Từ Hải Châu đến Lạc Dương, tổng cộng hơn một ngàn sáu trăm dặm, trước tiên đi về phía tây đến Từ Châu, sau đó hoặc đi đường bộ, hoặc đi thuyền đến Biện Châu, rồi tiến về phía tây đến Lạc Dương.
Ngày mười sáu tháng Tư, đoàn người hơn tám trăm người tới Từ Châu, dừng lại hai ngày, đợi được một đợt thuyền, liền chia nhau ra đi, hướng tới Biện Châu.
"Vương tướng quân, nay Biện Thủy dùng còn nhiều không?" Lưu Ẩn ngồi cùng thuyền với Vương Sư Lỗ, xung quanh nhàn rỗi không có việc gì, liền hỏi.
"Sao lại không nhiều?" Vương Sư Lỗ nhìn hắn một cái, nói: "Không chỉ Biện Thủy, các con sông như Oa Thủy, Nhữ Thủy, Dĩnh Thủy, Thái Thủy, Hoán Thủy đều đã được tận dụng. Năm xưa Thánh nhân tranh đoạt Hà Nam với Chu Toàn Trung, đối với mạng lưới sông ngòi tứ thông bát đạt này vô cùng ấn tượng. Nay Hà Nam đã là đất của Vương, đương nhiên phải tận dụng triệt để."
Lưu Ẩn gật gật đầu.
Hắn cũng từng là một phương hùng chủ, nhãn quang vẫn còn đó. Thánh nhân đánh trận với quân Lương, e rằng chính là vì mạng lưới sông ngòi chằng chịt ở Hà Nam mà chịu không ít khổ sở nhỉ?
Hà Nam là đất bốn chiến, đồng thời cũng là nơi tứ thông bát đạt, dù dùng binh về hướng nào cũng đều vô cùng nhanh chóng thuận tiện. Mạng lưới sông ngòi chằng chịt còn có thể cung cấp các tuyến đường vận tải nhanh chóng, giá rẻ, nếu là một vị hùng chủ chiếm cứ Hà Nam, những con kênh đào này sẽ trở thành lợi khí chinh chiến của hắn.
Đương nhiên, nếu không có hùng chủ, thì Hà Nam chính là tử địa.
Thế sự không gì là tuyệt đối, đều là tùy người mà thôi.
Thuyền bè trên kênh đào vẫn rất nhiều. Lưu Ẩn nhìn chưa đã mắt, đứng dậy phóng tầm mắt nhìn xa.
Từng chiếc thuyền này nối tiếp chiếc thuyền kia lướt qua nhau.
Lưu Ẩn mắt sắc, nhìn thấy một góc vải len lộ ra trong khoang thuyền. Thứ này, dù là ở Lĩnh Nam cũng đã xuất hiện, nhưng doanh số không lớn. Dù sao mùa đông cũng không quá lạnh, thời gian cần mặc áo len không dài, chỉ những người gia cảnh khá giả mới mua.
Ngoài vải len ra, còn có rất nhiều hàng hóa khác, nhưng đều bị che đậy kín mít, không nhìn rõ lắm.
Tuy nhiên, Lưu Ẩn có thể đoán ra, đại khái cũng chỉ là da thú, dược liệu các loại mà thôi.
Ngoài hàng hóa ra, hắn còn phát hiện ra vài thứ bất thường.
"Vương tướng quân, sao phu kéo thuyền lại ít thế? Trong mười chiếc thuyền thì có sáu bảy chiếc là dựa vào ngựa kéo để kéo thuyền?" Lưu Ẩn xoay người lại, khiêm tốn thỉnh giáo.
"Một là, lấy người làm súc vật, không tốt." Vương Sư Lỗ đại nghĩa lẫm liệt nói.
Lưu Ẩn ra vẻ bừng tỉnh đại ngộ, nhưng trong lòng thì không tin: Ngươi nói phét đấy à?
"Hai là, nước nhà súc vật rất nhiều, không cần thiết phải dùng người. Sức người cũng không lớn bằng súc vật." Vương Sư Lỗ nói.
Lưu Ẩn lần này im lặng.
Chuyện dùng súc vật để kéo thuyền, cổ nhân đã có, tại sao mãi vẫn không phải là chủ lưu, bởi vì khan hiếm đó thôi.
Bò thiến, ngựa kéo, la, những loại súc vật phù hợp để kéo thuyền này, ngươi tưởng thực sự có thể muốn là có ngay sao?
Tiền Đường còn xem là súc vật nhiều đấy. Lưu Ẩn không hề biết, những triều đại sau này số lượng súc vật bảo tồn còn chẳng bằng Tiền Đường.
Thời Đường, quan lại cưỡi ngựa vào triều, đi ra ngoài cũng cưỡi ngựa.
Bắc Tống như Khấu Chuẩn thân phận bậc nào, về nhà cũng chỉ có thể cưỡi lừa.
Thế cũng thôi đi, mấu chốt là số lượng lừa cũng không đủ. Tống Nhân Tông chinh phạt Tây Hạ, từ khắp cả nước điều động năm vạn con lừa để vận chuyển quân lương, thật đúng là không thể tin nổi.
Thời Đường, đội quân la lừng danh Hoài Tây, động một chút là năm ngàn kỵ, tám ngàn kỵ. Mà quân Ngụy Bác phụng mệnh triều đình chinh thảo bọn họ, cũng có tới hơn vạn kỵ binh.
Vương Dung và Lý Khắc Dụng đại chiến, dẫn "mười vạn kỵ", tuy nói có hơi khoa trương, nhưng mười vạn con ngựa thì vẫn có.
Một xã hội nông nghiệp phát triển cao độ, lại không có đủ súc vật, nguyên nhân chỉ có một: Bách tính nghèo.
Mà đúng dịp thay, sưu thuế của Bắc Tống còn nặng hơn cả cuối thời Đường và Ngũ Đại, hoàn toàn khớp. Bách tính nghèo rớt mồng tơi, lấy đâu ra súc vật?
"Ba mươi năm trước, Thánh nhân còn ở Linh Châu, vì để gom tiền thưởng quân, đã bán tháo ngựa." Vương Sư Lỗ nói tiếp: "Một con giá ba mươi mấy tấm lụa. Ba mươi năm trôi qua, nay một con ngựa cũng chỉ hai mươi tấm lụa, lúc rẻ thậm chí chỉ cần hai mươi tấm lụa tạp. Ở Quảng Châu, một con ngựa bao nhiêu tiền?"
"Nếu là ngựa tốt phương Bắc, ít nhất cũng phải sáu bảy vạn tiền." Lưu Ẩn nói.
Vương Sư Lỗ tính toán một chút, nếu là lụa là bình thường, quy đổi ra cũng xấp xỉ hai trăm tấm, gần như gấp mười lần phương Bắc.
"Mấy chục quan mua một con ngựa, thế này thì quá đắt rồi." Vương Sư Lỗ kinh ngạc nói: "Bách tính ai mà dùng nổi? Số tiền này đủ để mua một ngôi nhà nông gia tử tế rồi."
"Bách tính làm sao có thể dùng ngựa cơ chứ." Lưu Ẩn cười nói.
"Đây chính là vấn đề nằm ở chỗ đó." Vương Sư Lỗ nói: "Muốn người ta dùng nổi súc vật, thì phải kéo giá xuống. Mấy chục quan tiền làm việc gì không tốt, cớ sao cứ phải mua ngựa? Thời kỳ Tiền Đường thiếu ngựa nhất, bị người Hồi Hột tống tiền, cũng chỉ bốn mươi tấm lụa một con."
Sau loạn An Sử, hệ thống nuôi ngựa của triều Đường từng có lúc sụp đổ, buộc phải mua ngựa từ người Hồi Hột.
Người Hồi Hột không phải kẻ ngốc, thấy ngươi thiếu ngựa, tất nhiên đòi giá cao, "Giữa thời Càn Nguyên (Hồi Hột) mỗi năm đến giao dịch, lấy một con ngựa đổi bốn mươi tấm lụa, động tới vài vạn con ngựa."
Người Hồi Hột không những bán giá cao, còn một lần bán tới mấy vạn con ngựa, một con ngựa bốn mươi tấm lụa chẳng khác nào cướp bóc—quy đổi ra tiền, kiểu gì cũng phải tầm 20 quan.
Nhưng triều Đường dần dần dành thời gian điều chỉnh lại, bắt đầu xây dựng lại Mục giám ở khắp nơi. Họ thậm chí còn nuôi ngựa, lừa ở cả Phúc Kiến, "chăn thả du mục", Tuyền Châu lúc bấy giờ nuôi tới bảy ngàn con ngựa.
Chiêu Nghĩa Tiết độ sứ nuôi ngựa ở gần chùa Tân Lương, Lộ Châu, "ngựa như vịt mà khỏe, cái mà đời gọi là giống Tân Lương, mỗi năm thu lợi tiền ngựa tới mấy trăm vạn."
Ngựa ở chùa Tân Lương, Lộ Châu thậm chí còn hình thành thương hiệu, mỗi năm ổn định bán ra thị trường khoảng năm trăm con ngựa.
Năm Thái Hòa thứ bảy, Ngân Châu Thứ sử Lưu Nguyên tấu, Ngân Châu đã có hơn bảy ngàn con ngựa.
Trong năm này, giá ngựa Đại Đường giảm xuống còn 15—20 tấm lụa, đại khái chừng 8—10 quan tiền.
Đối chiếu với Bắc Tống, một con ngựa mấy chục quan, đây còn là giá mua quân sự, dân gian mua vào còn gần trăm quan. Giá của lừa, la, bò, thậm chí còn vượt xa triều đại Ngũ Đại chiến tranh liên miên—đây lại là giá súc vật thời thái bình thịnh thế, thật khiến người ta không thể hiểu nổi, sao có thể vô năng đến mức độ này?
Hạ triều trải qua ba mươi năm khổ tâm cô ế về chính sách ngựa, lại thông thương có qua có lại với thảo nguyên, giá ngựa năm nào cũng giảm. Hơn nữa, chất lượng tổng thể của những con ngựa tràn ngập trên thị trường khá tốt, vốn dĩ giá phải cao hơn ngựa Đường một chút, kết quả lại cơ bản duy trì mức giá cũ, có thể thấy số lượng súc vật bảo tồn trong xã hội đã cao tới mức đáng kể.
Tác dụng của súc vật trong xã hội nông nghiệp, dù có đề cao bao nhiêu cũng không quá.
"Đại Hạ hiện nay rốt cuộc có bao nhiêu ngựa?" Lưu Ẩn vừa rồi nhìn thấy một con ngựa tốt thân hình vô cùng to lớn, có chút kinh ngạc, bèn hỏi.
"Cái này... ta cũng không rõ lắm. Ngựa quan có mấy chục vạn con chắc là vẫn có." Vương Sư Lỗ nghĩ một chút, nói: "Ngựa dân nuôi, có lẽ không dưới hai mươi vạn con, có khi là ba mươi vạn? Thậm chí nhiều hơn? Không ai thống kê qua, nhưng Quan Bắc, Quan Nội, Hà Lũng, Trực Lệ đâu đâu cũng thấy những tráng sĩ cưỡi ngựa, đây cũng là sự thật. Năm sau giá ngựa chắc chắn sẽ thấp hơn năm nay, cái này là khẳng định."
"Vì sao?" Lưu Ẩn hỏi.
"Ngựa Khiết Đan, ngựa Hắc Thủy phiên, ngựa Bột Hải Suất Tân đều đang đợi để tiến vào Trung Nguyên đấy." Vương Sư Lỗ nói: "Các nơi mục trường quan doanh chắc cũng sẽ thả ra một đợt ngựa, ba năm vạn con không thành vấn đề."
Lưu Ẩn thở dài một hơi.
May mà lão tử không cứng đầu tới cùng. Dân gian nuôi ngựa hai ba mươi vạn, đây là tình hình gì vậy? Các trấn Lĩnh Nam, có được năm trăm, một ngàn kỵ binh là đã có thể vênh mặt hất hàm sai khiến rồi. So với người ta, thật đúng là tức chết người.
"Giá ngựa thấp xuống, phu kéo thuyền trên kênh đào rồi sẽ dần dần biến mất." Vương Sư Lỗ chỉ vào một đám đàn ông đang chậm rãi đi qua, hô những tiếng hiệu lệnh chỉnh tề, như thể đang nói về cái gọi là ngành công nghiệp hoàng hôn: "Bọn họ phải tự tìm đường sống thôi."
"Thực ra không chỉ giá ngựa, giá bò những năm này cũng giảm mạnh." Vương Sư Lỗ nói tiếp: "Ta nghe nói Doanh Châu, Thẩm Châu đã chọn ra mấy vạn con bê từ chiến lợi phẩm, huấn luyện từ nhỏ, cho chúng quen với việc cày ruộng. Tuy nhiên đây chỉ là biện pháp ứng cấp, Tư Nông Tự vẫn luôn gây giống loại bò cày sức kéo lớn, sức bền tốt. Bách tính cũng chọn ra một số con bò tương đối ôn thuần, cho chúng giao phối, sau khi đẻ bê con thì huấn luyện. Bò thịt không đáng tiền, bò sữa đáng tiền hơn một chút, bò cày là đáng tiền nhất, bò cày rẻ rồi, bách tính dùng nổi, thì có thể trồng nhiều lương thực hơn, bản thân cũng đỡ tốn sức, khi bị trưng tập huấn luyện, liền không có nhiều lời oán trách."
Lưu Ẩn nghe vậy, há hốc miệng, hồi lâu sau, lại một lần nữa khiêm tốn cúi đầu.
Những việc làm này của Kim thượng, hắn tâm phục khẩu phục, còn phục hơn cả việc bị đánh bại trên chiến trường.
Bọn họ vốn dĩ không cùng một tầng thứ.
"Thực ra, ta có quen biết vài phiên khách thương nhân hải ngoại..." Lưu Ẩn nói.
"Chưa bị ngươi giết à?" Vương Sư Lỗ cười nói.
Lưu Ẩn ngượng ngùng ngồi xuống, nói: "Năm nay hắn không tới, nhưng những năm trước từng bán hơn mười con ngựa Đại Thực tới Quảng Châu, xưng là bảo mã, ta cho người mua lại, nuôi trong vườn rừng, nhưng đều nuôi chết cả rồi."
!" Vương Sư Lỗ giật mình, mắng: "Đồ bạo trân thiên vật! Thánh nhân khổ công tìm kiếm bảo mã mà không được, ngươi lại nuôi chết!"
"Tuy nhiên—" Vương Sư Lỗ ổn định lại tâm tư, nói: "Đừng nói ta không giúp ngươi, hôm nay sẽ chỉ cho ngươi một con đường sáng."
"Tướng quân xin cứ nói." Lưu Ẩn cũng cảm thấy bản thân dường như đã làm hỏng việc, có chút hoảng sợ.
"Nếu ngươi có thể liên lạc với vị thương nhân hải ngoại đó, có thể lệnh cho hắn tiếp tục bán ngựa tới, triều đình sẽ trọng kim thu mua, thậm chí có thể ban cho quan chức." Vương Sư Lỗ nói: "Nếu làm thành việc này, tuyệt đối là một đại công."
"Đa tạ chỉ điểm." Tìm được đường lập công, trong lòng Lưu Ẩn vui mừng.
Ngày hai mươi lăm, đoàn người tới Biện Châu.
Dừng lại một ngày, rồi tiếp tục đi về phía bắc, qua Vạn Thắng Trấn, Phố Điền Trấn, Huỳnh Trạch, Hà Âm, Củng Huyện, Yển Sư, cuối cùng dọc theo Tào Cừ tiến vào Tân Đàm trong thành Lạc Dương.
Sau khi thuyền hạ neo, bọn họ cũng lên bờ.
Vệ Úy Tự tiếp nhận Lưu Ẩn và những người khác, tạm thời giam giữ họ trong Thần Đô Uyển—số người quá đông, đủ ba trăm hơn, trước tiên đi giúp làm chút việc ở các vườn trại trong Thần Đô Uyển cũng là tốt.
Vương Sư Lỗ cho binh sĩ thuộc hạ nghỉ hai ngày, ước hẹn ba ngày sau sẽ lên thuyền ngoài Tiết Thành Cừ phía đông thành để quay về Hải Châu.
Hắn không phải lần đầu tới Lạc Dương, nhưng lại là lần đầu đi thuyền đến Lạc Dương.
Sự tiện lợi của đường thủy để lại cho hắn ấn tượng sâu sắc.
Hắn dạo quanh khu vực Tân Đàm.
Nơi đây gần như là một khu trung chuyển hàng hóa quy mô lớn, thương nhân các đạo các châu thậm chí các nước đều hội tụ ở đây. Hàng hóa gì cũng có thể thấy, người gì cũng có thể gặp.
Bách tính lộ vẻ kiêu hãnh.
Thuế lại hớn hở vui mừng.
Sĩ nhân vui đến quên cả đường về.
Thánh nhân dừng chân ở Bắc Kinh vài năm, sự phồn hoa của Đông Kinh thậm chí còn lên một tầm cao mới, không hề bị ảnh hưởng chút nào.
Vị trí của Lạc Dương quả thực đắc thiên độc hậu.
Nếu tuyến đường thủy thông tới Tương Dương có thể khai thông, thì hàng hóa vùng Giang Hán cũng có thể vận chuyển vào với một mức giá rẻ bất ngờ.
Nhìn vào tình hình Đại lực khai phát các châu Tương, Dĩnh, Phục, Ngạc, Nhạc như hiện nay, một khi những nơi này trưởng thành, đối với Lạc Dương mà nói, có Giang Nam hay không cũng không quan trọng nữa, Giang Hán có thể trở thành kho lương của Đại Hạ, thậm chí còn có thể cung cấp lượng lớn lụa là, trà.
Chỗ tốt, phải tranh thủ mua lấy một tòa nhà ở Lạc Dương mới được.
Thêm nữa, Thánh nhân cũng sắp sửa khởi hành trở về rồi nhỉ?
