Tiếng nhạc. Hai hoặc ba Đầy tớ bước vào với một bữa tiệc nhỏ.

ĐẦY TỚ THỨ NHẤT.

Họ sẽ đến đây thôi, anh bạn. Chân cẳng mấy ông ấy đã đứng không vững rồi; một cơn gió nhẹ thoảng qua cũng đủ thổi bay họ.

ĐẦY TỚ THỨ HAI.

Mặt Lepidus đỏ bừng lên rồi kìa.

ĐẦY TỚ THỨ NHẤT.

Họ bắt lão uống thứ rượu bố thí.

ĐẦY TỚ THỨ HAI.

Khi họ chọc ghẹo tính khí của nhau, lão kêu lên "thôi đủ rồi", lại giảng hòa theo lời nài nỉ của họ và tự chuốc lấy chén rượu.

ĐẦY TỚ THỨ NHẤT.

Nhưng điều đó càng gây ra cuộc chiến lớn hơn giữa lão và sự khôn ngoan của mình.

ĐẦY TỚ THỨ HAI.

Chà, thế đấy, khi mang một cái tên trong hàng ngũ những kẻ quyền thế. Ta thà cầm một cây sậy chẳng tích sự gì còn hơn là một ngọn giáo không thèm nhấc nổi.

ĐẦY TỚ THỨ NHẤT.

Được gọi vào một địa hạt lớn lao mà lại chẳng tài nào thấy nhúc nhích nổi ở trong đó, thì đó chẳng khác gì những hốc mắt trống rỗng, làm gò má trở nên thảm hại khốn đốn.

Tiếng kèn hiệu vang lên. Caesar, Antony, Pompey, Lepidus, Agrippa, Maecenas, Enobarbus, Menas cùng các Tướng quân khác bước vào.

ANTONY.

[Nói với Caesar.] Thưa ngài, họ làm thế này đây: họ đo mực nước sông Nin

Bằng những vạch chia nhất định trên kim tự tháp; họ biết được

Qua chiều cao, mức cạn, hay mực nước trung bình, liệu nạn đói

Hay sự sung túc sẽ tới. Sông Nin càng dâng cao,

Thì càng hứa hẹn nhiều. Khi nước rút, người gieo hạt

Lại rải thóc giống lên lớp bùn lầy nhão nhẹt,

Và chẳng mấy chốc là đến mùa gặt hái.

LEPIDUS.

Ở đó có những loài rắn kỳ lạ lắm phải không các ngài?

ANTONY.

Đúng vậy, Lepidus.

LEPIDUS.

Loài rắn ở Ai Cập của các ngài sinh ra từ chính bùn đất nhờ tác động của ánh mặt trời; cá sấu cũng vậy.

ANTONY.

Đúng thế.

POMPEY.

Xin mời ngồi, và rót rượu nào! Cạn chén vì sức khỏe của Lepidus!

LEPIDUS.

Tôi không được khỏe cho lắm, nhưng tôi sẽ chẳng bao giờ chịu lùi bước đâu.

ENOBARBUS.

Chỉ cho đến khi ông ngủ gục thôi. Tôi e rằng ông sắp sửa say khướt đến lúc đó rồi đấy.

LEPIDUS.

Không đâu, quả thực là tôi từng nghe nói những tòa kim tự tháp của nhà Ptolemy là những công trình vô cùng kỳ vĩ. Chắc chắn là tôi đã nghe điều đó rồi.

MENAS.

[Nói nhỏ với Pompey.] Thưa Pompey, xin dừng bước một lời.

POMPEY.

[Nói nhỏ với Menas.] Hãy nói vào tai ta xem nào chuyện gì thế?

MENAS.

[Thì thầm vào tai Pompey.] Xin ngài hãy rời ghế, thưa thủ lĩnh,

Và lắng nghe tôi thưa dăm câu.

POMPEY.

[Nói nhỏ với Menas.] Hãy kiên nhẫn đợi ta chốc lát.—

Rượu cho Lepidus đây!

LEPIDUS.

Loài cá sấu nhà các ngài là sinh vật thế nào vậy?

ANTONY.

Thưa ngài, hình dáng nó y như chính nó, và nó rộng đúng bằng bề rộng của nó. Nó cao bao nhiêu thì đúng bấy nhiêu, và cử động bằng chính các bộ phận của mình. Nó sống nhờ những gì nuôi dưỡng nó, và một khi các nguyên tố trong cơ thể đã cạn kiệt, nó sẽ chuyển sinh.

LEPIDUS.

Nó có màu gì thế?

ANTONY.

Cũng là màu của chính nó.

LEPIDUS.

Đó là một loài rắn kỳ lạ.

ANTONY.

Đúng thế, và nước mắt của nó thì ướt.

CAESAR.

Liệu lời mô tả này có làm lão ta thỏa mãn không?

ANTONY.

Cùng với chén rượu chúc mừng mà Pompey ban cho, nếu không thì lão ta đúng là một kẻ phàm ăn tục uống chính hiệu.

POMPEY.

[Nói nhỏ với Menas.] Đi chết đi, đồ khốn, chết đi! Lại còn nói chuyện đó với ta à? Tránh ra!

Cứ làm theo điều ta bảo đi.—Cái chén ta vừa gọi đâu rồi?

MENAS.

[Nói nhỏ với Pompey.] Nếu vì lòng tốt mà ngài chịu nghe tôi,

Hãy đứng dậy khỏi chiếc ghế kia.

POMPEY.

[Nói nhỏ với Menas.] Ta nghĩ ngươi phát điên rồi.

[Đứng dậy và bước ra một góc.]

Có chuyện gì thế?

MENAS.

Tôi vẫn luôn ngả mũ kính trọng vận mệnh của ngài.

POMPEY.

Ngươi đã phục vụ ta với lòng trung thành lớn lao. Còn điều gì muốn nói nữa không?—

Hãy vui lên đi, các vị chúa công.

ANTONY.

Những bãi cát lún này, hỡi Lepidus,

Hãy tránh xa chúng ra, vì ông đang chìm dần đấy.

MENAS.

Ngài có muốn làm bá chủ toàn thế giới không?

POMPEY.

Ngươi nói gì cơ?

MENAS.

Ngài có muốn làm bá chủ cả thế giới này không?

Đó là lần thứ hai rồi đấy.

POMPEY.

Làm sao mà được như thế?

MENAS.

Chỉ cần ngài chấp thuận,

Và dẫu ngài cho rằng tôi nghèo hèn, tôi chính là kẻ

Sẽ dâng hiến cả thế giới cho ngài.

POMPEY.

Ngươi uống say lắm rồi phải không?

MENAS.

Không, thưa Pompey, tôi vẫn giữ mình không chạm chén.

Ngài chính là vị thần Jupiter hạ giới, nếu ngài dám làm.

Bất cứ nơi nào đại dương ôm ấp hay bầu trời bao bọc

Đều sẽ thuộc về ngài, nếu ngài muốn nhận lấy.

POMPEY.

Hãy chỉ cho ta cách nào.

MENAS.

Ba kẻ chia rác thế gian này, những kẻ tranh giành quyền lực ấy,

Đang ở trên chiến thuyền của ngài. Hãy để tôi cắt cáp neo,

Và khi chúng ta ra khơi, hãy xông vào cắt cổ chúng.

Khi đó tất cả sẽ thuộc về ngài.

POMPEY.

À, điều này lẽ ra ngươi nên âm thầm làm

Chứ không phải thốt ra bằng lời! Ở ta thì đó là tội ác;

Nhưng ở ngươi thì đó là một công trạng lớn. Ngươi phải biết rằng

Không phải sự vụ lợi dẫn dắt danh dự của ta;

Mà chính danh dự mới dẫn dắt ta. Hãy hối hận vì lưỡi ngươi

Đã sớm phản bội lại hành động của chính mình. Nếu cứ làm mà không nói trước,

Ta hẳn đã coi đó là việc làm tốt sau khi nó hoàn thành,

Nhưng giờ đây ta buộc phải lên án nó. Thôi hãy dẹp đi và uống rượu đi.

MENAS.

[Nói một mình.] Vì chuyện này,

Ta sẽ chẳng bao giờ đi theo phò tá cái vận mệnh suy tàn của ngươi nữa.

Kẻ nào tìm kiếm, nhưng không chịu chớp lấy khi thời cơ vừa đến,

Sẽ chẳng bao giờ tìm lại được nó nữa đâu.

POMPEY.

Cạn chén này vì sức khỏe của Lepidus!

ANTONY.

Hãy đưa lão lên bờ. Ta sẽ uống cạn thay lão, Pompey.

ENOBARBUS.

Cạn chén với tôi nhé, Menas!

MENAS.

Chào mừng Enobarbus!

POMPEY.

Hãy rót đầy cho đến khi không còn thấy chiếc chén đâu nữa.

ENOBARBUS.

Đúng là một tay lực lưỡng, Menas.

[Chỉ tay về phía tên đầy tớ đang khiêng Lepidus rời đi.]

MENAS.

Sao cơ?

ENOBARBUS.

Lão ta đang gánh một phần ba thế giới đấy, anh bạn. Không thấy thế à?

MENAS.

Vậy thì một phần ba ấy đã say mèm rồi. Ước gì là toàn bộ thế giới,

Để mọi thứ cứ thế mà quay cuồng luôn!

ENOBARBUS.

Uống đi. Cho thế gian càng thêm lảo đảo.

MENAS.

Nào.

POMPEY.

Đây hãy còn chưa phải là một bữa yến tiệc kiểu Alexandria.

ANTONY.

Nó đang dần tới mức đó rồi. Gõ ly vào nhau đi, hỡi các bạn!

Nào cạn chén vì Caesar!

CAESAR.

Tôi thà không uống còn hơn.

Thật là một cực hình quái ác khi tôi tẩy rửa bộ não của mình

Để rồi nó lại càng trở nên nhơ nhớp hơn.

ANTONY.

Hãy sống hòa mình vào thời đại đi.

CAESAR.

Cứ việc tận hưởng đi, tôi sẽ đối ẩm cùng các người.

Nhưng tôi thà nhịn ăn suốt bốn ngày,

Còn hơn phải nốc ngần ấy rượu chỉ trong một ngày.

ENOBARBUS.

[Nói với Antony.] Nào vị hoàng đế dũng cảm của tôi,

Chúng ta có nên nhảy điệu Bacchante của người Ai Cập

Và ăn mừng chén rượu này không?

POMPEY.

Làm luôn đi chứ, hỡi người chiến binh tuyệt vời.

ANTONY.

Nào, tất cả hãy nắm chặt tay nhau

Cho đến khi thứ rượu chiến thắng ngấm sâu vào tâm trí chúng ta

Trong dòng suối Quên lãng dịu êm và đằm thắm.

ENOBARBUS.

Mọi người hãy nắm tay nhau.

Hãy làm chấn động tai ta bằng những âm thanh vang dội của tiếng nhạc,

Trong lúc tôi sắp xếp chỗ ngồi cho các vị; rồi cậu bé sẽ cất tiếng hát.

Mọi người sẽ cùng hòa giọng thật vang

Hết mức sức lực từ lồng ngực của mình.

Tiếng nhạc vang lên. Enobarbus sắp xếp họ đứng tay trong tay.

BÀI HÁT.

Hỡi vị vua của những giàn nho,

Bacchus mũm mĩm với đôi mắt hồng hào!

Mong muộn phiền chìm sâu trong thùng rượu,

Và tóc kết vương miện bằng chùm nho.

Hãy rót đầy cho đến khi thế giới xoay cuồng,

Hãy rót đầy cho đến khi thế giới xoay cuồng!

CAESAR.

Các ông còn muốn gì nữa nào? Chúc Pompey ngủ ngon. Thưa người anh em thân mến,

Xin hãy cho phép tôi rút lui. Công việc nghiêm túc của chúng ta

Đang tỏ vẻ cau có trước trò hề này.—Hỡi các vị quý ông, chúng ta hãy chia tay thôi.

Các ông thấy đấy, má chúng ta đều đã đỏ rực vì men say. Enobarb dũng mãnh

Nay còn yếu đuối hơn cả rượu, và chính lưỡi tôi

Cũng đang lắp bắp líu lưỡi. Sự cuồng hoạn điên dại này suýt chút nữa

Đã biến tất cả chúng ta thành những gã hề. Cần gì phải nói thêm nữa. Chúc ngủ ngon.

Này Antony thân mến, xin hãy bắt tay tôi.

POMPEY.

Ta sẽ tiếp chuyện ông trên bờ.

ANTONY.

Nhất định thế rồi, thưa ngài. Xin hãy cho tôi tay ngài.

POMPEY.

Ôi Antony,

Ngài đang chiếm giữ ngôi nhà của cha tôi.

Nhưng, sao thế nhỉ? Dù sao chúng ta cũng là bạn bè. Nào, xuống thuyền thôi.

ENOBARBUS.

Hãy cẩn thận kẻo ngã đấy.

[Pompey, Caesar, Antony cùng các tùy tùng rời đi.]

Menas, ta sẽ không lên bờ đâu.

MENAS.

Vâng, vậy vào khoang tàu của tôi thôi. Nào tiếng trống, tiếng kèn tò te, tiếng sáo! Gì chứ!

Hãy để thần biển Neptune nghe thấy chúng ta đang cất tiếng chào từ biệt thật vang dội

Gửi đến những vị đại gia này. Đánh kèn lên và treo cổ chúng đi, thổi mạnh lên nào!

[Tiếng kèn trỗi dậy vang lừng cùng tiếng trống.]

ENOBARBUS.

Hô, lão ta hô kìa! Cái mũ của ta đâu rồi!

MENAS.

Hô! Thưa ngài thuyền trưởng cao quý, chúng ta đi thôi.

[Cùng rời đi.]