"Con đến Hộ Thánh Châu cũng đã hơn một năm rồi, có cảm ngộ gì không?" Ngày mười sáu tháng Bảy, hai cha con vào núi săn bắn, trong lúc nghỉ ngơi, Thiệu Thụ Đức ngồi trên sườn núi, nhìn xuống vùng đồng bằng vô tận dưới chân núi, hỏi.

"Cảm ngộ thì nhiều lắm, nhất thời không biết bắt đầu từ đâu." Thiệu Đoan Phụng mười ba tuổi vẫn còn là một thiếu niên, cảm ngộ của nó chính là nơi này thật nhàm chán, thật nghèo nàn, phong cảnh thật đơn điệu, lúc nào cũng muốn trở về Lạc Dương — chí ít thì Bắc Bình hay Trường An cũng được.

"Cha đổi cách hỏi khác, con cảm thấy việc quan trọng nhất ở đây là gì?" Thiệu Thụ Đức hỏi.

Từ đây có thể nhìn thấy rõ thành Tây Mật từ xa.

Trong thành chỉ có năm trăm hộ dân, ngoài thành tường có khoảng bảy tám trăm hộ. Lúc này đã gần giờ Ngọ, khói bếp lượn lờ bốc lên, nhà nhà đều đang nấu cơm.

Thật sự nghèo sao? Phải xem con nhìn từ góc độ nào.

Đối với người thường mà nói, vật dụng hàng ngày chắc chắn là thiếu thốn. Dù có mua được thì chất lượng chưa chắc đã tốt, giá cả còn đắt đỏ.

Đối với người giàu có mà nói, những món hàng hơi cao cấp một chút cũng không hưởng thụ nổi. Không phải không có tiền, mà là thực sự thiếu hàng. Ví dụ như trà danh tiếng Mông Đỉnh ở Thục Trung, ở Trường An, Lạc Dương, Bắc Bình đều có thể uống được, thậm chí Hoa Châu, Biện Châu, Thiểm Châu, Thái Nguyên, Vận Châu các nơi đều có thể mua được. Hộ Thánh Châu ư? Nằm mơ đi.

Đối với hào cường mà nói, thiếu đi những môn đệ quyền thế để giao du, không cách nào tích lũy nhân mạch cho gia tộc, cũng đồng nghĩa với việc không có đường thăng tiến.

Đương nhiên, tình trạng này không chỉ riêng ở Hộ Thánh Châu, bất kỳ nơi nhỏ bé nào cũng có, chỉ là ở đây đặc biệt nghiêm trọng mà thôi.

Nhưng nhìn từ một góc độ khác, ở đây tài nguyên bình quân đầu người lại phong phú, thậm chí có thể gọi là giàu có.

Một nhận thức trái với lẽ thường chính là, lượng protein hấp thụ của người hoang dã thường phong phú hơn người thường ở vùng làm nông. Họ là chủ nghĩa Darwin xã hội tiêu chuẩn, ưu thắng liệt thải, người không đủ cường tráng thì không bắt được con mồi, vậy thì chết đi là xong. Trải qua đời đời sàng lọc, thể chất thường rất cường tráng.

Hộ Thánh Châu ít người nhưng diện tích đất đai rộng lớn. Mặc dù phần lớn là đất hoang mọc đầy cỏ chăn thả, nhìn qua không bằng đất trồng trọt, nhưng bù lại người ít đất nhiều, cuộc sống thường vẫn khá ổn.

Nhìn thấy khói bếp từ các nhà, Thiệu Thụ Đức cũng thấy đói, Hạ Lỗ Kỳ không biết hầu hạ người khác, hắn chỉ biết đánh đấm giết chóc, nhưng Chủng Ngạn Hữu mắt nhanh tay lẹ, lập tức bưng thịt hươu đã nướng chín lên.

Thiệu Đoan Phụng động tác cũng rất nhanh, lập tức cắt thịt giúp cha, miệng nói: "Quan trọng nhất chính là lung lạc nhân tâm."

Thiệu Thụ Đức hài lòng gật đầu, hỏi: "Đây là con tự ngộ ra, hay là có người dạy?"

"Con tự có ý nghĩ này, nhưng không biết nên làm thế nào. Vương phó liền bảo các tộc trưởng thị tộc chọn ra một vài đệ tử dòng chính gửi tới, tuổi tác xấp xỉ với con." Thiệu Đoan Phụng nói: "Vương phó buổi sáng dạy chúng con thi thư kinh điển, buổi chiều Tây Phương điển quân lại bảo chúng con cùng nhau luyện tập võ nghệ, đôi khi sẽ đánh mã cầu, câu cá, săn bắn."

Vương phó chính là Trương Sách, xuất thân tiến sĩ, vẫn rất có trình độ.

Điển quân Tây Phương Nghiệp thực ra còn rất trẻ, là con trai của Bộc Châu châu quân chỉ huy sứ Tây Phương Tái Ngộ, từng lập công khi chinh phạt Khiết Đan. "Cách làm không tệ." Thiệu Thụ Đức cười nói: "Chính là đám người kia sao?"

Ông chỉ chỉ mười mấy thiếu niên đang đứng nghiêm chỉnh cách đó không xa.

"Chính là họ." Thiệu Đoan Phụng phấn khích nói: "Con ở giữa họ là học vấn tốt nhất, võ nghệ cũng không kém." "Họ hành sự có chương pháp, chừng mực không?"

"Con còn thấy họ quá cung kính."

"Thảo nguyên quý trọng dòng dõi, con là dòng dõi của Trẫm, họ làm sao có thể không kính sợ?" Thiệu Thụ Đức cười lớn một tiếng, cầm lấy miếng thịt hươu đã được cắt từ tay con trai, lại hỏi: "Ngoài ra, còn có cách nào để lung lạc nhân tâm không?"

"Vương phó nói, đại sự hôn nhân vẫn phải nhờ cha làm chủ. Chính phi chỉ có thể đến từ Trung Nguyên, nhưng nhụ nhân, vương ẵng thì không nhất thiết phải như vậy. Nếu cha cho phép, có thể chọn con gái của hai ba thủ lĩnh thị tộc, nạp vào vương phủ để tỏ ý thân thiết." Thiệu Đoan Phụng đáp.

"Trương Sách suy tính thực ra đã rất chu toàn rồi." Thiệu Thụ Đức thở dài nói.

Hôn sự của Bát Lang ông đã nhắm sẵn rồi, con gái Tây Hà Tống thị, là tộc nhân của tể tướng Tống Nhạc.

Tây Hà Tống thị những năm gần đây phát triển cực kỳ mạnh mẽ, ngoài bản gia ở Hà Đông ra, Hạ Châu, Linh Châu, Lạc Dương cũng có chi nhánh — cơ bản là theo sát bước chân khởi nghiệp của Thiệu Thụ Đức.

Nhà liên hôn với Thiệu thị này không có ai làm quan, nhưng thắng ở chỗ có tiền. Đối với việc có thể nâng cao địa vị gia tộc thế này, người ta đương nhiên mừng rỡ điên cuồng, hứa hẹn sẽ đưa ra sính lễ hậu hĩnh.

Nói thật, Thiệu Thụ Đức còn định bảo người ta đưa trước của hồi môn tới: sách vở, hạt giống, nông cụ, trâu cày v.v., ngoài ra còn chiêu mộ số lượng lớn thợ thủ công, hộ viện, xướng ca nhạc sĩ đi lên phía Bắc, con cháu Tống thị có chí hướng làm quan cũng sẽ đi theo, tổng cộng có lẽ lên đến vài trăm người, hoàn toàn có thể khiến mức kinh tế của Hộ Thánh Châu lên một tầm cao mới — trong việc bán con trai, bán con gái, Thiệu Thụ Đức vẫn rất có kinh nghiệm.

"Cha đã nói xong hôn sự cho con rồi. Là cháu gái của Trung thư Tống thị lang, vài năm nữa sẽ thành hôn." Thiệu Thụ Đức không tiện nhắc chuyện của hồi môn, chuyển hướng nói: "Thổ hào bản địa đương nhiên cũng phải lung lạc, nhưng con phải có chừng mực, trước khi đại phu gả tới, hãy kiềm chế một chút, đừng làm mất mặt Tống thị lang."

"Đám tiểu tùy tùng này của con, bảo chúng lại đây đi, Trẫm xem thử." Thiệu Thụ Đức ăn một miếng thịt hươu, nói. Mười mấy thiếu niên nhanh chóng được gọi tới, chúng quỳ rạp xuống đất, đồng thanh nói: "Ngô hoàng vạn tuế!"

"Đứng lên đi. Ban chỗ ngồi, ban thức ăn." Thiệu Thụ Đức phân phó.

Ngân Yên Trực võ sĩ mang tới nhiều bồ đoàn, lại khiêng tới một con heo rừng nướng gần chín, để mọi người chia nhau ăn, phong cách quân đội đơn giản thô bạo.

"Đều là những thiếu niên tuấn tú nha." Thiệu Thụ Đức nhìn những con cháu tù trưởng đang cung kính, đột nhiên cảm thán.

Thời gian là vật vô tình nhất trên thế gian. Tế bào con người chỉ có thể phân chia hơn sáu mươi lần, thời gian đến thì đi thôi.

Ông cũng từng trẻ tuổi, từng cảm nhận được lúc cơ thể tràn đầy sức mạnh bàng bạc, nhưng nguồn sức mạnh này đã dần dần rời xa ông.

Những thiếu niên trước mắt này, ông tự tin nếu đơn đả độc đấu có thể dễ dàng giết chết bất kỳ ai trong số họ, nhưng đó là nhờ kỹ năng đã tôi luyện qua ngàn lần và kinh nghiệm chiến đấu phong phú, không phải dựa vào sức mạnh áp đảo.

Rốt cuộc cũng đã già rồi.

"Không cần gò bó." Thấy thiếu niên bên trong có chút câu nệ, Thiệu Thụ Đức cười cười, phân phó tùy tùng lấy rượu tới, rót cho mỗi người một ly.

Đám thiếu niên dù có không thông hiểu nhân tình thế thái thế nào, lúc này cũng biết đứng dậy tạ ơn.

"Đều ngồi xuống đi. Các ngươi tương lai đều phải kế thừa gia nghiệp của mình, hộ vệ con trai ta, Trẫm kính các ngươi một ly." Thiệu Thụ Đức nâng chén rượu, uống cạn một hơi.

Mọi người vội vàng uống cạn rượu trong chén, đồng thời nhìn nhau.

Trong số họ có người quả thực là người kế thừa gia tộc, có người thì không. Lời của Thánh nhân, chẳng lẽ...

Hạ Lỗ Kỳ đứng sau lưng Thiệu Thụ Đức, tiếp nhận công việc cắt thịt. Hắn còn rảnh rỗi liếc nhìn đám thiếu niên này, ha ha, vẫn còn ngơ ngác, Thánh nhân nói ngươi có thể kế thừa gia nghiệp, vậy thì chắc chắn có thể, cha của các ngươi còn dám không theo? Hộ Thánh Quận Vương cùng những thiếu niên này cùng học, cùng lớn lên, tình nghĩa này tự nhiên không tầm thường.

Sau khi đám thiếu niên kế thừa gia nghiệp, chính là thủ lĩnh thị tộc mới, có sự ủng hộ của họ, Hộ Thánh Châu khả năng lớn là có thể ổn định lại.

Về phần những đời sau như thế nào, ai mà biết được!

Hộ Thánh Châu khoảng năm vạn người, già trẻ nam đinh nhiều nhất một vạn năm ngàn, phù hợp để ra trận đánh giặc sẽ không quá một vạn người. Vả lại Thất Thánh Châu đều đã vạch rõ ranh giới châu, không cho phép tùy ý vượt biên chăn thả, cày cấy, không cho phép binh nhung tương kiến, gặp phải mâu thuẫn khó giải quyết thì do Bắc Nha tài quyết, cho nên họ cũng không cần phải có quân đội quá hùng hậu.

An tâm sống là được rồi, Thẩm Châu Viện sẽ định kỳ tới chiêu mộ tân binh, lúc đó có thể đến kinh thành để sống cuộc sống tốt đẹp. Giải pháp vô cùng tốt, tốt cho tất cả các bên.

Sau khi dạo quanh trong núi hai ba ngày, Thiệu Thụ Đức lại đi dạo quanh các vùng đất cày, đồng cỏ của Hộ Thánh Châu.

Trong thời gian đó còn gặp một nhóm người di cư đến từ Thục Trung, Giang Tây đang đi ngang qua, khoảng chừng hai nghìn hộ.

Thực ra điều kiện cũng khá ổn rồi, ít nhất số lượng xe ngựa là đầy đủ, người già, phụ nữ và trẻ em thể chất yếu có thể ngồi trên đó, sau khi hồi sức lại tiếp tục lên đường.

Nhìn thấy cái tán vàng của Thiệu Thụ Đức, mọi người đều quỳ xuống.

Thiệu Thụ Đức biết, những người này đối với ông có oán hận. Nhưng triều đại nào, đời nào mà người di cư lại không oán hận triều đình, không oán hận hoàng đế chứ? Thời Minh triều, thậm chí còn phải trói người lại để đi đường, nếu không thì bách tính có nguyện ý không?

Oán hận thì cứ oán hận đi. Qua một thế hệ, thì mọi thứ đều tan thành mây khói hết thôi.

Sau khi nghe ngóng được những người này là dân chúng, Thiệu Thụ Đức ra lệnh phân phát một loạt phô mai, thịt khô, lương đậu cho họ, để những ngày trên đường đi không quá khó khăn.

Ngày hai mươi tháng Bảy, Thiệu Thụ Đức từ biệt Hộ Thánh Châu, khởi hành đi về phía Nam.

Mấy vị tể tướng thấy Thánh tâm nặng trĩu tâm sự, liếc nhìn nhau mấy cái, cuối cùng vẫn là Trần Thành tiến lên, nói: "Bệ hạ, bách tính Hộ Thánh Châu an định, trâu bò đầy đồng, Hộ Thánh Quận Vương lại minh lý lẽ, biết dùng người, phía Bắc đã yên rồi."

Thiệu Thụ Đức khẽ gật đầu, không nói gì.

Ông biết, các tể tướng căn bản không hề quan tâm đến những "vùng đất khổ hàn", "vùng đất không người" này. Nếu ông phong đất ở Hà Bắc, Hà Nam trù phú, họ sẽ nhảy dựng lên ngay.

Thấy Thiệu Thụ Đức không nói, Triệu Quang Phùng đoán ý Thánh, lại tiến lên nói: "Thần chúc mừng Bệ hạ. Tiền Đường công nghiệp cái thế, nhưng cũng không kiểm soát được mảnh đất Thất Thánh Châu này. Quốc triều giành được, phân phong chư vương, như vậy ổn định được vài chục năm, biên hoạn từ đây tiêu giải, ân đức của Bệ hạ đối với bách tính Trung Nguyên, đếm cũng đếm không xuể."

Thiệu Thụ Đức lại cười cười, tâm trạng tốt hơn chút ít.

Là một người nửa hiện đại, ông tự nhiên có thái độ bài xích đối với các loại phân phong. Thực ra không chỉ người hiện đại, phát triển đến thời Đường khi đó, cũng rất bài xích.

Niên hiệu Trinh Quán, Lý Thế Dân phong kiến chư vương, bị quần thần ngăn cản.

Thực ra ông có ý niệm này không phải ngày một ngày hai rồi, trước đó đã từng bị các đại thần phản đối, sau đó lùi một bước, đổi thành phong "Thứ sử" và "Đô đốc".

Lấy Kinh Vương Lý Nguyên Cảnh làm ví dụ, có thể thế tập Kinh Châu Thứ sử, đồng thời thế tập Kinh Châu Đô đốc, quân chính nắm cả trong tay.

Nói thật, có khác biệt bản chất gì với việc phân phong chư vương của Tư Mã Viêm không? Không hề. Cả hai người họ thực ra cùng đối mặt với một vấn đề, sự đe dọa của ngoại thích và môn phiệt, cho nên mới dùng chiêu này.

Hiệu quả của Tư Mã Viêm rất không tốt, chính sách của Lý Thế Dân sau này cũng bị phế bỏ.

"Nếu có người làm loạn, thì làm thế nào?" Thiệu Thụ Đức đột nhiên hỏi.

"Bệ hạ, thảo nguyên có phong tục của thảo nguyên. Chư vương Thất Thánh Châu, một nhà cũng chỉ có thể kéo ra vạn quân, thực lực thấp kém." Triệu Quang Phùng nói: "Đây vốn là đất chăn thả của Khiết Đan, Hề nhân, Ngài không chiếm, tự có kẻ khác đi chiếm. Chi bằng như vậy, không bằng triều đình chiếm lấy. Bệ hạ nếu lo lắng, có thể bảo Bắc Nha quản lý chặt hơn, lại định kỳ rút tinh tráng của họ vào triều, thì sẽ không còn sức phản kháng nữa."

Thiệu Thụ Đức gật đầu.

Ông còn tại thế, không ai dám phản.

Tương lai nếu truyền ngôi cho thằng hai, với biểu hiện hiện tại của nó, chính sự có lẽ không chơi lại tể tướng, nhưng binh sự lại vô cùng nhuần nhuyễn, cũng có được sự trung thành và yêu mến của một đám võ phu. Chút thực lực đó của Thất Thánh Châu, khả năng lớn là không đủ cho nó đánh. Về sau nữa, mẹ kiếp, thì không quản được rồi — Thiên tử sở hữu đại nghĩa danh phận và toàn bộ Trung Nguyên, nếu còn chơi không lại chư hầu vương Thất Thánh Châu phân tán, thì thật không còn gì để nói nữa.

Lùi một vạn bước mà nói, dù có thực sự chơi không lại, chư hầu vương sau khi nhập kinh, vẫn phải đến tông miếu tế bái tổ tông, cũng không thiếu được bữa thịt đầu heo của chính mình.