Cứ mỗi lần nhớ lại những năm sống ở St. Gallen trên đỉnh đồi Rosenberg, về những nguyên nhân thảm khốc đã đưa tôi đến đó, tôi luôn nghĩ số phận mình đã được định trước như vậy.

Chị biết đấy, như kiểu “số đã định rồi” hay “chuyện đấy là do số phận...” Nhưng đến một thời điểm tôi nhận ra chính mình là người diễn đời mình. Tôi có quyền chọn cách sống của mình, được tự do phán xét, cái khoảng không nằm bên dưới sự trớ trêu của số phận chính là chỗ để tôi diễn trong kịch bản. Vai diễn của tôi.

Nghe lạ đúng không? Nhưng thật ra mỗi người đều nói về định mệnh theo cách của mình. Có lẽ đó là nỗ lực của họ để chống lại nó. Thế nên tôi cũng có cách của tôi.

Ở Việt Nam, mọi người cũng có quan điểm riêng về số phận, tôi thấy chuyện này hay được nhắc đến.

VÂNG, CÒN CẢ CHUYỆN KIẾP NÀY GẮN VỚI KIẾP TRƯỚC VÀ CẢ KIẾP SAU NỮA.

Phải rồi, tựa như số phận là đa chiều, và không của riêng ai. Tựa như tất cả đều nghiền ngẫm về nó, tất cả đều cố gắng tỉ mẩn soi kính lúp, phân tích nó, cố gắng tìm ra một cơ chế, hy vọng có thể hiểu cách sự thật xoay vần. Mỗi người có một chuỗi trong đó sự vật hay sự việc được quan sát như những mẫu vật có thể đóng vai trò quyết định trong việc định hình tương lai.

Thế đấy, quan hệ giữa con người với định mệnh thật khiến người ta phải tò mò.

Cô cứ thử nghĩ về các quan điểm chúng ta có về số phận mà xem. 

Chuyện đầu thai chẳng hạn... giống như mang theo một túi hạt giống của kiếp trước, một túi những việc phải trả nợ kiếp này. Trả nợ và hưởng phúc, thế nên người thì cả đời trả nợ, cố trả cho hết cái nợ của kiếp trước, người lại hưởng phúc lớn không giải thích được, và như người ta vẫn nói là được sinh ra dưới những sao tốt.

Hay những người mà chắc chị cũng không để ý, thay vì thu hạt thì lại còng lưng dưới gánh nặng cuộc đời, nghĩ là sẽ không có lựa chọn khác: số phận với họ là gánh nặng nghiền nát họ, không cho họ nghĩ đến lối thoát nào khác.

Ở đó, số phận giáng xuống, phán xét không thương tiếc. Tình cảm, suy nghĩ không giúp gì trong cuộc đời mỗi người. Đường đời không thể khác với lộ trình mà đấng tạo hóa đã vạch ra.

Tất nhiên cũng có những kẻ táo tợn, mà trong giới của tôi những kẻ như thế nhiều lắm. Họ tin rằng sự táo bạo của họ sẽ như những ngọn lửa rèn lại thanh thép số phận. Họ tin rằng thế giới là đầy rẫy những thứ cần nắn lại. Không có cái ngưỡng nào có thể ngăn họ lại, chỉ có khao khát quyền lực, khao khát chế ngự số phận bằng mũi gươm của mình kéo họ đi.

Nhưng... dù có giãy giụa thế nào... rồi chúng ta vẫn cứ mắc kẹt ở đó, kẻ thì sửng sốt, kẻ khác lại kiêu ngạo, kẻ khác nữa thì hoài nghi, thậm chí là khóc lóc, mệt mỏi, đau đớn. Chúng ta đều kẹt ở đây trong vòng vây của số phận, tự hỏi mình hay là ai điều khiển nó, nó diễn ra thế nào, tại sao?

Đàn ông cũng như đàn bà, ai cũng đều tìm kiếm cho mình một chỗ dựa: giáo lý, giáo điều, tín ngưỡng, vật chất... một cái gì đó để bấu víu, một chỗ neo bám trong khi tìm chỗ trú.

Chỗ trú ấy tôi đã tự xây dựng cho bản thân mình, bằng lý thuyết của tôi về kịch bản và vai diễn.

Phải, vai diễn, thứ mà mỗi diễn viên phải học thuộc lòng trước khi diễn. Vai diễn cuộc đời của mỗi chúng ta, cái phần ta được phân vai, hay chí ít là những điều được cơ bản vạch ra cho ta. Cái phần ta nhận, phần mặc định trước sự tồn tại của chúng ta.

Chị có thể hình dung như thể một con đường được vạch ra từ những mốc không tránh được của số phận cùng với bản năng, đặc thù của mỗi chúng ta.

Hình dung ấy làm tôi liên tưởng đến việc vậy thì ai là biên kịch. Chúa ư? Trong vô số hình hài mà con người đã tạo nên cho người. Chính Chúa đảm nhận cái nhiệm vụ lớn lao đó ư? Tôi cũng tự hỏi liệu số phận có thay đổi tùy vào đức Chúa mà mỗi người lựa chọn không? Có đức Chúa nào nhân ái hơn đức Chúa nào không? Cả chuỗi câu hỏi lan man ấy đều không có câu trả lời.

Hay số phận chỉ đơn giản là hệ quả của các kế thừa, yếu tố xã hội, di truyền... khi không có câu trả lời từ trời cao, tôi đã cố tìm ra cách lý giải từ những điều của đời thường.

Chính đầu óc chúng ta đóng vai trò biên kịch chăng? Phải chăng tất thảy đều phụ thuộc vào sự tương tác liên tục giữa vô thức và tiềm thức, giữa mỗi cá thể độc nhất vô nhị sinh ra với những điều ta được rót vào đầu trong những năm đầu đời.

Những điều mà ta thậm chí không biết là có tồn tại kéo ta lại, tựa như chúng ta chỉ là những toa hàng đầy chất thải, mỗi người nhiễm theo một cách khác nhau từ những cảm xúc, suy nghĩ của người đã nuôi ta trong những năm đầu đời.

Tôi trượt từ thái cực này sang thái cực khác, từ tuyệt đối đến vô cùng, lên rồi xuống, trước ra sau, tựa như một con lắc trong chuyển động vĩnh cửu không thể dừng lại ở một niềm tin nào.

Rồi đến một lúc tôi trượt xuống. Tôi không quan tâm đến câu trả lời nữa.

Tôi hiểu rằng xuất phát điểm cũng như những năm tháng đầu đôi khi không có ý nghĩa quyết định đến thế, chỉ vì hoàn cảnh riêng đã khiến tôi mong mỏi tìm ra một ý nghĩa cho nó.

Quan trọng là cách chơi của mỗi người với cơ hội của mình, dù xuất phát điểm tương tự hay y hệt nhau đi chăng nữa, vai diễn khác nhau sẽ đưa đến những kết quả hoàn toàn khác biệt.

Và tôi tập trung nghiên cứu vai diễn của mình một cách khoa học đến từng chi tiết nhỏ để tìm cách diễn tốt nhất.