Hai ba năm sau đó, con đường đại dịch đạo nối liền hai kinh được tu sửa một cách đứt quãng. Hiện tại hướng tây đã qua thành Thiểm Châu, tiếp tục đẩy mạnh về hướng Đồng Quan. Đoạn này chi phí khá lớn, việc mở rộng ở nhiều nơi có chút khó khăn, cần tiêu tốn không ít nhân lực.

Hướng đông thì hành động nhanh hơn một chút, đi qua Khảo Thành, Oan Cú, đến huyện Tế Âm, Tào Châu. Tức là, đoạn Biện Châu - Tào Châu dài hơn hai trăm dặm đã thông suốt toàn tuyến, đoạn đường từ Tào Châu đi về hướng đông đến Vận Châu cũng đã hoàn thành hơn ba mươi dặm, cách trấn Định Đào không còn xa nữa.

Tuyến đường Vân Tương theo hướng nam bắc, đầu phía bắc vẫn dừng lại ở cửa ải Thái Hàng, đầu phía nam sau khi qua huyện Phương Thành, đi qua cố thành Bác Vọng, huyện Nam Dương, cố thành Dục Dương rồi tới huyện Tân Dã, đang tiến về hướng cố thành Đặng Thành, huyện An Dưỡng, sang năm nhất định có thể tu sửa đến ngoài thành Tương Dương.

Hai tuyến đường chính, lấy Lạc Dương làm điểm giao thoa, thực sự là công trình nền tảng của đế quốc, phối hợp với xe ngựa bốn bánh, hẳn có thể tạo phúc cho muôn dân. Ngoài đại dịch đạo hai kinh và đường Vân Tương, thực ra còn có một số công trình quy mô nhỏ khác.

Tây kinh Trường An tự mình sửa đường về hai hướng Bân Ninh và Hoa Châu, còn phía Bắc kinh thì tu sửa thông suốt đoạn từ phủ thành đến huyện Xương Bình—để tiện cho Thánh nhân ngâm suối nước nóng.

Hai chiếc xe ngựa bốn bánh lần lượt đi lên quốc lộ, Hạ Lỗ Kỳ và Chủng Ngạn Hữu dẫn binh hộ vệ bên cạnh.

Khi ấy đang là tháng mười, việc đồng áng đã sớm xong xuôi, nông dân đang tu sửa mương nước, từ xa thấy một đám binh tướng đông đảo và hai chiếc xe ngựa lớn hiếm thấy thì đều hết sức kinh ngạc, lần lượt dừng việc trong tay, đứng bên đường quan sát.

Vì có binh tướng che khuất tầm nhìn, có người thậm chí còn leo lên cây để xem cho lạ, cảnh tượng vô cùng náo nhiệt. "Tản ra một chút, để người ta xem." Thiệu Thụ Đức ngồi trên xe ngựa hóng gió, vui vẻ nói.

Đi trên quốc lộ hạng nhất bằng phẳng, bốn con ngựa kéo, tốc độ nhanh như bay—hắn nghi là đã đạt 20 cây số một giờ rồi, tất nhiên lúc kéo hàng thì chắc chắn không nhanh được như vậy.

Triệu Thực ngồi cùng xe với hắn, cũng vô cùng cảm khái, nói: "Bệ hạ, nếu ở tiền Đường, loại xe này chắc chắn chẳng có mấy người dùng, nhưng bổn triều thì có vài phần khả năng."

"Vì sao?" Thiệu Thụ Đức ngạc nhiên hỏi.

"Tiền Đường tuy quan mã và dân mã đông đảo, nhưng vẫn không bằng bổn triều." Triệu Thực nói: "Đây đều là công lao của Bệ hạ. Tiền Đường quan mã nhiều mà dân mã ít, bổn triều quan mã thì nhiều, không kém cạnh tiền Đường, nhưng dân mã thì vượt xa tiền Đường rồi. Cho nên giá ngựa rất rẻ, rất nhiều người đều dùng được."

Thiệu Thụ Đức gật đầu.

Thực ra vào thời La Mã, xe ngựa bốn bánh đã xuất hiện, nhưng sau đó trải qua một giai đoạn thoái trào rất dài, số lượng sử dụng tuy không ít, nhưng tuyệt đối không phải mức độ đi đâu cũng thấy. Xét nguyên nhân, nó liên quan mật thiết đến tình trạng đường sá, chi phí và kỹ thuật.

Xe ngựa bốn bánh được sử dụng lại quy mô lớn, phải đợi đến thời đại châu Âu bùng nổ cuộc cách mạng nông nghiệp lần thứ nhất.

Theo sự phổ biến của chế độ ba cánh đồng, người châu Âu bắt đầu trồng lượng lớn cỏ linh lăng, củ cải đường, yến mạch và các loại nông sản khác, đây là thức ăn tuyệt vời cho ngựa, khiến số lượng ngựa được nuôi dưỡng trong dân gian tăng vọt, chi phí sử dụng ngựa cuối cùng đã thấp hơn bò.

Một cách tự nhiên, xe ngựa bắt đầu thay thế xe bò với số lượng lớn.

Và khi thị phần xe ngựa vượt qua xe bò, tự nhiên phải khôi phục lại loại xe bốn bánh từng bị gạt ra lề vì vấn đề chi phí, thế là kỹ thuật của loại xe ngựa này cũng không ngừng được cải tiến.

Đến nửa đầu thế kỷ 17, tức thời kỳ cuối triều Minh của Trung Quốc, ở London thậm chí đã xuất hiện xe ngựa bốn bánh chở khách thuê—chỉ phục vụ trong nội thành.

Còn về khu vực ngoài thành có tình trạng giao thông tệ hại vô cùng thì làm sao, tất nhiên là sửa đường rồi, vì nhu cầu vận chuyển của xe ngựa bốn bánh ngày một tăng, không sửa đường không được, thế là lại từng bước thúc đẩy cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông.

Từ quá trình này có thể thấy, vấn đề chi phí vô cùng quan trọng, nó là nền tảng của tất cả.

Sự ưu việt của xe ngựa bốn bánh rõ ràng vượt xa xe bò, nhưng chỉ vì ngựa hiếm, chi phí sử dụng quá cao, trước thế kỷ 12 từng gấp ba lần bò, khiến cho xe ngựa bốn bánh gần như tuyệt tích.

Nhưng khi chế độ ba cánh đồng phổ biến khắp khu vực Tây Bắc Âu, số lượng ngựa tăng trưởng bùng nổ, mọi thứ liền thay đổi.

Xe ngựa xuất hiện, trước tiên là kiểu cũ thời La Mã, sau đó không ngừng lặp lại cải tiến, khi sản lượng, chất lượng, chi phí của bánh răng kim loại, ổ trục đều đạt đến mức có thể chấp nhận được, thiết bị lái mới cũng xuất hiện, và chậm rãi thay thế xe ngựa kiểu cũ.

Toàn bộ quá trình này không cần bạn phải can thiệp nhân tạo, vì can thiệp cũng vô dụng. Bạn ở thế kỷ 11, 12 mà đòi dùng xe ngựa thế kỷ 15, 16, chỉ khiến loại sự vật này biến mất, vì khi đó địa vị của xe ngựa vốn không vững chắc, chi phí cao ngất, sản lượng thấp kém như thế, chỉ khiến người ta tiếp tục sử dụng xe bò.

Chỉ với vài đơn đặt hàng của quý tộc, hoàng thất, không đủ để thúc đẩy sự tiến bộ của ngành công nghiệp, vì quy mô hoàn toàn không đủ. Sự phát triển của các ngành khác cũng còn non trẻ, không có linh kiện chung để giảm chi phí cho bạn, cứ như vậy chỉ làm giết chết sự vật mới sinh ra.

"Thứ hai..." Triệu Thực tiếp tục nói: "Xe này nếu chở khách, có thể chọn ngựa kéo chạy nhanh, hoặc dùng bốn con ngựa để kéo. Nếu kéo hàng, có thể chọn ngựa kéo đi chậm hơn một chút nhưng sức lực lớn. Tiền Đường chưa từng chọn lọc giống ngựa, ở điểm này kém hơn một bậc. Bệ hạ dốc lòng làm ngựa chính ba mươi năm, kết quả rực rỡ. Trong chuyện này, các đời Thánh nhân tiền Đường không một ai có thể sánh vai cùng Bệ hạ."

Thiệu Thụ Đức nghe vậy, đắc ý vuốt râu cười.

Ta đã thay đổi thiên hạ này, cảm giác này thực sự quá sướng.

Nghiêm túc phân tích trình độ lực lượng sản xuất, tôn trọng quy luật khách quan, tích cực hòa nhập xã hội, dùng phương thức phù hợp thực tế để từng chút một đòn bẩy sự tiến bộ. Không khiến người thời đại này cảm thấy quá đột ngột, bởi vì một khi để họ có cảm giác này, rất có thể sẽ gặp phải lực cản không ngờ tới.

Từng chút một thay đổi, chậm rãi tích tiểu thành đại, như vậy lực cản là ít nhất, cũng khả thi nhất để thành công, hắn đã làm được.

Tất nhiên, còn phải cảm ơn phong khí cởi mở đến mức khiến người ta kinh ngạc của thời Đường. Nếu đổi sang thời đại khác, làm vậy chưa chắc đã thành công, đây là lời thật. Xe ngựa đi về hướng bắc, sau khi đi được khoảng một canh giờ, thì từ xa đã nhìn thấy tường thành huyện Xương Bình rồi.

Ở đây người đông hơn. Sau khi nhìn thấy kỵ sĩ Ngân An Trực, lại nhìn thấy xe ngựa bốn bánh chạy nhanh như bay, lại còn là hai chiếc nối liền nhau, mọi người lập tức bị thu hút sự chú ý.

"Chẳng lẽ là Thánh giá?" Có người hỏi. "Thánh giá xuất tuần, chỉ có bốn cái bánh thôi sao?"

"Đừng nói bốn cái bánh, mấy chục cái bánh đều có. Dương Quảng tuần thị thảo nguyên, từng ngồi loại xe này."

"Sao ngươi biết? Mấy chục cái bánh thì làm sao rẽ hướng?"

"Nghe người ta nói." Người nọ không phục, cứng đầu đáp: "Chỉ cần ngựa đủ nhiều, sống sượng kéo lôi cũng có thể chuyển hướng, chỉ là chậm một chút, chắc không đến nỗi nhanh như thế này."

Lưu Thủ Kính đang định vào thành, nghe thấy tiếng ồn ào của đám đông, lập tức dừng bước.

Hắn là con cháu dòng chính của Lưu thị Xương Bình, năm nay mười lăm tuổi. Năm Kiến Cực thứ tư, được chọn vào cung, cùng hoàng tử, công chúa học tập, lần này vì trưởng bối trong nhà trọng bệnh, cho nên xin nghỉ vài ngày, về nhà thăm hỏi, không ngờ còn chưa vào thành Xương Bình, liền nhìn thấy Thánh giá—hắn hiểu rất rõ, đoàn người đông đảo được Ngân An Trực hộ vệ, chỉ có thể là Thánh nhân, dù là Hoàng hậu xuất tuần, cũng chỉ là cung đình vệ sĩ tùy hành, không thể nào xuất động Ngân An Trực được.

Hắn không nán lại bên ngoài, tăng nhanh bước chân đi vào thành.

Một lát sau, đột nhiên có vài thiếu niên từ bên ngoài xông vào, chạy thẳng đến trước một cửa tiệm, thở hồng hộc hỏi: "Chủ tiệm, có cái đó... cái đó... chính là cái đó không?"

Lưu Thủ Kính trong lòng tò mò, dừng bước, lặng lẽ lắng nghe.

Đây là một cửa tiệm chuyên bán hàng sơn dã ngoài biên ải, dược liệu, da thú. Chủ tiệm việc làm ăn ế ẩm, đang ngủ gật ở cửa, nghe vậy nhìn đám thiếu niên một cái, thở dài, nói: "Tuổi còn trẻ mà đã không được rồi à, đáng tiếc."

"Hửm?" Thiếu niên cầm đầu đầy mặt dấu chấm hỏi.

"Thánh nhân năm mươi mấy tuổi rồi, còn có thể đêm đêm ngự số nữ, liên tục có hoàng tử, công chúa..." Chủ tiệm lắc đầu, nói: "Các ngươi mới mười lăm mười sáu tuổi, trẻ tuổi không biết quý trọng thân thể, haiz. Đến muộn rồi, trong tiệm không còn loại thuốc đó nữa."

"Tốt cho ngươi, tên lái buôn chết tiệt! Sao dám vu khống thanh bạch của người khác?" Thiếu niên túm lấy cổ áo chủ tiệm, đỏ mặt tía tai, tức giận nói: "Ta đến mua mũ da, ngươi nói cái gì vậy?"

"Ách..." Chủ tiệm ngẩn người, hóa ra mình hiểu lầm rồi, thế là liên tục xin lỗi. Thiếu niên buông tay ra, vẫn còn tự mình chửi đổng.

Ở độ tuổi này, ngươi có thể nói hắn cái khác không được, nhưng bảo cần dùng thuốc hổ lang mới có thể duy trì, đó chính là sỉ nhục người ta, cho nên đặc biệt phẫn nộ. Chủ tiệm lau mồ hôi lạnh, dẫn năm sáu thiếu niên vào trong tiệm. Ở bên ngoài ồn ào náo động, người không rõ chân tướng nhìn thấy, có khi còn tưởng hắn bán thuốc giả.

"Cần loại mũ da nào? Bổn tiệm có mũ da cừu, mũ da chó..." Chủ tiệm sai tiểu nhị mang tới mấy chiếc mũ, giới thiệu từng cái. "Không phải mấy cái này!"

"Loại mũ này lấy làm gì?" "Có mũ da gấu không?"

"Chính là loại mà võ sĩ Ngân An Trực đội trên đầu ấy." Đám thiếu niên tranh nhau, nhao nhao hỏi.

Chủ tiệm vừa nghe, trực tiếp lắc đầu, nói: "Không có."

"Ngươi ngay cả mũ da gấu cũng không có, sao dám mặt dày bán mũ da?" Có thiếu niên tức giận gõ gõ mặt bàn, chất vấn.

Chủ tiệm bất đắc dĩ nói: "Xin cho các vị tráng sĩ biết, bổn tiệm cũng là một năm trước mới bắt đầu bán da thú. Áo lông bán khá nhiều, nhưng mười cái thì tám cái là da cừu. Mũ thì ít hơn, đất U Châu chúng ta, ngoài người Phiên ra thì ai đội mũ da? Hơn nữa, họ nếu đội mũ da, cũng là tự làm, căn bản sẽ không đến thành để mua. Nếu không phải Thánh nhân khởi xướng một trào lưu, một năm nay ta cũng chẳng bán được mấy chiếc mũ da. Mũ da gấu, ha ha, ai mua chứ!"

"Tiệm nát nhà ngươi, đóng cửa cho rồi." "Tối nay đốt cái tiệm chim cò này của ngươi, cho ngươi không có mũ da gấu." "Đốt thì quá đáng, ta đến tạt phân cho hắn."

"Thôi đi, tiệm này không bán mũ da gấu, suốt ngày bán thuốc giả, sớm muộn gì cũng dẹp tiệm." "Trong thôn chúng ta có người hơn sáu mươi tuổi, mua thuốc giả ở đây, uống xong tối đó chết luôn, còn chưa tìm hắn tính sổ đây."

Chủ tiệm gân xanh trên trán nổi lên, phẩy tay áo, trực tiếp mặc kệ mấy người này.

Lưu Thủ Kính đứng ngoài cửa nghe một hồi lâu, cũng không nhịn được cười.

Đồng thời cũng cảm thấy hơi kinh ngạc, khi ở trong cung đọc sách tập võ thì không thấy gì, hôm nay ra ngoài đi một vòng, lại phát hiện thời thế này thay đổi nhanh thật.

Uy vọng của Thánh nhân thật không còn gì để nói. Đám thiếu niên ở U Châu, mấy năm gần đây hẳn là thường nghe những câu chuyện chinh chiến của Thánh nhân nhỉ? Đại bại Khiết Đan, đánh diệt Bột Hải, võ công hiển hách, sao có thể không khiến người ta ngưỡng mộ?

Người trung niên có lẽ còn chưa thấy gì, nhưng thiếu niên nhiệt huyết nhất mực kính nể kiểu quân vương có võ công không thế này. Nếu đổi lại là thiên tử chẳng có công nghiệp gì, mũ da gấu còn được săn đón như vậy không?

Ngân An Trực, đó là thân quân của Thánh nhân, đại diện cho đội quân mạnh nhất Đại Hạ, là nơi tất cả thiếu niên giỏi cung mã ở U Châu khao khát nhất. Thiên hạ này, đã thay đổi, lòng người dần dần thay đổi.

Cuộc tranh cãi trong tiệm kết thúc, đám thiếu niên lục tục đập cửa bỏ đi. Lưu Thủ Kính chú ý tới, người đi cuối cùng cố tình chậm bước chân, lén lút quay lại, như kẻ trộm mua một gói thuốc, giấu kỹ rồi chạy biến đi mất.

"Ngươi cũng muốn mua thuốc à?" Chủ tiệm nhìn Lưu Thủ Kính từ trên xuống dưới, khuyên nhủ: "Ta thấy ngươi tinh thần sung mãn, thân thể cường kiện, không giống tên đó lúc nãy khí huyết hư nhược. Thuốc hổ lang, tốt nhất đừng dùng, càng dùng càng phế, quý trọng thân thể là chính."

Lưu Thủ Kính không giận, cười nói: "Ta không mua thuốc, chỉ là có việc muốn hỏi."

"Nói đi." Chủ tiệm cũng chán, lấy hai chiếc ghế đẩu đến, đưa Lưu Thủ Kính một chiếc, ngồi xuống hỏi. "Da thú, thảo dược ngoài biên ải có dễ bán không?" Lưu Thủ Kính cảm ơn một tiếng, hỏi.

"Tiệm này là do tổ tiên truyền lại. Nói thật, trước kia không dễ bán lắm, nhưng từ năm ngoái, việc làm ăn đột nhiên tốt lên." Chủ tiệm nói: "Đúng là da thú bán chạy nhất, đáng tiếc là ta không nhập được hàng tốt."

"Tại sao đột nhiên lại bán chạy?" Lưu Thủ Kính hỏi.

"Lúc nãy nghe đám thiếu niên cãi nhau, Thánh nhân lại làm ra thứ gì mới à?" Chủ tiệm không trả lời mà hỏi ngược lại. "Đúng." Lưu Thủ Kính gật đầu, nói: "Xe ngựa bốn bánh rất lớn, chuyển hướng tự do, lại còn chạy nhanh như bay."

"Xe ngựa bốn bánh, lúc trẻ ta cũng từng thấy." Chủ tiệm thở dài: "Phía tây bắc Xương Bình có một con đường đá, năm tháng lâu rồi, trên mặt đá toàn là dấu vết xe lăn sâu hoắm. Lúc đó Mạc phủ chế tạo xe ngựa bốn bánh, vận chuyển lương thực về hướng Quân Đô Kính, dựa vào vết xe để chuyển hướng. Sau đó biến mất, cũng không biết vì sao."

Dựa vào vết xe chuyển hướng? Đúng là một cách hay. Lưu Thủ Kính trong lòng thầm khen, hơi giống "đường ray xe" mà Thánh nhân đã nói.

"Thánh nhân Đại Hạ thật lợi hại." Chủ tiệm tiếp tục nói: "Mỗi khi làm ra một vật gì, đều có thể tạo thành trào lưu. Nói lại chuyện tiểu lang quân hỏi, thực ra rất đơn giản, Thánh nhân ở Bắc Bình mở võ học, phát áo lông cho người nhập học. Tướng sĩ cấm quân lập công huân, cũng ban thưởng áo lông, da thú, găng tay. Đám quân binh này đi dạo khắp nơi, lâu dần, người ngưỡng mộ liền nhiều lên. Tiểu lang quân có lẽ không để ý, riêng huyện Xương Bình chúng ta, trong vòng một năm đã mở thêm hai tiệm da thú. Haiz, kiếm được nhiều hơn cả ta."

"Tại sao kiếm được nhiều hơn ngươi?" Lưu Thủ Kính ngạc nhiên.

Cửa tiệm trước mắt này, hắn tuy không để ý lắm, nhưng lờ mờ có ấn tượng, chắc là cửa hiệu lâu đời.

"Người Quan Tây mở, toàn giọng Linh Châu." Chủ tiệm hậm hực nói: "Họ có thể lấy hàng từ Nội vụ phủ. Chính đán năm nay, Hoàng hậu triệu ngoại mệnh phụ vào cung ban yến, nghe nói đều mặc áo lông thú, cũng ban thưởng không ít áo lông. Sau đó thì, ngươi cũng biết rồi đấy, phàm là người có chút tiền, đều bị vợ mình quấn lấy đòi mua áo lông. Đã tháng mười rồi, đúng là lúc áo lông bắt đầu bán chạy, hận quá, chỉ có thể trơ mắt nhìn người khác kiếm tiền."

Họ chỉ có thể bán áo lông, ngươi còn có thể bán thuốc...

Lưu Thủ Kính cười cười, nói: "Hóa ra là vậy. Hôm nay Thánh nhân đi xe ngựa bốn bánh, gần xa đều đồn thổi. Đợi lát nữa, sợ là đầu đường cuối ngõ, đâu đâu cũng bàn tán xôn xao. Đây lại là một mối làm ăn tốt."

"Ai nói không phải chứ!" Chủ tiệm thở dài: "Thứ Thánh nhân dùng qua, tự nhiên là cực tốt, Ngài uy vọng cao như vậy, tự nhiên người người học theo. Đáng tiếc Thánh nhân không đến tiệm ta mua thuốc, đáng tiếc, đáng tiếc!"

Lần này đến lượt Lưu Thủ Kính đổ mồ hôi trán.

"Nghe quân một lời, thắng đọc mười năm sách, cái này mua thuốc... không phải, cáo từ!"