Thánh giá đã đi về phía tây được hơn nửa tháng. Chẳng biết từ lúc nào, cuộc sống của bách tính Trường An đã âm thầm xảy ra những thay đổi vi tế.
Người đầu tiên được hưởng lợi chính là những thương gia bán nước.
Ở những nơi như đô thành, vì dân cư đông đúc, hơn nữa lại không chú trọng vệ sinh, nước thải sinh hoạt xả bừa bãi nên rất dễ gây ô nhiễm nguồn nước ngầm. Khổ nỗi chu kỳ tái tạo của nước ngầm lại rất dài, điều này mang đến vấn đề chất lượng nước nghiêm trọng. Nếu nguồn nước ngầm còn có yếu tố khoáng chất ảnh hưởng thì vấn đề càng nghiêm trọng hơn.
Trường An đang đối mặt với tình trạng như vậy. Thế là, nghề buôn bán nước liền ra đời.
Nguồn nước được lấy từ nơi cách xa Trường An, lại còn chia thành mấy cấp bậc tùy theo quãng đường xa gần, chất lượng tốt xấu, việc lấy nước khó hay dễ. Các bậc đạt quan quý nhân, phú thương đại cổ chủ yếu sử dụng nước suối, giá cả đắt đỏ nhất, nhưng họ đều có khả năng tiêu dùng.
Những người làm nghề buôn bán, quan lại, quân hiệu có gia cảnh khá giả thì dùng nước sông từ nơi xa hơn một chút.
Còn như dân thường hoặc cấm quân sĩ tốt thì chỉ đành dựa vào việc đào giếng lấy nước, họ dường như cũng chẳng bận tâm, vốn chẳng phải đối tượng tiêu dùng.
Thế nhưng dù là như vậy, thu nhập vẫn rất đáng kể.
Những người thợ chở nước đánh xe lớn, trời chưa sáng đã xếp thành hàng dài ngoài cửa thành, vừa chờ đợi vừa chào hỏi nhau.
"Thật hy vọng Thánh nhân có thể ở lại Trường An tầm chục năm tám năm." Một lão già thở dài: "Khi Thánh nhân ở Lạc Dương, rất nhiều cao môn đại hộ đều chuyển hết về phía đông, thương nhân cũng lũ lượt đi theo. Trường An khi ấy tựa như một người đàn bà bị ruồng bỏ đã lỡ thì, chẳng ai ngó ngàng, vô cùng thê lương."
Lão già vừa dứt lời, mấy người bên cạnh đều cười rộ lên.
Thời buổi này làm ăn, ngươi phải biết những ai trong túi có tiền và sẵn sàng chi tiêu, những ai trong túi không có tiền.
Quan lại, thế tộc, võ nhân là những người giàu có nhất, cũng sẵn lòng tiêu tiền.
Thương nhân có tiền, nhưng công việc làm ăn với họ thật chẳng dễ dàng, cứ mặc cả lên xuống, keo kiệt bủn xỉn.
Quan lại, thế tộc, võ nhân vừa đi, rất nhiều thương nhân cũng sẽ đi theo, đây là thực tế ai cũng biết - lịch sử từng ghi lại việc Hàn Kiến bắt cóc Đường Chiêu Tông đến Hoa Châu, bách quan đến Hoa Châu thượng triều, sĩ nhân đến Hoa Châu khảo học, thương nhân cũng nghe tin mà kéo đến, Hàn Kiến thu thuế thương nhân được mấy triệu mẫn tiền, tất nhiên cuối cùng đều rẻ cho Chu Toàn Trung.
Làm ăn với bách tính, tuy rằng có lời, thậm chí nhiều khi tổng lợi nhuận còn lớn hơn cả làm ăn với thế gia đại tộc, nhưng thực sự rất khó làm, cạnh tranh khốc liệt, lại còn bị chê bai kén chọn, thật phiền phức.
Huống hồ, binh sĩ trong số bách tính cùng gia quyến của họ ra tay rất hào sảng, nhân số lại cực kỳ đông đảo, họ đi theo Thiên tử. Thiên tử ở Lạc Dương thì miếng thịt béo bở này chỉ có thể để thương nhân Lạc Dương hưởng, Thiên tử ở Bắc Bình thì lợi lộc bị thương nhân Bắc Bình chiếm mất, Thiên tử tới Trường An, bọn họ mới có thể chia được một phần lợi ích.
Tất nhiên, trong Tam Kinh, vẫn là thương nhân ở Lạc Dương và phụ cận là kiếm được nhất.
Tướng sĩ cấm quân chạy theo Thiên tử, nhưng nhà cửa thì đâu có dời đi được.
Gia quyến Thiết Lâm quân ở Nhữ Châu, gia quyến Vũ Uy quân ở Trịnh Châu, gia quyến Thiên Hùng quân ở Hà Nam Phủ, gia quyến Nghĩa Tòng quân ở Hà Nam Phủ và Nhữ Châu, gia quyến Đột Tướng quân ở Thiểm Quắc, gia quyến Kinh Lược quân ở Hà Dương...
Vùng phụ cận Lạc Dương mới là khu vực giàu có nhất, đầy sức sống nhất, làm ăn dễ dàng nhất của quốc triều.
Thiên tử ở Đông Đô, họ kiếm đậm.
Thiên tử tuần hạnh Bắc Đô hoặc Tây Đô, họ kiếm cũng không ít.
Cái ngày tháng cứ quanh quẩn kiếm tiền này, thật khiến người ta ngưỡng mộ!
"Ai cũng nói Lạc Dương hơn hẳn Quan Trung, ta thấy Thánh nhân ở Trường An cũng chẳng được bao lâu."
"Lạc Dương thì tốt ở chỗ nào? Chút địa phương nhỏ bé đó, nuôi sống được bao nhiêu người?"
"Thánh nhân xuất thân từ Quan Tây chúng ta, thì nên định đô ở Trường An mới phải."
"Đúng vậy. Hoàng hậu cũng là người Quan Tây, Trường An là thích hợp nhất."
"Ha ha!" Một thanh niên trẻ cười khẩy một tiếng, nói: "Một đám người suốt ngày oán thán, mà có hiểu cái quái gì đâu! Trường An nếu tốt, Thánh nhân cùng bách quan còn phải uống thứ nước các ngươi bán à?"
Ừm, gã thanh niên trẻ tuổi quả xứng danh là kẻ kết thúc câu chuyện, lúc này mọi người đều há hốc mồm, sau đó thì ủ rũ cúi đầu.
"Tần Tam Lang, ngươi chen chúc cái gì?" Có người giận cá chém thớt: "Lùi ra sau một chút. Trên xe ngươi chở cái gì vậy? Sao mà hôi thế? Đừng làm bẩn nước của ta."
"Chở cái gì mà ngươi nhìn không ra sao?" Tần Tam Lang trợn mắt.
Cùng với sự rung lắc của chiếc xe, vịt ngỗng kêu quàng quạc, mùi hôi thối bay đi xa tít. Trên một chiếc xe lừa phía sau Tần Tam Lang chở đầy rau khô và đặc sản núi rừng, phu xe vội vàng lấy đồ che đậy lại, tránh bị phân vịt làm bẩn, không bán được nữa.
Làm xong những việc này, hắn liếc nhìn Tần Tam Lang một cái, rồi lầm bầm chửi bới.
Tần Tam Lang nổi giận, rút từ dưới xe ra một cây gậy gỗ, làm bộ muốn đánh người, nhưng rất nhanh đã bị người khác kéo lại.
"Thánh nhân tới Trường An, người ăn ngựa nhai, nước suối, rau đông, than củi, gia cầm trứng, thịt cá, trái cây thậm chí rượu gạo, mỗi ngày lượng thu mua lớn như vậy, vẫn không nhét đầy miệng các ngươi sao." Một trung niên nhân từ phía trước đi tới, quát: "Ngày thường cứ than ngắn thở dài, nói trái cây trong nhà, heo dê trong chuồng, rau củ trong ruộng không bán được giá, giờ cơ hội không phải tới rồi sao? Thế mà lại cãi cọ không dứt, ra cái thể thống gì?"
Trung niên nhân này dường như rất có uy vọng, ông ta vừa lên tiếng, những người khác đều không nói gì nữa, ngay cả Tần Tam Lang hung hăng nhất cũng ngậm miệng, cúi đầu nhặt lông ngỗng rơi xuống.
Trung niên nhân lại nhìn hắn một cái rồi bỏ đi, hàng ngũ cũng trở nên yên tĩnh.
Không bao lâu sau, phía trước truyền đến một hồi xôn xao, cổng thành mở. Đám đông kiễng chân ngóng cổ, vừa xem vừa thúc giục.
Thủ tốt giữ cổng lấy lại tinh thần, kiểm tra kỹ lưỡng hơn trước kia, khiến đám đông oán than không dứt.
Nhưng bất kể thế nào, xe ngựa, xe bò, xe lừa, xe lừa nhỏ vẫn cứ nối đuôi nhau vào thành, các loại vật tư ào ạt đổ vào, bổ sung cho lượng tiêu thụ tăng vọt của Trường An.
"Thành Trường An tỉnh giấc rồi." Trên lầu thành, Thiệu Thụ Đức dậy sớm đang lặng lẽ quan sát.
Nguyệt Lý Đóa, Gia Luật Chất Cổ hai mẹ con mỗi người một bên, khoác tay ông, ngắm nhìn ngày mới bắt đầu trên thành phố khổng lồ này.
Đây đã là ngày thứ bảy liên tiếp Thiệu Thụ Đức quan sát buổi sáng ở Trường An - trừ những ngày có triều hội.
Lượng tiêu thụ khổng lồ đã tạo nên nền kinh tế hàng hóa phồn vinh.
Nếu ông mang theo mấy chục vạn cấm quân tới đây, lập tức có thể tạo nên thành phố thương mại phồn vinh bậc nhất thiên hạ.
Đối tượng tiêu thụ chính là mấu chốt!
Thời kỳ thế gia thống trị trong Nam Bắc triều, thị trường không thể nào phồn vinh nổi, bởi vì dưới thể chế quý tộc, nông nô, đối tượng tiêu thụ không đủ lớn mạnh.
Võ phu cấm quân có lẽ không phải giàu nhất, nhưng tương đối có tiền, hơn nữa ý muốn chi tiêu rất cao, họ đi đến đâu, đều sẽ mang đến một làn sóng cuồng nhiệt tiêu thụ.
"Trẫm ở Trường An một năm, có thể khiến bách tính Trường An, Vạn Niên thậm chí Lam Điền, Chu Điệt, Chiêu Ứng, Cao Lăng các huyện đại lợi, thu nhập tăng gấp bội." Thiệu Thụ Đức nói: "Ở Trường An hai ba năm, có thể khiến bách tính vốn trồng lương thực chuyển sang trồng rau quả, chăn nuôi gia súc. Ở Trường An năm năm trở lên, thậm chí có người bắt đầu trồng hoa với quy mô lớn."
Nói đến đây, ông hơi dùng sức, ôm hai mẹ con vào trước mặt, nói: "Đây chính là nông nghiệp thương phẩm hóa, là ma lực của kinh tế."
Hai mẹ con giống nhau sáu bảy phần, một người thành thục động lòng người, một người thanh xuân xinh đẹp, mỗi người một vẻ, đều có nét tuyệt diệu riêng.
"Lương thực thì làm sao?" Gia Luật Chất Cổ hỏi.
Thiệu Thụ Đức khẽ véo khuôn mặt xinh đẹp đầy collagen, nói: "Tự nhiên phải dựa vào vận chuyển từ nơi khác tới rồi. Bách tính Trường An thà trồng rau quả, hoa cỏ chứ không muốn trồng lương thực. Trước kia, các châu Quan Đông phải vận chuyển lương thực lượng lớn vào kinh, trước tiên lưu trữ tại Vị Thủy thương gần Đồng Quan, sau đó mới dùng thuyền vận tới Vị Kiều thương ở phía đông Trường An."
"Còn Lạc Dương thì sao?" Gia Luật Chất Cổ lại hỏi.
"Hàm Gia Thương thành dự trữ lương thực cả triệu thạch, tất nhiên là từ Hà Nam, Hà Bắc vận chuyển tới. Tào cừ thẳng vào trong thành, thực ra còn tiện lợi hơn Trường An." Thiệu Thụ Đức nói: "Nếu đường thủy phía nam cũng thông suốt thì còn lợi hại hơn nữa."
Nhiều năm trước, ông đã phái người khảo sát địa hình cửa Phương Thành phía nam hành lang Uyển Diệp và vùng phụ cận.
Cửa Phương Thành thực ra không cao, cũng không dài. Bằng không, Tống Thái Tông đã không phái người đào không biết bao nhiêu lần, thất bại rồi vẫn không chết tâm, vài năm sau lại đến đào, lại thất bại, nghỉ vài năm rồi tiếp tục.
Triệu Nhị chấp niệm như vậy, là bởi vì phía nam cửa Phương Thành có hệ thống sông ngòi sẵn có, phía bắc cửa Phương Thành cũng có hệ thống sông ngòi sẵn có. Hai đại hệ thống sông ngòi này bị dãy núi ngăn cách, không kết nối được với nhau, chỉ có thể vận tải theo từng đoạn trong khu vực của mình. Mà cửa Phương Thành chính là một khe hở giữa dãy núi này, chỉ cần đào thông qua đó là có thể thông suốt nam bắc.
Chính phủ Bắc Tống không phải làm bừa. Thực tế họ từng khảo sát nghiêm túc, cho rằng vẫn có khả năng kết nối nam bắc, thực tế cuối cùng cũng chỉ thiếu một chút mà thôi.
Vì bài học của Triệu Nhị, Thiệu Thụ Đức không định đào trực tiếp mà đi theo đường khác, học cách đẩu môn của Linh Cừ, xây dựng hệ thống thang máy tàu thủy.
Thang máy tàu thủy, tên nghe thì cao cấp. Thực ra ngươi tới Linh Cừ xem là biết, chỉ là thông qua tích nước, xả nước, điều tiết mực nước cao thấp một cách nhân tạo để tàu thuyền lên xuống mà thôi.
Nhưng điều kiện ở Linh Cừ không thể tái hiện tại cửa Phương Thành. Bởi vì tàu thuyền xuôi theo dòng chảy của sông Đường Bạch đến cửa Phương Thành, cần phải nâng cao lên, đi vào bên trong hành lang Uyển Diệp, sau đó kết nối với hệ thống sông ngòi địa phương.
Nghĩa là, cần phải đưa nước lên cao. Mà Linh Cừ là nước chảy xuống chỗ thấp, hai cái hoàn toàn không phải là một chuyện.
Nhưng - chỉ cần tư tưởng không trượt dốc, cách giải quyết luôn nhiều hơn khó khăn.
Dưới sự "quan tâm" tận tình của Thiệu Thánh, Công bộ, Đô thủy giám đã tiêu tốn nhiều năm, đi khắp núi sông phía bắc cửa Phương Thành, điều tra kỹ lưỡng từng dòng sông, từng đầm lầy, từng vũng nước, cuối cùng quyết định xây dựng nhiều hồ chứa nước, làm nguồn nước cho thang máy tàu thủy.
Đúng vậy, ta không có cách đưa nước lên chỗ cao, nhưng ta có cách cho nước ở chỗ cao hơn chảy xuống - phương pháp này, bắt đầu được sử dụng rộng rãi vào thời kỳ Phục Hưng ở châu Âu, nuôi sống một lượng lớn nhà toán học, kỹ sư, và tạo ra khái niệm "kênh đào trên đỉnh núi".
Tính đến năm ngoái, các hồ chứa nước cơ bản đã xây dựng xong, một số lòng sông phía nam Nhữ Châu cũng bị cải tạo nhân tạo, chảy về hồ chứa, làm nguồn nước cho nó.
Năm nay sẽ bắt đầu gia cố lòng sông phía nam cửa Phương Thành, xây dựng đẩu môn, nếu hoàn công, tàu thuyền sẽ từ phía nam cửa Phương Thành từ từ nâng cao lên, sau đó tận dụng lòng sông hiện có, đi về phía bắc hai mươi dặm, rồi lại từ từ hạ xuống, nối vào hệ thống sông ngòi bốn phương thông suốt của Hà Nam.
Điều này còn hiệu quả hơn nhiều so với đường ray ngựa kéo, lượng vận chuyển cũng lớn hơn nhiều. Nhược điểm duy nhất là một khi lượng mưa ít, dung tích hồ chứa trên đỉnh núi không đủ, sẽ ảnh hưởng lớn đến vận tải, dù sao thì mỗi lần nâng tàu cũng tốn nước lắm.
Thiệu Thụ Đức không chắc mấy chục năm tới lượng mưa sẽ ít đến mức độ nào. Ông có chút lo lắng công trình đã làm mười mấy năm này sẽ "nổ bom", nhưng sự đã rồi, không còn gì để nói, chỉ có thể tiếp tục tiến bước.
"Chinh phạt xong Tây Vực, Trẫm muốn tới cửa Phương Thành xem một chuyến." Thiệu Thụ Đức sờ sờ mặt Chất Cổ, lại vỗ vỗ mông Nguyệt Lý Đóa, cười nói: "Có lẽ lúc đó đã hoàn công rồi. Trẫm chỉ cần dựa vào hệ thống đường thủy này, là có thể kết nối Giang Hán, địa vị của Lạc Dương sẽ càng vững chắc hơn nữa. Thiên tử, không chỉ cần quân lược, A Bảo Cơ có biết đánh trận đến mấy, cũng không thể đối kháng với Trẫm, người nắm giữ Trung Nguyên."
Nguyệt Lý Đóa buồn cười nhìn Thiệu Thụ Đức. Đây chính là bản tính của đàn ông!
Gia Luật Chất Cổ đột nhiên đỏ mặt, A Bảo Cơ là cha nàng, nhưng đôi khi nàng cũng...
