Năm Đồng Quang thứ năm (920), ngày mùng sáu tháng chín, trời quang đãng.

Ngoài Lâm Đô Dịch cách thành Lạc Dương năm dặm về phía tây, nghi trượng như rừng, trông thật tráng lệ.

Vô thượng hoàng đế của Đại Hạ đế quốc, Thiệu Thụ Đức, ngự giá tới đây để nghênh đón các học giả Ba Tư đến từ phương xa. Tin tức vừa truyền ra, lập tức gây nên một sự chấn động không nhỏ. Mà theo đà tin tức lan truyền ngày càng xa, tầm ảnh hưởng vẫn đang tiếp tục lan rộng.

Hóa ra, hơn mười học giả đến từ "tiểu quốc" Ba Tư ở vùng biên viễn phía tây, vậy mà lại được Thánh nhân coi trọng đến mức này!

Rốt cuộc họ có bản lĩnh gì? Lại có gì đặc biệt? Đây là điều mà mỗi người đều đang suy nghĩ.

Kỳ thực, đây cũng chính là mục đích của Thiệu Thụ Đức.

"Tân triều nhã chính" mà, là thiên tử, sao ông có thể không làm gương cho được?

Ông đã làm gương, tự nhiên sẽ dẫn dắt một bộ phận người đi theo con đường này, dù chỉ có một hoặc hai người, cũng đều là điều tốt.

Thái tử đi sát phía sau, lặng lẽ quan sát.

Đối với "Tân triều nhã chính", sự hiểu biết của hắn không thấu đáo bằng phụ thân. Cho đến hiện tại, hắn cho rằng công dụng lớn nhất có lẽ chính là thu thuế.

Việc cải cách tài chính thuế khóa những ngày trước, tuy hắn tham gia khá ít, nhưng lúc cuối cùng hình thành phương án thống nhất, lên hội hỏi đối, hắn đều có mặt.

Chỉ có một cảm nhận: Đại Hạ không thể thiếu thương thuế. Mà "Tân triều nhã chính", không nghi ngờ gì là đang thúc đẩy thương mại phát triển cực mạnh, có lợi ích rất lớn đối với việc thu thuế của triều đình.

Nhận thức thứ hai, tự nhiên chính là câu danh ngôn kia của Hán Tuyên Đế: "Hán gia tự hữu chế độ, bản dĩ bá vương đạo tạp chi, nại hà thuần nhậm đức giáo, dụng Chu chính hồ!"

Ngoài ra còn có di dân ra bên ngoài, để dành không gian cho dân số tăng trưởng về sau, trì hoãn nguy cơ mâu thuẫn nhân khẩu và đất đai.

Sự hiểu biết của hắn về tân chính, đại khái chỉ dừng lại ở ba phần này.

Những ngày trước, khi phụ thân rầm rộ đề xuất muốn nghênh đón người Ba Tư, hắn đã có chút bất ngờ.

Mười hai người Ba Tư, nói dễ nghe là sĩ nhân Ba Tư, nói khó nghe chính là thợ thủ công, kết quả lại nhận được sự đãi ngộ này, không chỉ các đại thần không ngờ tới, mà là con trai như hắn cũng rất kinh ngạc.

Nhớ lại Tiền Đường Thái Tông Lý Thế Dân, nghênh đón Huyền Trang pháp sư, và cùng ngồi với ông ở trên cao. Sự đãi ngộ này, cũng khiến người ta cảm động.

Ngươi không cần quan tâm mục đích của Lý Thế Dân là gì, chỉ cần ông làm gương như thế, đã đặt nền móng cho địa vị của Thích gia trong thời Đường.

Một thời Đường, các sĩ nhân Nho gia không chỉ phải đấu với võ phu, còn phải tranh đấu với Phật Đạo, rất vất vả.

Suốt triều Hạ, có lẽ chỉ vì hành động hôm nay của phụ thân, mà nhất cử đặt nền móng cho địa vị của một số học vấn nào đó.

Đột nhiên, phía trước chuông khánh cùng vang, tiếng trống nhạc nổi lên dữ dội.

Thiệu Thừa Tiết xốc lại tinh thần, nhìn về phía trước.

Trên dịch đạo đã được quét dọn từ trước, mấy chục kỵ sĩ ghìm cương ngựa, sau đó tản ra hai bên, lộ ra một chiếc xe ngựa bốn bánh.

Phía sau xe ngựa, xuất hiện chiếc thứ hai, thứ ba...

"Vậy mà lại là Ngân Yên Trực võ sĩ đích thân hộ tống." Thiệu Thừa Tiết đè nén sự kinh ngạc trong lòng, trên mặt chậm rãi hiện ra vài tia cười.

Người Ba Tư trên xe ngựa ngó nghiêng nhìn đông nhìn tây, trong thần sắc vừa có kinh ngạc, vừa có vui mừng, có lẽ còn mang theo một chút hoảng sợ.

Cảnh tượng long trọng như vậy, nếu sự việc không làm tốt, thực ra là phải chịu sự trừng phạt của Hãn?

Sẽ bị hành hình thế nào? Buộc vào đuôi ngựa kéo lê, hay dẫm đạp dưới vó ngựa, hoặc là cứ thế mà treo cổ?

Đại khái là suy nghĩ như vậy đi.

Nụ cười trên mặt Thiệu Thừa Tiết càng rạng rỡ hơn. Hắn từng giao thiệp với thương nhân Ba Tư, Đại Thực, đối với những ấn tượng rập khuôn trong đầu họ cũng có chút hiểu biết. Mà hình tượng của phụ thân ở phía tây, khả năng cao hơn là "Khả Hãn", chứ không phải là "Thiên tử".

Âm nhạc dần dừng lại, xe ngựa cũng dừng lại.

Mười hai học giả Ba Tư, dưới sự dẫn dắt của tiểu lại Hồng Lư Tự, chậm rãi bước tới.

"Chư vị trải qua phong sương mưa tuyết, lặn lội hơn vạn dặm, đến tận Lạc Dương, truyền thụ chân lý." Sau khi lễ tân quan giới thiệu xong mười hai học giả Ba Tư, Thiệu Thụ Đức tươi cười đầy mặt nói: "Tráng cử này, tất nhiên sẽ lưu danh sử sách. Người đời sau đọc trong từng hàng chữ, tất nhiên sẽ cảm nhận được thịnh cảnh hôm nay. Nào, xin mời cùng trẫm chung một xe."

Nói xong, Thiệu Thụ Đức tiến lên nắm lấy học giả Ba Tư dẫn đầu tên là Ba Nhĩ Địch Á, trong biểu cảm lúng túng bất an của ông ta, bước lên ngự liễn.

Mười một người còn lại cũng được dẫn đến các ngự liễn khác.

Hoàng thân, quan viên, quân tướng tùy giá xuất nghênh nhìn cảnh tượng đãi ngộ long trọng này, trăm mối cảm xúc đan xen.

Người có thể cùng ngồi chung một xe với Thánh nhân không nhiều, người Ba Tư có đức có tài gì mà nhận được ân sủng long trọng này, thật là khiến người ta không nói nên lời.

Tiếng trống nhạc lại nổi lên, ngự liễn lăn bánh về phía trước, cung đình thị vệ giơ cao nghi trượng, vây quanh hai bên, đi về phía Lạc Dương.

"Ngài có biết nói tiếng Hồi Hột không?" Thiệu Thụ Đức dùng tiếng Hồi Hột hỏi một câu.

Ba Nhĩ Địch Á nghe vậy, có chút ngơ ngác.

Kỳ thực, nếu ông ta biết nói tiếng Đột Quyết, cũng có thể nghe hiểu được đại khái, nhưng rõ ràng là không biết.

Phiên dịch đang cưỡi ngựa đi chậm bên cạnh ngự liễn trước tiên dùng tiếng Túc Đặc nói một lần, sau đó dùng tiếng Ba Tư thuật lại.

"Tôn quý Hãn, tôi có thể nói tiếng Túc Đặc và tiếng Ba Tư." Cảm xúc căng thẳng của Ba Nhĩ Địch Á hơi vơi bớt, khẽ nói.

Phiên dịch lập tức dùng tiếng Hán thuật lại lời ông ta.

Thiệu Thụ Đức gật đầu, nói: "Nghe nói lúc ngươi đi ngang qua Đôn Hoàng, đã giảng giải toán học cho học sinh?"

"Tôn quý Hãn, tôi rất kinh ngạc khi thấy trong các thành phố dưới sự cai trị của ngài, lại có nhiều trường học đến thế, hơn nữa còn dạy toán học." Có lẽ vì được nói đến lĩnh vực chuyên môn của mình, sự căng thẳng của ông ta phần lớn đã tiêu tan, nói: "Tôi đã giảng cho họ một số kiến thức mà cả giáo viên cũng chưa nắm vững, phản ứng của họ không quá mạnh mẽ, nhưng có một sự tò mò mơ hồ."

"Ồ? Ý ngươi là nói không thích kiến thức mới sao?" Thiệu Thụ Đức hỏi.

"Không, hoàn toàn ngược lại." Ba Nhĩ Địch Á nói: "Tôi đã tặng một thiếu niên cuốn bài tập được in ở Samarkand, cậu ấy cẩn trọng bày tỏ lòng biết ơn. Nhưng không lâu sau, những thiếu niên đã tan học về nhà cũng tới, ai cũng muốn có được một cuốn bài tập, tôi chỉ tặng ra được hai bản, đó đã là tất cả của tôi rồi."

Thiệu Thụ Đức vui vẻ cười.

Những thiếu niên mà ông gặp ở Đôn Hoàng chắc là học sinh Sa Châu châu học, trong số họ quả thực có một bộ phận học toán học, trình độ của Toán học bác sĩ thì, chỉ có thể nói là tầm thường.

Nhưng nhìn thấy lòng cầu tri thức của mọi người mạnh mẽ như vậy, ông vẫn rất vui.

"Đi đường một chặng, có cảm giác gì?" Ông hỏi.

"Tôn quý Hãn, tôi không biết Trung Quốc có phải là thánh địa trong mơ của tôi hay không, nơi có thể để tôi trổ tài, lưu lại dấu ấn độc nhất vô nhị trong lịch sử." Ba Nhĩ Địch Á nói: "Tôi đã thưởng lãm nửa phía tây lãnh thổ quý quốc, có chút hiểu biết về một số phong tục, văn hóa. Nhưng tôi cho rằng đây không phải là toàn cảnh, cùng lắm chỉ là một hình thu nhỏ của tình hình thực tế, một lời tựa còn chưa hoàn chỉnh, chưa được lật xem, bộ trường thiên cự chế là Trung Quốc này sắp mở ra với tôi và các bạn của tôi."

Thiệu Thụ Đức nghe xong nụ cười càng rạng rỡ.

Ông từng đọc qua một số tản ký của thương nhân Ba Tư, Đại Thực ở thời Đường, có thể thấy từ trong từng hàng chữ, những người đó thường coi một góc xã hội Trung Quốc mà họ nhìn thấy là tất cả, rồi giới thiệu với người quê nhà. Điều này giống như người mù sờ voi, có chút cảm giác tựa như mà không phải.

Nhưng nhà toán học Ba Nhĩ Địch Á này lại rất cẩn trọng, khả năng tư duy logic cũng rất mạnh. Không dễ dàng đưa ra kết luận, nhất định phải có chứng minh, đây chính là thế giới quan của dân tự nhiên sao?

"Từ góc nhìn của ngươi, trong nước Ba Tư có cái nhìn gì về nước ta?" Thiệu Thụ Đức hỏi.

"Họ cho rằng Hãn là một người dã tâm cực lớn, vô cùng tự phụ." Ba Nhĩ Địch Á nói: "Hành vi chiến tranh của quý quốc trái với lẽ thường, được không bù nổi mất."

"Còn ý kiến của ngươi thì sao?"

"Tôi không vội đưa ra kết luận bất lợi. Cá nhân tôi cho rằng, Trung Quốc là một quốc gia đáng khen ngợi trên nhiều phương diện."

"Ví dụ?"

"Quân đội của các ngài vô cùng hùng mạnh, điều này đã được chứng minh trên chiến trường." Ba Nhĩ Địch Á nói: "Quy mô thành phố của các ngài rất lớn, tôi đã được mắt thấy tai nghe. Đường sá rất rộng rãi, được duy tu thỏa đáng, con người rất văn minh, không hề dã man. Quan viên thông hiểu triết học, luật pháp và kiến thức nông nghiệp, phần lớn trong số họ có tư tưởng xuất sắc, tình cảm tinh tế, tôi cho rằng, một trăm năm tới sẽ là thời đại anh hùng của họ."

Cái "cầu vồng nịnh hót" này, uy lực hình như còn mạnh hơn Tháp Mỗ một chút!

Tuy nhiên Thiệu Thụ Đức vẫn có thể giữ vững. Ông biết, văn hóa các dân tộc khác nhau đều có sự khác biệt, giọng điệu nói chuyện của họ là như vậy, ngay cả nhà toán học lý tính cũng không tránh khỏi chịu ảnh hưởng của truyền thống văn hóa, tình cảm tương đối phóng khoáng, bộc lộ ra ngoài.

Nếu giọng điệu, từ ngữ, cách thức nói chuyện của họ cũng hàm súc như người Trung Quốc, thì đó mới là nhảm nhí.

Quãng đường năm dặm đi qua trong chớp mắt, xe ngựa rất nhanh đã tiến gần tới Định Đỉnh Môn ở phía nam thành Lạc Dương.

Khi bức tường thành nguy nga xuất hiện ở phía trước, Thiệu Thụ Đức lại hỏi: "Thành phố này thế nào?"

"Sự ngạc nhiên tương tự, đây là lần thứ hai tôi trải qua, lần trước vẫn là ở Trường An." Ba Nhĩ Địch Á ngẩng đầu, nhìn tòa thành trì to lớn hiếm có trên thế giới này, nói: "Kỳ thực, lúc mới bước chân vào đất của quý quốc, tôi đã thấy người dân của Hãn đang xây dựng nhà cửa và kho lương, và từng trò chuyện với các công nhân."

"Có cảm nhận gì không?"

"Xin thứ lỗi cho tôi nói thẳng." Ba Nhĩ Địch Á nói: "Quý quốc trong lĩnh vực kiến trúc, không hề áp dụng rộng rãi kiến thức lý luận. Công nghệ được sử dụng, thường là chậm rãi bước đi trên con đường đã định sẵn hẹp hòi, là thành quả tích lũy được qua bao thế hệ miệng truyền tai nhau. Kiến thức toán học, kiến trúc, cơ học hoàn toàn thiếu hụt, kiến trúc của quý quốc là sự tồn tại không có não bộ và tư tưởng."

Đánh giá này thì vô cùng không khách khí. Ba Nhĩ Địch Á chỉ ra một cách đầy chuyên nghiệp rằng, công nhân kiến trúc của Đại Hạ chỉ có kinh nghiệm miệng truyền tai nhau, chỉ biết nên làm như thế này, không biết vì sao phải làm như vậy.

Thiệu Thụ Đức không chắc chắn ông ta nhìn thấy là kiến trúc gì, đại khái là nhà ở hoặc kho lương do tư nhân xây dựng đi, hoặc là ở cái nơi như Tây Vực. Nếu là công trình của triều đình, chắc chắn sẽ mời doanh kiến sĩ ra bản vẽ thiết kế.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, tranh cãi những cái này hoàn toàn vô nghĩa. Trình độ của các doanh kiến sĩ cũng chưa chắc cao bao nhiêu, trong mắt người truyền nhân của Hoa Lạp Tử Mễ này, có lẽ cũng chỉ đến thế mà thôi.

"Đây chính là mục đích ta mời các ngươi đến, vì các ngươi nắm giữ kiến thức vô song, ta hy vọng nó có thể được chia sẻ." Thiệu Thụ Đức nói.

"Đại dương tri thức vô cùng bao la, tôi chỉ hái được một ít quả ngọt." Ba Nhĩ Địch Á nói: "Trung Quốc là một quốc gia văn minh cường thịnh, sở hữu quá khứ lâu dài và hiện tại khiến tôi khó lòng nhìn thấu toàn cảnh, trong đó không nghi ngờ gì đã tích lũy được lượng lớn kiến thức khiến người ta mê say. Hơn nữa, giống như sự nhiệt tình và đãi ngộ mà Hãn đã thể hiện, ở đây không có sự bài xích đối với người ngoại lai, không có những hàng rào cao ngất để tự đóng cửa mình lại. Do đó, tôi phải tiến hành nghiên cứu một cách nghiêm túc. Giống như Mộc Thánh đã nói, 'Tri thức, dù xa tận Trung Quốc, cũng nên tìm cầu'."

"Ở đây hoan nghênh chân lý, cũng như tất cả những người theo đuổi chân lý." Thiệu Thụ Đức bị thái độ của ông ta lây nhiễm, thu lại nụ cười trên mặt, trịnh trọng nói.