Đầu tháng Năm, đợt quan lại, xe ngựa đầu tiên đi về phía Đông đã rời khỏi Tây Kinh, tiến về Lạc Dương.

Không biết từ bao giờ, xe ngựa bốn bánh lưu thông trên dịch đạo bỗng chốc nhiều hẳn lên.

Chiếc nọ nối tiếp chiếc kia, bất kể là đang đi về hướng Đông hay hướng Tây, đều chở đầy hàng hóa.

Loại phương tiện giao thông kiểu mới này xuất hiện đột ngột cũng đã được vài năm rồi.

Lúc mới bắt đầu thực ra hơi cầm chừng, chủ yếu là do triều đình mua. Nói chính xác hơn là Hộ bộ và Xu Mật viện mua — triều đình cũng cần số lượng lớn xe vận tải, không thể lúc nào cũng trưng dụng từ dân gian.

Nhưng trong ba năm gần đây, mỗi năm đều có thể bán ra vài trăm chiếc.

Nội vụ phủ đã mở ba nhà máy xe ở Kế Thành, Linh Bảo, Bảo Kê, về cơ bản đã hoạt động hết công suất. Sau lễ Xuân Xã năm nay, lại tìm địa điểm ở ngoại ô huyện Bành Thành, Từ Châu để xây dựng xưởng xe ngựa bốn bánh mới.

Nội vụ phủ tuy có đủ loại vấn đề, nhưng Phủ giám Trữ Trọng Nghiệp rất tự lượng sức mình, cũng rất biết rõ năng lực của thuộc hạ. Sau khi được Thánh nhân hỏi han, ông đã đưa ra quyết định: dành ra ba năm để từ từ đóng cửa các xưởng vải len lớn, vì càng lúc càng khó kiếm tiền.

Trong lúc đóng cửa các xưởng dệt len, họ tăng cường mở thêm các xưởng xe ngựa bốn bánh, xà phòng, chế đường; đây đều là những ngành nghề mà họ cho rằng có thể cung cấp lợi nhuận liên tục cho Nội vụ phủ trong một khoảng thời gian khá dài trong tương lai — ít nhất là mười mấy năm.

Nội vụ phủ Thiếu giám Thôi Cư Kiệm, Phủ thừa Hà Duẫn Liêm cảm thấy có lẽ là quá lạc quan rồi.

Mặc dù triều đình nghiêm khắc đả kích, nhưng các xưởng tư nhân lén lút chế tạo và bán xe ngựa bốn bánh ngày càng nhiều. Có xưởng thậm chí còn trốn trong núi sâu, tại chỗ đốn gỗ, hong khô rồi gia công chế tạo. Nếu bị tra xét gắt gao quá thì đóng cửa, về nhà nghỉ ngơi một thời gian rồi tính tiếp, tóm lại là khó mà ngăn chặn hoàn toàn.

Hà Duẫn Liêm cảm thấy, đợi đến ngày các xưởng xe ngựa bốn bánh dân gian nở rộ khắp nơi, triều đình cũng khó lòng trừng phạt tất cả mọi người. Đến lúc đó, chỉ còn cách thu một khoản tiền, cấp cho họ giấy phép, thuận thế nới lỏng ra, dù có không tình nguyện đến đâu — thực tế thì, Thánh nhân chưa chắc đã không tình nguyện.

"Chiếc xe ngựa bốn bánh này tuyệt đối không phải do Nội vụ phủ chế tạo." Trên đường đi đến huyện Vị Nam, Hà Duẫn Liêm chỉ roi ngựa nói.

Chiếc xe ngựa đó lớn hơn kiểu của Nội vụ phủ một chút, bên trong thùng xe chồng chất đầy vải len, cảnh tượng gọi là tráng lệ, gần như không nhìn thấy hình dáng vốn có của thùng xe nữa.

"Sao chiếc xe này không sụp xuống nhỉ?" Công tử Cao Luân kinh ngạc nhìn những chiếc xe ngựa bốn bánh chở đầy hàng hóa kia.

Chất đầy vải vóc, thậm chí ngay trên đỉnh đầu người đánh xe cũng có những góc vải đã được buộc kỹ kéo dài ra. Khi đi trên quốc lộ hạng nhất, tựa như một ngọn núi nhỏ đang di chuyển, không thấy thùng xe, không thấy người đánh xe, chỉ thấy "núi"...

"Cũng chỉ có thể đi như vậy trên quốc lộ hạng nhất mà thôi." Hà Duẫn Liêm cũng cười, nói: "Thánh nhân năm xưa dốc sức chủ trương tu sửa con đường này, có người còn chẳng lấy làm đồng tình. Bây giờ xem ra, xe ngựa bốn bánh và quốc lộ hạng nhất quả là một cặp hoàn hảo. Xe hai bánh kiểu cũ chở hai mươi hộc lương thực đã coi là lớn rồi, nhưng xe bốn bánh có thể chở năm mươi, sáu mươi hộc."

"Nếu thay bằng khung xe bằng sắt, lại thêm mấy con ngựa kéo hạng nặng, chắc chắn còn có thể chở nhiều hàng hơn." Cao Luân nói.

Hà Duẫn Liêm cười ha hả, chỉ nghĩ công tử này chẳng hiểu cái gì cả.

Quả thực, thứ hạn chế năng lực vận tải của xe ngựa bốn bánh chủ yếu chính là đường sá và thùng xe. Giới hạn của thùng xe gỗ nằm ở đó, không thể chất quá nhiều hàng hóa. Tình trạng đường sá cũng vô cùng quan trọng, trên những con đường làng đường sá phức tạp, đem xe bốn bánh ra chở hàng chính là tự chuốc lấy phiền phức.

Hiện nay có hai con quốc lộ hạng nhất Bắc và Nam, nếu thay khung sắt, sau đó dùng số lượng nhiều hơn, sức khỏe tốt hơn của ngựa kéo để kéo, biết đâu có thể thử chở một trăm hộc.

Nhưng điều này làm sao có thể chứ? Sắt là vật quý giá biết bao, vậy mà đem ra đóng xe, dùng nổi sao?

Cao Luân trong lòng có chút không phục, tính khí công tử nổi lên, suýt chút nữa gọi ngay gia nhân tới, bảo hắn cưỡi ngựa chạy nhanh đến xưởng xe Linh Bảo, đặt làm riêng một chiếc xe ngựa bốn bánh khung sắt, sau đó tìm tám, mười con ngựa kéo hạng nặng, không cần làm gì cả, ngày ngày cứ kéo hàng "chơi" cho ta.

"Năm nay xưởng xe Bành Thành xây xong, phía Kính Nguyên phần lớn cũng phải xây thêm một xưởng nữa." Hà Duẫn Liêm vô thức quay đầu nhìn về phía Tây.

Trên con dịch đạo thẳng tắp rộng lớn, xe ngựa hoàng gia nối đuôi nhau không dứt.

Cờ hiệu của tướng sĩ Cấm quân càng là khắp núi đầy đồng, kéo dài đến tận cùng phía Tây.

Từ Trường An đi về hướng Tây, dịch đạo chia làm hai nhánh, tức hai tuyến Nam và Bắc.

Tuyến Nam đi theo đường Phượng Tường trấn, Hà Vị trấn, Lan Châu vào cuối thời Đường, tuyến Bắc đi theo đường Kính Nguyên trấn, Hội Châu, Hà Tây tẩu lang.

Xưởng xe Bảo Kê nằm trên tuyến Nam, lần này là xây thêm một xưởng ở Kính Châu trên tuyến Bắc nữa.

Nguyên nhân không chỉ là vì kiếm tiền.

Thời tiết ngày càng lạnh, nghề tằm tang ở Quan Tây duy trì rất khó khăn, sản lượng lụa là ngày một giảm sút. Huống hồ, từ thời Trung Đường tới nay, ở Quan Tây không có nhiều người trồng dâu nuôi tằm, rất nhiều người trước sau nhà đều trồng cây ăn quả, cây du loại này.

Nói toạc ra, Thánh nhân vẫn là muốn tạo thêm cơ hội kiếm tiền mặt cho bách tính Quan Tây.

Một hộ gia đình có khoảng ba, năm mươi cây táo, cây du, đây là một khối tài sản không nhỏ, nhưng nếu không bán được thì chẳng là cái gì cả.

Xưởng xe Linh Bảo ở Kỳ Châu thu mua gỗ đóng xe bò, chi phí gỗ cho một chiếc xe đã hơn hai vạn tiền — chỉ cần gỗ du, gỗ dâu, gỗ táo trên hai mươi năm, quá nhỏ thì không lấy.

Hai vạn tiền, đối với bách tính bình thường tuyệt đối là một khoản tiền lớn. Nếu nhà họ có số cây thành phẩm đủ cho một chiếc xe, nếu bán hết sạch, dù chia đều ra hai mươi năm, một năm cũng được trên dưới ngàn tiền, sau khi nộp đủ các loại thuế bằng tiền mặt, vẫn còn dư hơn nửa để phụ cấp gia đình, thậm chí tích cóp vài năm mua một con bò đực, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Bách tính Kỳ Châu hiện nay đã hưởng được lợi ích này rồi.

Nhiều nông hộ mỗi năm đều có thể bán vài gốc cây, tuy rất có thể bị dân buôn trung gian chèn ép một khoản, nhưng số tiền cầm trong tay vẫn không ít, đủ để cải thiện cuộc sống của họ.

Đây chính là dáng vẻ của thời thái bình thịnh thế đấy!

Thời đầu tiền Đường, bách tính cày cấy ba năm dư được một năm lương thực, sau khi đáp ứng đủ thuế tô dung điệu, trong nhà còn thừa lại một chút vải vóc, có thể ra chợ đổi đồ, phụ cấp sinh hoạt.

Bách tính thời đó, thậm chí có thể đi chùa quyên tiền quyên của, cả nhà đi chơi xuân, xem bách hý, đến dịp lễ tết uống rượu ăn thịt — điều này đều có thể thấy trong rất nhiều cuộc sống chốn thôn quê được tả trong thơ Đường.

Dù sao cả nước mới có hơn một ngàn vạn dân, lại vừa mới chia đều ruộng đất, ngươi muốn cày cấy bao nhiêu ruộng cũng được, vì ruộng bỏ hoang quá nhiều.

Thứ thực sự phá vỡ cuộc sống tốt đẹp này của họ chính là dân số tăng vọt, dẫn đến tài sản gia đình bị chia nhỏ không ngừng.

Cuộc sống của bách tính Kỳ Châu dưới quyền cai trị của Đại Hạ vẫn không bằng thời đầu Đường, nhưng tuyệt đối mạnh hơn thời Thịnh Đường, mạnh hơn nhiều.

Mà Thánh nhân đối với bách tính Quan Tây cũng thực sự rất tốt, nghĩ trăm phương ngàn kế để tạo ra con đường kiếm tiền cho họ. Nhưng những thủ đoạn của ngài, có lẽ cũng chỉ có tác dụng vài chục năm thôi nhỉ?

Quan Tây được ngài bảo hộ quá tốt, người quá đông. Tài sản gia đình đời này qua đời khác chia nhỏ xuống, dân hộ những năm đầu có thể bán mười gốc cây một năm, vài chục năm sau có lẽ chỉ còn bán được hai ba gốc thôi, chênh lệch thực sự quá lớn.

Chỉ nói về điểm này, thiên "Trí Trị · Nhân Khẩu" viết thực sự rất hay, vạch trần những sự thật đẫm máu cho sĩ tử có hiểu biết trong thiên hạ thấy, chỉ xem họ có nguyện ý thay đổi hay không mà thôi.

Ngoài thành Trường An, Diên Tôn dưới ánh mắt ghen tị đến phát điên của Thiết Ca, cúi người hành lễ, tạm biệt người nhà, chuẩn bị đi về phía Tây, kinh qua Thục Trung tiến về thung lũng Á Long.

Điều duy nhất khiến anh ta hơi "mất mặt", có lẽ là người vợ Thái Bang Thị chưa kịp nói được vài câu, đã vội vã chạy ra ven đường nôn khan.

Thấy tình cảnh này, các sứ giả Thổ Phồn vui mừng khôn xiết, nhao nhao tiến lên chúc mừng.

Sắc mặt Diên Tôn biến đổi dữ dội, rồi cười ha hả nói: "Ta lại sắp có đứa con trai thứ hai rồi."

Người Thổ Phồn hân hoan hớn hở, có người thậm chí còn đề nghị phái người đến Lạc Tả, báo hỷ cho người nhà họ Thái Bang.

Thiết Ca cười lạnh liên hồi, vẻ châm chọc đầy đủ.

Một Lư Thị nhìn thấy biểu cảm trên mặt chồng, lòng lạnh lẽo càng thêm đậm. Đây chính là lý do mỗi khi nàng hầu hạ Bồ Tát, lần nào đến cuối cùng cũng đều kẹp chặt eo Bồ Tát, không chịu buông ra.

Không cần thiết phải một lòng một dạ với hạng đàn ông này.

Hồng Lư tự chủ bộ, con trai của Hồ Quảng đạo Tuần phủ sứ Bùi Viễn là Bùi Tú đứng một bên, khẽ giọng thúc giục: "Vương tử nên lên đường thôi."

Sau lưng anh ta đứng trăm tên cung đình thị vệ, sẽ hộ tống đoàn người tiến về thung lũng Á Long.

Kiếm Xuyên đô đốc phủ đã chính thức bị bãi bỏ, đặt làm Tang Châu, lấy tên từ vùng đất Tang Xuyên của Nam Chiếu mà thành.

Tang Châu là châu chính thứ sáu thuộc quyền cai quản của Vân Nam đạo, quản hạt tám huyện Thiết Kiều, Kiếm Xuyên, Duật Tễ...

Vốn dĩ định phân phong ra ngoài, nhưng phiên vương còn chưa tới đất phong, thung lũng Á Long đã xuất hiện biến cố, nơi này đã không còn thích hợp làm đất phong nữa.

Nguyên nhân cũng rất đơn giản, để giữ vững ảnh hưởng đủ lớn đối với vùng thung lũng Á Long, triều đình sẽ đồn trú một số lượng quân đội nhất định tại Tang Châu, thiết lập nha môn làm việc, số lượng quan lại, quân tướng các lộ sẽ không ít, cũng sẽ tùy tình hình mà khai phá địa phương. Nếu là đất phong của phiên vương thì sẽ có nhiều bất tiện, cho nên dứt khoát đặt làm châu chính, chuyển sang do Vân Nam đạo trực tiếp quản lý.

Sau khi Bùi Tú đưa đoàn người Diên Tôn đến thung lũng Á Long, sẽ quay về Lạc Dương thuật chức trước, sau đó mới trở lại Tang Châu, chuẩn bị xây dựng nha môn làm việc của Lý Phiên viện. Từ nay về sau, nha môn này sẽ thường trú tại đây, làm cơ quan trực tiếp để triều đình Đại Hạ gây ảnh hưởng tại khu vực thung lũng Á Long.

Thánh nhân hiển nhiên mưu tính rất lớn, Bùi Tú sớm đã biết rõ.

"Trên đường đi, làm phiền Bùi chủ bộ rồi." Diên Tôn lật người lên ngựa, cười nói.

"Dễ nói, dễ nói, đều là làm việc cho triều đình thôi." Bùi Tú cũng lên ngựa, nhìn đám quý tộc Thổ Phồn vây quanh Diên Tôn, trong lòng có chút lo lắng.

Những quý tộc này quá nhiệt tình rồi.

Vừa nãy nghe thông dịch thầm thì, thế mà có mấy nhà quý tộc tranh nhau tặng phụ nữ cho Diên Tôn, làm thứ phi của anh ta.

Nếu Diên Tôn sau khi trở về, lại sinh thêm tiểu vương tử, vậy anh ta còn quan tâm đến đứa con trai cả đang ở lại kinh thành làm con tin nữa không?

Điều này chưa chắc đâu!

Thực sự đến bước đó, với tính khí của Thái tử, nhất định sẽ không chịu bỏ qua, nói không chừng lại là chiến hỏa ngút trời.

Nhưng địa thế Thổ Phồn đó, muốn đánh cũng không phải chuyện dễ dàng. Trận Đại Phi Xuyên thời Đường, dù nguyên nhân rất nhiều, nhưng dịch bệnh trong quân bùng phát, tướng sĩ đi vài bước đã thở dốc, tiêu hao thể lực vượt xa trước đây, khiến họ vô cùng không thích nghi, đây cũng là những nguyên nhân quan trọng không thể bỏ qua.

Nhưng Thái tử là thực sự biết đánh trận, anh ấy không thể từ bỏ đâu. Chuyện này thật là, chà! Chỉ đành hy vọng Thắng Tiệp quân có thể từ từ thích nghi với môi trường địa phương thôi.

Tiếng vó ngựa từ từ vang lên, Bùi Tú, Diên Tôn cùng đoàn người vài chục người, dần dần biến mất ở tận cùng phía Tây.

Một Lư Thị giao đứa bé trong lòng cho vú nuôi, đi tới đỡ lấy Thái Bang Thị.

Đôi mắt Thiết Ca thì nhìn trừng trừng vào làn khói bụi phía Tây.

Cát Đức đi rồi, hắn đã có nơi để đi, còn của ta thì sao?

Cát Đức tên này, sợ là đến con cũng không sinh nổi, trở về thì có ích gì chứ? Đến cuối cùng, thung lũng Á Long vẫn bị cái giống nghiệt chủng do lão tặc Thiệu và Thái Bang Thị thông gian sinh ra cai trị, buồn cười biết bao?

Nhưng ta vẫn còn cơ hội!

"Ngự giá khởi hành rồi!" Đột nhiên có người hét lên.

Thiết Ca thu hồi ánh mắt, nhìn về phía thành Trường An, lại thấy đám võ sĩ Ngân Yên Trực sáng loáng ánh bạc, hộ tống một chiếc xe ngựa bốn bánh xa hoa ra khỏi cửa Xuân Minh, đi về hướng Đông.

Thiết Ca trong lòng càng thêm nôn nóng, dường như đi đến Lạc Dương, hắn lại càng xa rời giấc mộng Tán Phổ hơn.

Nhưng chẳng ai quan tâm đến suy nghĩ của hắn.

Ngay cả vợ hắn, cũng đang trao đổi kinh nghiệm dưỡng thai, nuôi con với Thái Bang Thị, tựa như chị em tốt vậy.

Còn nhớ vài năm trước, lúc bọn họ còn ở Trọng Ba Lạp Tư, hai người còn đấu đá ngầm, cãi nhau không dứt, bây giờ lại thân thiết như vậy...

Lại một trận tiếng vó ngựa truyền đến, tất cả mọi người đều hướng theo tiếng động nhìn lại.

Lại thấy hơn trăm thiếu niên giọng Hà Nam, đeo đao cầm cung, vừa nói vừa cười lớn, dắt ngựa đi qua con đường nhỏ phía Nam, một đường đi về phía Tây.

Thiết Ca đột nhiên cảm thấy hồi hộp.

Ở Trung Nguyên lâu như vậy, một số chuyện cũng dần dần biết rõ. Những thiếu niên này, phần lớn là con cháu quân nhân luyện võ từ nhỏ, không thể nối nghiệp cha làm binh, thế là một mình một ngựa đi về phía Tây, đến Tây Vực tìm kiếm phú quý.

Những người này càng nhiều, Tây Vực dưới quyền cai trị của nhà Hạ càng ổn định. Tương ứng, mối đe dọa đối với Tượng Hùng càng lớn.

Điều này — làm sao có thể được!

Ta đã trả cái giá lớn đến thế, không thể nào chẳng có gì cả.

Gió khẽ thổi lên.

Bầu trời xanh thẳm, trên mặt đất, xanh tươi mơn mởn.