Vai diễn!
Khi tôi 7 tuổi, một mình bơ vơ ở một trường nội trú xa nơi tôi đã từng sống suốt những năm tháng thơ bé đến hàng trăm cây số, tôi chưa hiểu kịch bản và vai diễn là gì.
Sau đó tôi dần dần tự hỏi mình khi so sánh mình với các bạn học khác. Sao các bạn đều có đủ cha mẹ, còn tôi thì không? Sao tôi nói thạo được đến mấy thứ tiếng? Tôi biết bố mẹ mình nguồn gốc khác nhau, nhưng không hiểu sao hai người từ hai nơi xa đến thế lại sinh ra tôi?
Các bạn nội trú hay nói chuyện được về nhà. Còn tôi? Tôi tự hỏi có bao giờ mình quay lại Geneva không? Mà về đâu khi ở nhà tôi bây giờ không còn ai nữa?
Những tâm tư ấy theo tôi suốt một thời gian dài, nó đồng hành với tôi trong những năm tháng sống ở trường nội trú, như một người bạn tưởng tượng đã cùng tôi lặp đi lặp lại những câu hỏi ấy: Cho đến một ngày xuất hiện những dòng đầu của kịch bản dành cho vai diễn mà tôi sẽ phải tập cho mình.
Khởi đầu, hãy tập rõ ràng lời thoại sau: Mày phải tự lực cánh sinh thôi!
Ít lâu sau khi đến Rosenberg tôi đã hiểu ra việc là trẻ mồ côi đã biến tôi thành con mồi lý tưởng trong mắt lũ bạn, để chúng biến cuộc sống của tôi thành địa ngục mà không băn khoăn gì.
Lúc đó tôi chưa có gì để bấu víu vào: tôi đến đấy với tấm vỏ bọc vô hình đã theo tôi từ sau tai nạn. Cho đến một lúc trong đầu tôi hiện lên thông điệp rõ ràng rằng: Mày phải tự lo cho mình thôi, từ giờ về sau sẽ luôn là như thế!
Tôi cũng không biết điều đó xảy ra như thế nào. Chỉ biết thông điệp đó xuất hiện như ngôi sao chỉ đường trên số phận đã đầy chông gai và nghịch cảnh của tôi.
Chị có biết sống trong trường nội trú là thế nào không? Là sàn đấu luyện cho kẻ mạnh và là địa ngục cho kẻ yếu. Khi cả một đám lốc nhốc đang tuổi lớn bị ghép lại chung với nhau, thì kể cả những căn phòng rộng ở Rosenberg cũng không tránh được những va chạm. Bất kỳ cảm xúc, hoàn cảnh, chuyện riêng tư nào cũng bị đem ra trêu chọc, bêu riếu.
Trong không gian đầy ứ hoóc môn, những giọng nói đang kỳ vỡ giọng và những gương mặt hổ thẹn của những đứa phải chịu những trò đùa độc ác hoặc bị bêu xấu công khai. Bọn học sinh nội trú liên tục bị kết tội, phải tự bảo vệ mình, tụ lại thành nhóm này nhóm kia, cô lập bọn yếu đuối sang một bên để hành hạ mà không phải chịu hình phạt gì ghê gớm.
Các cuộc tấn công và phản công, bạo lực nhưng thường không gây tiếng ồn gì để tránh bị các giáo viên và nhân viên phục vụ phát hiện, nhưng thường được ngắm kỹ và bắt trúng. Và thường tàn nhẫn và rất đau.
Âm mưu, sự phản bội, những câu chuyện bịa đặt. Những năm tháng tuổi mới lớn hung hăng ấy đã có đủ tất cả những thủ đoạn có thể có của người lớn.
Cái nhận thức phải tự mình giúp mình lặp lại nhiều lần trong đầu đã giúp tôi chọn được cách hành xử đúng và khiến bọn bạn phải nể vì. Như cái lần tôi bị đổ tội trong giờ khoa học, một ví dụ thường thấy trong cuộc sống ở trường nội trú. Chuyện đấy đã giúp tôi nghiễm nhiên được nâng lên một tầm cao hơn trong nấc thang đang leo, cho dù rằng lúc ấy tôi chưa nhận thức được hết.
Lần đó tôi bị dồn vào chân tường. Một đứa trong lớp đã lên một kế hoạch hoàn hảo: tháo hết vít đỡ của cái giá sắt gắn với bàn giáo viên, nơi bà giáo vẫn hay bày ra một dãy những lọ nước hoa yêu thích để thỉnh thoảng lại lấy ra hít ngửi trong tiết học. Mặc dù yêu mùi thơm như thế nhưng bà giáo lại là người rất nóng tính và chỉ cần một chuyện nhỏ cũng có thể khiến bà nổi điên. Mà mỗi lần nổi điên, bà hay đập tay liên hồi vào mặt bàn. Hôm đấy kế hoạch chơi khăm bà diễn ra hoàn hảo. Hoàn hảo nhất là ở chỗ đứa nào đấy đã giấu được mấy cái vít vào ngăn bàn tôi mà tôi không hay biết. Đến lúc bà giáo đau đớn nhìn những mảnh thủy tinh vỡ tan của mấy lọ nước hoa quý báu như nhìn xác người thân, hét lên hỏi ai bày ra trò này, lập tức bọn bạn chỉ tay vào tôi.
Tôi lúc ấy 14 tuổi. Lần đầu tiên trong đời khi phải đối mặt với tình huống bất ngờ và khó khăn ấy, cả một chuỗi tính toán cân nhắc diễn ra trong đầu tôi. Tôi có thể bị đình chỉ - bước kỷ luật sau đó sẽ rất dễ dẫn đến việc khiến tôi bị đúp, và nhất là sẽ bị bêu riếu như con lừa của lớp. Thế là tôi đứng dậy đường hoàng trả lời: “Đúng thế đấy, là em làm, vì em không thể chịu được tiếng cô đấm tay thình thịch lên bàn như thế, thưa cô!”
Tôi không nói thêm lời nào và kể cả khi bị đưa lên Ban giám hiệu, tôi cũng chỉ nhắc lại y như thế. Điều đó không cứu được tôi khỏi việc bị đình chỉ học và khiển trách, nhưng đã khiến bọn bạn nhìn tôi bằng con mắt khác. Tất cả lũ đều ngạc nhiên há hốc miệng vì không nghĩ tôi sẽ xử sự như thế, mà thậm chí bọn nó còn chưa từng nghĩ tôi có thể làm thế được.
Khi đã xác định được sự khác biệt, tôi bắt đầu những vụ trả thù nhỏ, luôn thầm lặng, vô danh, không kích động. Ví dụ như việc đặt vào giường bọn đã chơi xấu tôi một đống nhện và sâu bọ.
Một phần vì tạo được sự nể vì của bọn bạn, một phần vì tình cảnh bơ vơ không biết sẽ sống ở đâu sau này, tôi dần cảm thấy cuộc sống trong những tháng ngày trôi đi trên ngọn đồi ngự trên thành phố St. Gallen, cái dẻo đất nơi tụ lại của bốn bang đấy cuối cùng cũng trở nên như thể tôi đang sống ở nhà mình.
Để hợp với kịch bản mà cuộc đời đang dần tiết lộ cho tôi, buổi tối trước khi đi ngủ tôi thường chơi trò xoay quả cầu địa lý. Món quà đấy tôi được tặng khi bị gửi vào trường nội trú. Thời gian đầu nó đã từng là phao bám để tôi gượng lại lấy hơi. Tôi thường xoay cho đến lúc phát chóng mặt, rồi tôi nhắm mắt đặt ngón tay mình vào một điểm, và đăm đăm ngắm những đường chằng chịt từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây đan vào nhau dưới ngón tay mình.
