thấy mọi người đều có vẻ hứng thú rã rời, Thiệu Thụ Đức buồn bực trong lòng, phất phất tay nói.
Lát nữa phải tìm Cao thị tâm sự một chút, bình phục tâm trạng.
Cao thị là người tốt. Trong riêng tư không có người ngoài, mình tâm sự, nàng thỉnh thoảng sẽ nói vài câu an ủi, mình trút bầu tâm sự, nàng cũng nghẹn ngào tiếp nhận, lần nào cũng khiến người ta tinh thần sảng khoái, phiền não tan biến.
