Cả tháng Mười một, đế quốc rộng lớn này trôi qua trong sự "bình bình vô kỳ". Cũng vào lúc này, tin tức từ phía Tây lần lượt truyền về, khiến Tháp Mỗ đang đi dạo lấy cảm hứng cảm thấy tâm tình vô cùng phức tạp.
Ngày mùng năm tháng Mười một, theo lời mời, ngày hôm sau hắn sẽ đến thăm phủ đệ của Lý Tuân - Lệnh của Thương vụ Nội vụ phủ, nên hắn ra ngoài mua vài món quà.
Người tên Lý Tuân này, hắn đã tìm hiểu qua. Là người Ba Tư, gia tộc của y ba trăm năm qua vẫn luôn đi lại giữa hai bên để buôn bán, không hề đoạn tuyệt liên lạc với quê nhà, chỉ là trong một hai thế hệ gần đây, họ đã dần dần "Đường hóa", viết được thơ Đường xuất sắc, cách nhìn nhận sự vật, suy nghĩ vấn đề cũng mang thói quen rõ rệt của người Đường.
Mười hai năm trước, Lý Tuân được Thiệu Doãn Hãn bổ nhiệm làm Lục sự của Nội vụ phủ - một cơ quan nội cần của hoàng thất - một chức quan nhỏ cấp bậc thấp nhất.
Mười hai năm sau, y đã thăng chức làm người đứng đầu cơ quan thương mại của Nội vụ phủ. Sự giúp đỡ lớn nhất có lẽ đến từ em gái y, năm nay mười sáu tuổi, một mỹ nhân Ba Tư thuần chủng, trong lúc Thiệu Doãn Hãn đến thăm phủ đệ nhà họ Lý đã dâng điệu múa, sau đó Hãn bị ép phải ở lại qua đêm tại đó. Vài tháng sau, bụng em gái y to lên, Lý Tuân được thăng liền mấy cấp, trở thành một trong những quan viên chủ chốt của Nội vụ phủ.
Khi ở Tây thị Trường An, Tháp Mỗ cảm thấy phiền não vì không biết nên chọn quà gì.
"Nếu ngài muốn mua dược liệu, tôi không khuyến khích làm vậy." Một thương nhân đến từ Baghdad là Mãn Tốc Nhĩ nói: "Người Hạ rất khỏe mạnh, rất ít khi đau ốm."
"Tại sao lại nói vậy?"
"Trước đây tôi ở Quảng Châu, thương nhân từ Ba Tư, Đại Thực tới, trong một năm mười người chết năm người. Nhưng người Trung Quốc ở Quảng Châu lại không như vậy, họ rất khỏe mạnh."
Tháp Mỗ không nói nên lời. Có một khả năng là người Trung Quốc thích nghi với môi trường Quảng Châu tốt hơn chăng?
"Ta nghe nói người Ba Tư ở Quảng Lăng, trong một năm mười người nhiều nhất cũng chỉ chết ba người." Tháp Mỗ nói.
Mãn Tốc Nhĩ gật đầu, nói: "Người Đại Thực đến Hải Châu, Đăng Châu, nhiều nhất chết một hai người. Nhưng người Trung Quốc trông có vẻ vẫn khỏe mạnh hơn, họ không chết nhiều người như vậy. Ngài xem vóc người họ cao lớn biết bao, sắc mặt hồng hào nhường nào."
Tháp Mỗ từ bỏ việc tiếp tục bàn luận chuyện này.
Lãnh thổ bao la như vậy, nghe nói mới chỉ có bốn mươi triệu dân, hơn nữa sản vật phong phú. Tính sơ qua là biết, mỗi người có thể chia được bao nhiêu lương thực, thịt thà, trứng sữa, sao có thể không cao lớn được chứ?
"Ngài khuyên tôi nên mua gì?" Tháp Mỗ hỏi.
"Mua chút hương dược đi." Mãn Tốc Nhĩ làm một cử chỉ, mấy tên gia nhân Đại Thực bê tới một đống hương dược.
Trong ngữ cảnh của người Đường, "hương" và "hương liệu" là hai khái niệm khác nhau, cái trước thường liên hệ với thuốc men, cái sau lại gắn liền không thể tách rời với ẩm thực.
"Đây là trầm hương, người Hạ thường dùng khi tế tự. Ồ, lúc đi vệ sinh cũng dùng, để che giấu mùi hôi." Mãn Tốc Nhĩ chỉ vào phần hương dược đầu tiên, nói.
Sử sách ghi chép, khi Thạch Sùng đi vệ sinh, thường có hơn mười mỹ nữ mặc y phục lộng lẫy xếp hàng ngay ngắn bên cạnh, nấu bột hương, xông hương, chủ yếu dùng chính là trầm hương. Có phải rất biến thái không? Người thời đó cũng thấy biến thái, khách đến nhà Thạch Sùng chơi thường "thẹn thùng không dám đi vệ sinh" - bất luận là ai bị hơn mười mỹ nữ ăn vận lộng lẫy chằm chằm nhìn vào, cũng không tiện đi đại tiện tiểu tiện mà.
"Long não hương, thời Đường đã rất thịnh hành, chủ yếu là nhập dược. Còn có tăng lữ lấy ra để súc miệng, trị hôi miệng. Ở nước Hạ, lại có một cách dùng kỳ lạ, Hoàng đế bệ hạ cho người đặt long não hương vào trong tủ quần áo, nghe nói có thể trừ khử côn trùng."
"Đàn hương, hoắc hương, đinh hương, ngải nạp hương, giáp hương, giáng chân hương, chiêm đường hương..."
"Đủ rồi." Tháp Mỗ túi tiền eo hẹp, không có nhiều tiền như vậy, nên chỉ mua một phần nhỏ trầm hương, long não hương.
Sau khi trả tiền, hắn không rời đi ngay mà hỏi ngược lại: "Ngài tới nước Hạ nhiều năm như vậy, có cách nhìn gì về quốc gia này?"
Mãn Tốc Nhĩ suy nghĩ một chút rồi nói: "Người Hạ vóc người rất cao lớn, khỏe mạnh cường tráng."
Tháp Mỗ gật đầu ra hiệu rằng mình đang nghe.
Thực tế, cách nói này của Mãn Tốc Nhĩ rất giống với cách nói trong "Tô Lai Mạn Du Ký" - cuốn sách đó viết từ 66 năm trước.
Tô Lai Mạn là một thương nhân, từng đến Trung Quốc và Ấn Độ. Sau khi quan sát kỹ lưỡng, ông cho rằng người Trung Quốc khỏe mạnh hơn người Ấn Độ, cũng ưa nhìn hơn họ rất nhiều.
Điều khiến Tô Lai Mạn cảm thấy kinh ngạc nhất là, ở Trung Quốc thường thấy những người cao lớn. Từ "cao lớn" xuất hiện rất nhiều lần trong sách, ông cho rằng vóc người người Đường cao lớn, cường tráng hơn người Ả Rập, người Ba Tư. Điểm này cũng phù hợp với ghi chép trong sử nước Ba Tư, trận chiến Đát La Tư hơn một trăm năm trước, họ đã từng kinh ngạc trước vóc người cao lớn của binh sĩ nước Đường.
"Họ trông rất đẹp, da dẻ trắng hồng, không gì đen hơn tóc họ. Phụ nữ nước Hạ để mặc mái tóc bay bổng, nếu ngài có cơ hội đến Bình Khang Lý để chiêm ngưỡng một chút thì..." Mãn Tốc Nhĩ nói tiếp.
Tháp Mỗ trong lòng xao động.
Viết lách là cần phải liên hệ thực tế, cứ ru rú trong nhà thì viết được cái gì? Hắn tính toán số tiền trong túi, quyết định tìm cơ hội đến Bình Khang Lý để tìm hiểu phong tục nước Hạ - hắn cân nhắc việc này với thái độ nghiêm túc, mặc dù điều này vi phạm giáo lý cơ bản.
"Trong quốc độ này, có đủ mọi thứ để hưởng lạc. Có rừng rậm xinh đẹp, thảo nguyên bao la, sông lớn chảy không ngừng, rất nhiều đất đai đã được cày cấy. Họ rất thích hưởng lạc, mỗi khi đến lễ tết, mọi người đều không làm việc, khắp nơi đều cuồng hoan. Quan lại, quý tộc thậm chí sẽ nhảy múa cùng nông nô."
"Việc này có chút giống với Ba Tư." Tháp Mỗ nói.
"Quốc gia này sản xuất nhiều bột mì, gạo và kê." Mãn Tốc Nhĩ nói: "Vương công quý tộc ăn bánh mì loại hảo hạng, người bình thường ăn cơm kê. Mọi người dùng gạo để làm giấm, ủ rượu, chế đường."
"Sản lượng lương thực có cao không?" Tháp Mỗ hỏi.
"Thành thật mà nói, rất cao. Ở Đại Thực, chỉ có một số ít nơi như Syria, Baghdad là sản lượng lúa mì có thể đạt tới trình độ của họ."
Tháp Mỗ lại gật đầu.
Syria và Baghdad là những khu vực tinh túy nhất của đế quốc Đại Thực, dân cư đông đúc, thương nghiệp phồn vinh, ruộng đồng được chăm sóc rất tốt, sản lượng rất cao. Lấy hai nơi này ra so sánh, đã đủ nói lên vấn đề rồi.
"Quốc gia này có hơn ba trăm phủ thành, có lẽ là bốn trăm, tôi không chắc lắm." Mãn Tốc Nhĩ nói: "Mỗi phủ thành đều có quan viên, và có các thành phố khác trực thuộc. Trong thành phố cư ngụ đông đảo dân cư, còn có quân đội được huấn luyện bài bản."
"Bốn trăm?" Tháp Mỗ có chút kinh ngạc: "Thành phố lớn cỡ nào?"
"Tôi từng đến Quảng Châu, Dương Châu, Biện Châu, Lạc Dương và Trường An, tôi chỉ có thể nói với ngài, mỗi thành phố đều rất lớn, không nhỏ hơn Trường An bao nhiêu." Thực ra, Mãn Tốc Nhĩ cũng không chắc chắn lắm, nhưng xét về năm thành phố mà hắn đã đi qua, quả thực rất phồn vinh, khiến hắn nảy sinh ảo giác là các thành phố khác cũng lớn như vậy.
"Bốn trăm cái Trường An? Không thể nào." Tháp Mỗ lắc đầu, nói: "Nhìn tòa thành này xem, mỗi sáng sớm, quản gia hoàng thất, nô tỳ, đầy tớ của tướng quân, người thì cưỡi ngựa, người thì đi bộ đi mua sắm vật phẩm mà chủ nhân cần. Ở các thành phố khác, có nhiều quý tộc như vậy sao?"
"Tôi không biết." Mãn Tốc Nhĩ cũng hơi ngẩn người, chỉ có thể lắc đầu.
"Thu nhập hàng năm của họ là bao nhiêu?" Tháp Mỗ lại hỏi.
Mãn Tốc Nhĩ ngây ra, đây là chuyện mà hắn có thể biết sao? Tuy nhiên hắn bừa một con số: "Theo lời một vị hoạn quan quen biết, khoảng mười tỷ Dirham."
Tháp Mỗ nghi ngờ nhìn hắn một cái.
Lấy quê hương Bạt Hãn Na của hắn làm ví dụ, thu nhập hàng năm của thủ phủ Bạt Hãn Na là 280.000 Dirham, thu nhập hàng năm của thành phố lớn nhất Câu Chiến Đề là 100.000 Dirham.
Sa Thập (Tashkent) vì có mỏ bạc, thu nhập hàng năm đạt 607.100 Dirham.
Thu nhập hàng năm của thủ đô Bukhara là 1.189.200 Dirham.
Thu nhập của cả quốc gia là 50 triệu Dirham - một đồng vàng Arab Dinar khoảng 4,25 gram, một đồng bạc Arab Dirham khoảng 2,97 gram, một đồng Dirham Ba Tư khoảng 3,73 gram.
Nếu thu nhập tài chính hàng năm của nước Hạ đạt tới mười tỷ Dirham, thì trận chiến này thực sự không cần đánh nữa, đầu hàng cho xong.
"Theo tôi biết, thu nhập tài chính của nước Hạ không tính bằng tiền vàng bạc." Tháp Mỗ nói.
Đại Thực, Ba Tư là xã hội tiền tệ vàng bạc hóa, nước Hạ cũng vậy sao? Theo quan sát của hắn, rõ ràng là không phải. Vậy thì, con số "mười tỷ" này rất có khả năng là đang nói bậy.
Mãn Tốc Nhĩ bị hắn nói cho có chút không giữ được mặt mũi, liền phất phất tay, nói: "Tôi dám lấy tín ngưỡng của mình ra thề, tất cả những điều này đều là thật. Ngài đi đi, tôi sẽ không nói chuyện với ngài nữa."
Tháp Mỗ lịch sự xin lỗi, sau đó rời đi, rất nhanh đã trở lại quán dịch nơi họ lưu trú.
Sau khi trải giấy bút ra, hắn lại bắt đầu viết—
"...Quốc gia do Thiệu Doãn Hãn cai trị là một nơi tươi đẹp, đáng mơ ước. Con người vóc dáng cao lớn, khỏe mạnh xinh đẹp, đối với người nước ngoài có sức hấp dẫn rất mạnh. Phần dưới đây không liên quan đến cuốn sách này, nhưng xin ghi chú đặc biệt: Du lịch ở nước Hạ, cần hai loại giấy chứng nhận, một loại do quan viên thành phố cấp, trên đó ghi rõ tên tuổi, giới tính, tôn giáo của người du lịch và tùy tùng; bản còn lại do quan viên đồn trạm cấp, trên đó ghi rõ tài sản mang theo, chủng loại hàng hóa, số lượng, mỗi khi qua một đồn trạm đều sẽ có người kiểm tra."
"...Quốc gia này vô cùng ổn định. Khi ba mươi mấy năm trước Hoàng Sào tàn sát mười hai vạn tín đồ Tạo Vật Chủ, tín đồ Do Thái giáo, Cơ Đốc giáo, Bái Hỏa giáo cư ngụ tại Quảng Châu, Tạo Vật Chủ - hãy để chúng ta ca tụng sự cao quý của Ngài - đã hoàn toàn thu hồi sự che chở đối với họ, cả quốc gia rơi vào hỗn loạn. Nhưng họ đã khôi phục lại được, cây roi của Huda đã hợp nhất hoàn toàn quốc gia này, hiện tại đã vững như bàn thạch, vô cùng ổn định, thương nhân các nước bắt đầu tụ tập trở lại."
"...Thiệu Doãn Hãn kế thừa chế độ quân đội của đế quốc Đường. Hai trăm năm trước, binh sĩ của họ giống như chúng ta, phải dùng tiền để đánh trận, nhưng giờ đây chi phí của binh sĩ do chính phủ chi trả thống nhất. Nói cách khác, họ là binh sĩ chuyên nghiệp, tập trung hơn vào quân sự. Theo điều tra, quốc gia này có khoảng hơn một triệu binh sĩ chuyên nghiệp. Số lượng này vô cùng đáng sợ, binh sĩ chuyên nghiệp có thể vượt ngàn núi vạn sông, có thể chiến đấu toàn thời gian mà không cần lo lắng về kế sinh nhai ở nhà."
Tiếng bước chân vang lên ở gian ngoài.
Tháp Mỗ như kẻ trộm vội cất bản thảo, rồi lại đặt một bản báo cáo đã tổng hợp xong lên bàn.
Mã Cáp Mộc gõ cửa đi vào, rất nhanh đã nhìn thấy bản báo cáo trên bàn.
Hắn cầm lên, sau khi đọc kỹ, trên mặt lộ vẻ mờ mịt.
"Tôi nghĩ——" Tháp Mỗ sắp xếp lại câu từ, nói: "Chúng ta nên thảo luận kỹ lưỡng về các chi tiết đàm phán sắp tới."
"Không kịp nữa rồi." Mã Cáp Mộc nói.
Tháp Mỗ ngẩn người.
"Hoàng đế nước Hạ triệu kiến, bây giờ phải đi ngay." Mã Cáp Mộc nói.
