"Lại trút bỏ được một nỗi bận lòng." Trên xe ngựa, Thiệu Thụ Đức nhắm mắt, lẩm bẩm nói.
Chủng thị khẽ khàng xoa bóp cho hắn.
Người đàn bà này thật "đáng sợ".
Nàng sẽ không đồng ý với những yêu cầu biến thái của Thiệu Thụ Đức, nhưng ở những phương diện khác, lại phục vụ hết sức chu đáo.
Trên đường tới Đông Đô, sinh hoạt thường nhật của Thiệu Thụ Đức hầu như đều do nàng chăm sóc. Chi tiết thì tận thiện tận mỹ, thái độ thì cẩn trọng không chút cẩu thả, đến mức Thiệu Thụ Đức muốn hỏi nàng: "Như vậy có mệt không?"
Nhưng cuối cùng hắn vẫn không hỏi.
Mỗi người đều có giá trị quan của riêng mình, họ có chuẩn mực hành vi và lối sống riêng, cưỡng ép người khác thay đổi ngược lại không hay.
"Bệ hạ ôm đồm quá nhiều tâm sự rồi." Giọng nói dịu dàng của Chủng thị vang lên bên tai.
"Quả thực là vậy." Thiệu Thụ Đức cười khổ một tiếng.
Từng có lúc, hắn tưởng rằng quét sạch thiên hạ là đã làm xong phần lớn công việc. Nhưng hắn nhanh chóng nhận ra mình đã nghĩ nhiều, từng việc từng việc ập tới, khiến người ta tay chân luống cuống.
Hắn tất nhiên có thể nhẹ nhàng hơn một chút.
Làm ít việc đi chẳng phải là được rồi sao? Là một hùng chủ thống nhất Cửu Châu, lẽ nào còn có ai ép hắn làm việc hay sao?
Nói thì nói vậy, nhưng con người thực sự không thể tiêu sái như thế được.
Người ép hắn làm việc cũng có, chính là bản thân hắn.
Điều này giống như một người tích góp được một số tiền, sau khi làm xong một việc lớn vẫn còn dư lại chút ít, thế là hắn quyết định tiêu nốt số dư đó. Vì số tiền tiêu cho mỗi khoản đều nhỏ, nơi tiêu tiền lại nhiều, vô cùng vụn vặt, khiến bản thân lại trở nên mệt mỏi.
Có đôi khi, hắn định vứt hết những việc vặt vãnh này cho cấp dưới, còn mình thì chạy ra ngoài "vui chơi" một năm tám tháng. Nhưng con người rốt cuộc không thể tùy hứng như vậy, hắn đã không còn tư cách đi lang thang khắp nơi nữa, rất nhiều việc cũng không yên tâm giao cho cấp dưới làm — trước khi cục diện mới hoàn toàn hình thành.
"Sau khi xong xuôi Á Long, còn có Tượng Hùng. Sau khi xong Tượng Hùng, lại còn chuyện phía Ba Tư. Thậm chí cả vùng Bắc Đình, người Hạt Cát Tư cũng ngày càng tích cực, không thể không phòng." Thiệu Thụ Đức thở dài.
"Nha trướng của người Hạt Cát Tư chẳng phải ở vùng Kiếm Hà (sông Yenisei) sao? Tại sao họ lại nam hạ quấy nhiễu?" Chủng thị tò mò hỏi.
"Không có lý do gì khác. Lạnh! Thời tiết trở nên lạnh lẽo." Thiệu Thụ Đức nói: "Thời tiết vừa lạnh, mưa ít, cỏ chăn nuôi không tươi tốt. Mùa đông lại càng khiến người ta đông cứng, trâu dê bị giết hàng loạt, cuộc sống ngày càng khó khăn. Năm nay, Lý Phiên Viện chắc phải cứu trợ thiên tai rồi."
Chủng thị chợt hiểu ra.
Nàng ở cạnh Thánh nhân, cũng nghe tin từ thảo nguyên phía Bắc báo về, nói rằng năm nay cỏ chăn nuôi sinh trưởng không tốt lắm, các vị Tát Mãn đều không tính ra — ừm, nói thật, các vị Tát Mãn thường xuyên tính sai, nhưng điều này không hề ảnh hưởng đến thanh danh của họ, chỉ cần tính đúng một lần, mọi thứ đều quay lại cả.
Lý Phiên Viện đã đưa ra phương án đối phó, Hộ Bộ hạ lệnh bốn đạo Quan Bắc, Hà Đông, Hà Bắc, Liêu Đông chuẩn bị lương thực, cỏ khô, vận chuyển tới vùng Âm Sơn, Yên Sơn, Đại Tiên Ti Sơn, sẵn sàng cứu trợ thảo nguyên bất cứ lúc nào.
Nói thật, điều này khiến Chủng thị mở mang tầm mắt.
Từ xưa đến nay, Thiên tử Trung Nguyên có ai từng cứu trợ thảo nguyên chưa?
Một điểm nữa là, phản ứng của Lý Phiên Viện cực kỳ nhanh nhạy, chỉ mới thấy một chút manh mối đã lập tức hành động quyết đoán. Đây chính là chính trị thanh minh thời kỳ đầu kiến quốc sao?
Thánh nhân, làm đều là những việc khác biệt. Những việc này có thể sẽ thất bại, hoặc không đạt được kỳ vọng ban đầu, nhưng dù sao cũng là một lần thử nghiệm không tồi.
"Cũng không cần coi thảo nguyên là gánh nặng." Thiệu Thụ Đức mỉm cười nói: "Sự tồn tại của họ chính là biên quân trên thực tế của Đại Hạ. Đã canh giữ biên cương cho mình, tự nhiên phải đưa ra chút lợi ích."
Khi nói đến đây, hắn nhớ tới một quốc gia ở hậu thế. Nó có thể rất không tình nguyện, có thể luôn muốn thoát ly, nhưng xét theo lịch sử, nó đã đóng vai trò là quân biên phòng của Trung Quốc hơn nửa thế kỷ, đến mức vùng Liêu Đông có thể bớt triển khai rất nhiều binh mã, chỉ cần biên phòng cảnh sát là đủ, tiết kiệm được vô số chi phí quân phí.
"Người Hạt Cát Tư có biết đánh nhau không?" Chủng thị tò mò hỏi.
"Cũng được, không thể nói là rất biết đánh, nhưng cũng không yếu." Thiệu Thụ Đức nói: "Thời Đường Hy Tông, có người Hạt Cát Tư bị thu hút nam hạ, ở Vân Châu bị Lý Khắc Dụng đánh bại. Ba mươi năm nay, người Thát Đát tây thiên, thực ra họ cũng đang tây thiên. Đối với người Hạt Cát Tư, trẫm không định dùng toàn bộ vũ lực để giải quyết, phương lược tổng thể là tiên lễ hậu binh."
Chủng thị im lặng lắng nghe.
"Thời Tiền Đường ấy, người Hạt Cát Tư cử sứ giả nhập triều, tự nhận là hậu nhân của Lý Lăng, có tình nghĩa cậu cháu với Đại Đường. Dục vọng bành trướng của họ không mạnh lắm, sau khi công diệt Hồi Hột, phát hiện mình không đủ năng lực thống trị, dần dần liền bỏ đi." Thiệu Thụ Đức tiếp tục nói: "Nếu họ chịu phục tùng, trẫm có chút ý định muốn họ tiến về phía Tây xâm lược."
Lý do lớn nhất, thực ra vẫn là họ có tự biết mình, rõ ràng mình có mấy cân mấy lượng, như vậy khá dễ xử lý.
Trong lịch sử, người Hạt Cát Tư vào thời Nguyên tây thiên tới vùng Thiên Sơn, dung hợp với người bản địa, trở thành tổ tiên của người Kirghiz.
Điều thú vị là, ngoại trừ một số ít người — như bộ lạc tù hào tự xưng là hậu duệ của Lý Lăng — sử sách thời Đường ghi chép người Hạt Cát Tư "tóc đỏ", "mắt lục", "da trắng", hoàn toàn là đặc trưng của người da trắng, nhưng người Kirghiz hiện đại lại có ngoại hình của người da vàng.
Chỉ có thể nói vùng trong ngoài Thiên Sơn thực sự quá hỗn loạn, các thế lực tới tới lui lui, huyết thống phức tạp.
Người Hồi Hột, Mông Cổ thậm chí Khiết Đan tây thiên đều mang đến cho vùng đất đó một lượng lớn gen người da vàng, thời gian lâu rồi, rất khó nói rõ ràng rốt cuộc mỗi người là ai.
"Sau này —" Chủng thị có chút lo lắng: "Triều đình có bị những bộ lạc này kéo sập không?"
"Có khả năng." Thiệu Thụ Đức nói: "Giữ được bao lâu hay bấy nhiêu. Trong khoảng thời gian thủ giữ được này, tìm cách di dân Trung Nguyên qua đó nhiều hơn, như vậy, dù tương lai có mất đi, cũng không tính là lỗ vốn hoàn toàn."
Chủng thị có chút khó hiểu.
Ngài di dân qua đó, người ta lại thoát ly kiểm soát, cát cứ tự lập, chẳng phải là lỗ sạch rồi sao?
Thiệu Thụ Đức lười giải thích, tiếp tục nhắm mắt dưỡng thần.
Xe ngựa tiếp tục đi về phía Đông, ngày qua ngày.
Thiệu Thụ Đức ngoài việc phê duyệt tấu sớ, phần lớn thời gian tâm trí đều đặt ở các vùng biên cương.
Đây là phần mong manh nhất, khó bảo toàn nhất của quốc gia mà hắn một tay gây dựng, chiếm mất quá nhiều tinh lực của hắn.
Đôi khi tư tưởng bay bổng, hắn nhớ tới lời Lý Khắc Dụng nói trước khi chết.
Theo lời Lý Lạc Lạc, câu cuối cùng của nghĩa huynh chính là: "Ta mệt rồi..."
Thật sự có chút mệt a, nhưng vẫn phải vực dậy tinh thần, mạng sống của ngươi còn chưa dùng hết, chưa có tư cách nghỉ ngơi.
Cuối tháng năm, Thánh giá qua Đồng Quan.
Thiệu Thụ Đức nghỉ ngơi một ngày tại Nam Nguyên, tiện thể xử lý công vụ.
Dưới Nam Nguyên, quốc lộ nhất đẳng đột nhiên thu hẹp lại, gần như sát vào Hoàng Hà.
Hơn một trăm năm trước, mười vạn quân Đường rời bỏ Đồng Quan vốn lợi cho việc phòng thủ, chen chúc trên con đường hẹp hòi này. Quân chẳng ra quân, trận chẳng ra trận, trước không biết sau, sau không nghe thấy trước, kết quả bị quân phản loạn An Sử đánh bại, mười vạn đại quân chẳng còn lại bao nhiêu.
Có đôi khi, ngươi thật khó tưởng tượng người hạ mệnh lệnh não tàn đến mức nào.
Mười vạn người chen chúc trên bãi cát hẹp này, bị người ta ngược sát, không chút sức lực phản kháng, tại sao phải làm như vậy?
Trí tuệ của hậu nhân, lại thấp đến mức độ này!
Thiệu Thụ Đức cũng không khỏi vực dậy tinh thần, cố gắng giải quyết thêm nhiều phiền toái cho hậu nhân —
Từ đầu tháng chín năm ngoái, sau khi sứ đoàn Lý Thủ Tín đến Toái Diệp, họ liền ở đó liên lạc với người Ô Cổ Tư. Qua lại một hồi, tiêu tốn không ít thời gian, vẫn chưa có manh mối thì mùa đông đã tới, thế là đoàn người họ hàng trăm người liền qua đông ở Bát Lạt Sa Cổn, mãi cho đến giữa tháng ba năm nay mới tiếp tục đi về phía Tây.
Trước khi rời đi, Lý Thủ Tín gửi một bản tấu sớ về.
Một tháng sau, khi hắn đến vùng chăn thả của người Ô Cổ Tư, lại gửi một phong tấu sớ, do Công Đà Vương chuyển giao tới Yên Kỳ phủ, rồi năm trăm dặm gia tốc gửi tới án bàn của Thiệu Thụ Đức.
Sau đó nữa, việc truyền tin tức liền rất khó khăn, thậm chí gần như không thể.
Trong tấu sớ của Lý Thủ Tín, chủ yếu đề cập vẫn là Toái Diệp, Nhiệt Hải, Y Lệ cùng Ô Cổ Tư, viết dài dằng dặc hơn vạn chữ, vô cùng tường tận.
Thiệu Thụ Đức xem qua phần liên quan đến Toái Diệp, Nhiệt Hải, vẫn là bộ dáng cũ.
Thung lũng Y Lệ thì chiếm một phần dung lượng.
Lý Thủ Tín đề cập, Triệu Vương Thiệu Tự Võ ở Cung Nguyệt Thành đã nhiệt tình chiêu đãi hắn.
Y Lệ tám huyện, đã có "bách tính" khoảng 4800 hộ, hơn 22100 khẩu, phần lớn là người nhà quan lại thượng tầng nước Triệu, thợ thủ công cùng với bách tính Trung Nguyên di cư qua đó những năm gần đây.
Ngoài "bách tính" ra, còn có phủ binh khoảng 15000 hộ, hơn 46500 khẩu.
Từ số liệu có thể thấy, ngoài số ít lão binh lần lượt di chuyển người nhà từ Trung Nguyên qua, đại bộ phận thiếu niên lang đều đã cưới vợ lập gia đình tại chỗ — quỷ mới biết tân phụ từ đâu ra — một số gia đình còn có thế hệ sau.
Tổng cộng hơn sáu vạn người này, gần như chính là bàn đạp cơ bản của Thiệu Đại Lang ở địa phương. Cân nhắc việc hai năm gần đây lại lần lượt có thêm bốn năm ngàn con em gia đình cấm quân chạy qua, biên tổ lại thành Thiên Vũ Quân Tả Sương, những người này đồng dạng là bàn đạp cơ bản của hắn.
Ngoài "bách tính", "quân hộ", còn có "bộ khúc" — thậm chí, ở địa phương còn trần trụi hơn, trực tiếp gọi là "nô lệ", không hề che đậy.
Số lượng "nô lệ" vô cùng khổng lồ, tổng cộng có hơn 22500 hộ, hơn 10 vạn 4000 khẩu, đều được phân chia hết cho phủ binh, trung bình một đinh chưa tới hai hộ nô lệ, so với điều kiện Trung Nguyên thì kém hơn không ít.
Cấu trúc dân số này, khiến Thiệu Thụ Đức nhìn vào vô cùng lo lắng.
May là Đại Lang cũng không cướp bóc dân số mấy nữa, hiện tại tập trung toàn lực ổn định tiêu hóa, đầu óc vẫn rất tỉnh táo.
Theo lời Lý Thủ Tín, Y Lệ tám huyện đã tới một bộ phận kinh học sinh, giáo hóa bách tính, vô cùng cần mẫn — kinh học sinh những năm đầu có thể trực tiếp làm quan, hiện tại thì khó hơn quá nhiều, không còn cách nào khác, một số người dưới sự nửa dụ dỗ, nửa cưỡng bách của triều đình, đã tây thiên tới Y Lệ, định cư xuống.
Lý Thủ Tín khen ngợi Thiệu Đại Lang không dứt lời, nói hắn tu trúc thành trì, hưng tu thủy lợi, lễ hiền hạ sĩ, duy tài thị cử, thung lũng Y Lệ có khí tượng lớn. Ngược lại, hắn đem người Đột Quyết, người Hồi Hột ở hai vùng Nhiệt Hải, Toái Diệp hạ thấp không đáng một xu, cho rằng nội bộ họ mâu thuẫn trùng trùng, ngu muội lạc hậu, nếu không phải Đại Hạ chống đỡ, rất có khả năng không địch lại Ba Tư.
Thiệu Thụ Đức cảm thấy vô cùng an ủi vì đứa con cả có thể đứng vững gót chân ở đó.
Nói lời thật, thung lũng Y Lệ nhìn thì điều kiện tốt nhất, thực ra còn nguy hiểm hơn Thất Thánh Châu. Ở địa phương có thể có cục diện như vậy, Đại Lang nhất định đã tốn hết tâm huyết.
Một số phương diện, hắn và mình vẫn rất giống nhau.
Không cần nói nhiều, mình còn tại vị một ngày, viện trợ sẽ không thể đứt đoạn, còn sẽ dần dần tăng cường.
Ngoài Y Lệ, Nhiệt Hải, Toái Diệp, Lý Thủ Tín tập trung nói về các bộ lạc Ô Cổ Tư.
Hắn cho rằng, liên minh bộ lạc này vô cùng lỏng lẻo, đối ngoại cũng thiếu thái độ thống nhất. Hơn nữa, họ tham lam vô cùng, nghe tin sứ đoàn đi về phía Tây, sư tử ngoạm, đòi hỏi lượng lớn tài vật, không cho thì không để sứ đoàn mượn đường.
Công Đà Vương nhân cơ hội thêm dầu vào lửa, yêu cầu Đại Hạ xuất binh, thảo phạt các bộ lạc Ô Cổ Tư.
Lý Thủ Tín nhìn thấu "kế mưu" cực kỳ vụng về của lão già này, vay mượn một đống tài vật từ ba nơi Y Lệ, Toái Diệp, Nhiệt Hải, đưa cho các bộ lạc Ô Cổ Tư, lúc này mới có thể thông hành.
Tham lam sao? Tham lam. Ngu muội sao? Ngu muội. Nhưng đây chính là phiên nhân.
Đặc biệt là phiên nhân Tây Vực, càng là như vậy. Họ không có nhiều kiến thức, có lẽ trong mắt người Ô Cổ Tư, thực lực Đại Hạ hẳn là gần tương đương Ba Tư, trên chiến trường đánh thắng, cũng là vì binh sĩ đủ tinh nhuệ, tướng lĩnh kinh nghiệm phong phú — từ một mức độ nào đó mà nói, họ cũng không tính là sai, bởi vì Đại Hạ chỉ có thể điều động tài nguyên hữu hạn đầu tư vào Tây Vực.
Các bộ lạc Ô Cổ Tư, đến nay vẫn chưa phái người tới Trung Nguyên triều kiến. Họ rốt cuộc đang đánh chủ ý gì, đã hiển nhiên rồi.
Tạm thời đừng vội vàng thu dọn họ, củng cố vững chắc nền tảng của Đại Hạ ở Tây Vực, mới là chính sự.
Y Châu, Tây Châu, Đình Châu, Yên Kỳ Phủ, cộng thêm năm trấn Quy Từ, Cô Mặc, Sơ Lặc, Vu Điền, Song Hà, các hạng sự nghiệp bồng bột phát triển, nhân khẩu, lương thực, binh viên ngày càng sung túc…
Quốc gia này, mỗi ngày trôi qua, thực lực đều đang dần dần tăng cường, bất kể là góc nào của đế quốc.
Sau khi phê duyệt tập trung xong một đống tấu sớ, Thánh giá tiếp tục đi về phía Đông.
Cuối tháng sáu, Thiệu Thụ Đức qua Thiểm Châu, Quách Châu, nhập Hà Nam Phủ, đến Lạc Dương đã lâu không gặp.
