Trước khi lôi tôi vào cái vụ đã kéo tôi xuống đáy sâu, Wang và tôi còn gặp nhau vài lần khác nữa. Không nhiều lắm, nhưng khá đều. Chủ đề trò chuyện loanh quanh một hồi rồi bao giờ cũng quay về những điều yêu thích của Wang, nhưng xe trượt thẳng xuống chân một con đường dốc. Hắn nói với tôi về những giới hạn chưa được khám phá của ngành khoa học chuyên nghiên cứu việc sử dụng dược phẩm, hay về những khám phá vĩ đại đang chờ đợi chúng ta những năm tới, về sự tồn tại và lan truyền của virus, làm sao để kiếm lời từ chuyện đó, vai trò trong xã hội của những căn bệnh mà nỗi sợ hãi lan truyền trên toàn cầu, những khoản lợi nhuận kếch xù chảy vào túi những thành viên câu lạc bộ 1%, bao gồm cả túi hắn.
Và bao giờ kết thúc cũng là chủ đề mà có vẻ như lúc nào hắn cũng trông đợi để lại lôi ra thử nghiệm với tôi.
Nỗi sợ.
Tôi và hắn đã hẹn nhau những lần khác nữa để chơi cái trò mà Wang gọi là thử nghiệm nỗi sợ, hắn tự tin nhắc đi nhắc lại là chúng tôi phải tiếp tục trò đấy và tán dương những lợi ích phi thường mà trước sau gì chúng tôi cũng sẽ cảm nhận được. Tôi vẫn tiếp tục tham gia mặc dù thấy những trò đấy thật điên rồ.
Tôi không chờ đợi gì những kết quả mà hắn nói, nhưng cũng không muốn bỏ cuộc và để lỡ ý định hiểu hắn rõ hơn, cho dù cái giá phải trả là theo Wang chơi thử cái hành trình phi lý của hắn.
Như cái vụ hắn muốn thử bị chìm dưới nước trong bóng tối mênh mông; bọn tôi đã phải mất rất nhiều thời gian để tìm một vùng biển có đủ điều kiện an toàn để có thể dầm mình mà không lo bị chân vịt của một thuyền đánh cá nào tiện đứt người.
Một tiếng nổi lập lờ trong bóng tối, người này sau người kia, đối mặt với vùng sâu thẳm bí hiểm bên dưới. Khi đến lượt mình, chỉ sau vài phút tôi bắt đầu cảm thấy có thứ gì quấn lấy chân như thể định tấn công tôi.
Có một lần Wang đề nghị để hắn chuẩn bị tất, không báo trước gì cho tôi. Tôi chấp nhận. Hôm đó, sau khi đến nơi, ăn tối xong, chúng tôi đến một khu ổ chuột lớn nằm ở ngoại ô một thành phố ở châu Phi, nơi Wang đã lót tay những khoản lớn để hai chúng tôi có thể qua đêm ở đấy mà không bị các băng đảng địa phương xử lý.
Đêm đấy chúng tôi lang thang giữa các bãi rác và cống thoát nước thải, tiện đâu ngồi đấy. Chìm trong các âm thanh của đêm tối và mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, chúng tôi nhận ra lũ chuột trước tiên vì tiếng sột soạt, rồi hình dáng bẩn thỉu với những cử động thoắt chạy thoắt dừng của chúng. Cái cảnh đấy có vẻ chẳng có nghĩa gì với tôi, nhưng rồi Wang bắt đầu giảng giải về những hình thái đầu tiên của sự sống đang vây quanh chúng tôi chính ở chỗ đó, những thứ mà kể cả dưới ánh sáng ban ngày cũng vẫn không thể nhìn thấy được: các loại nấm, vi trùng, vi khuẩn. Hắn nói say sưa như đang lên đồng, như thể cái chốn khủng khiếp đấy chính là môi trường lý tưởng của hắn.
“Mày có tưởng tượng được sự vĩ đại của những thứ quanh đây, dù chúng vô hình, nhưng liên kết chặt chẽ thế nào với cuộc sống của chúng ta không. Tao với mày đang ngồi ngay trên một vỉa vi sinh vật khổng lồ. Bọn nó ở ngay đây, ngay bên dưới tao và mày, có loại đã phát triển, đã hoạt động rồi, có những loại vẫn đang tạm ngủ một giấc huyền bí chờ thức tỉnh. Virus, Jo ơi, cái bọn virus đấy!”, Wang gần như hét lên, “Mày có thấy những tạo vật đấy phi thường đến thế nào không? Bọn nó không cần trao đổi chất, điều mà tao với mày phải làm mới sống nổi. Bọn nó không có cả hệ thống sinh sản, không thể di chuyển, nhưng lại có đầy phương tiện vận chuyển để đi khắp thế gian. Bọn nó không biết đi, không biết chạy, không biết bay, không biết trườn. Bọn nó đi nhờ, ha ha... Mà lên xe, đi nhờ rồi, chúng nó cũng không xuống xe rồi cảm ơn bác tài đâu nhé, đừng hòng...
Bọn virus xâm chiếm bất cứ cỗ xe sống nào chở chúng, đấy là cách duy nhất để bọn nó giải quyết tình trạng không di chuyển được của mình. Mày không thấy tuyệt vời à? Nghe thì có vẻ đáng ghê tởm đấy, nhưng mày thử nghĩ xem, suy cho cùng thì bọn virus cũng đâu có tàn nhẫn hơn sư tử hay các loài thú săn mồi khác. Bọn thú ăn con mồi từ ngoài vào, còn bọn quái này ăn từ bên trong ra. Đúng là những bệnh truyền nhiễm khiến người ta ghê rợn, truyền bệnh vốn gây ra những nỗi sợ từ cổ chí kim, nhưng trong cả hai trường hợp thì đều là ăn thịt chứ đâu có khác gì nhau, mày không thấy thế sao?”
Tôi nhìn hắn trong bóng tối chập choạng, hắn đang nói với tôi, rõ ràng là chỉ có mình tôi trong chu vi nghe được tiếng hắn, nhưng cái giọng của hắn như thể đang hướng đến một đám đông. Đầy máu lửa, không thể chặn lại được.
“Vĩ đại, hoàn hảo đến thế, ngắm bọn virus dưới kính hiển vi là cả một cảnh tượng độc đáo: có những con trông hệt như mô hình rô bốt thu nhỏ, có con lại trông hệt như con tàu vũ trụ đã hạ cánh xuống Mặt trăng. Bọn chúng gắn kết không thể chia lìa với cuộc sống của chúng ta nhưng đồng thời chúng lại là sản phẩm của bóng tối, hành xử một cách liên tục thay đổi, biến hóa, không thể đoán nổi. Đấy là tinh cầu virus Jo ơi, ngay bên dưới tao và mày đây, xung quanh chúng ta, ở khắp mọi nơi... bọn nó là một trong những nguồn chính cho các dạng thức tiến hóa, cả một vương quốc lớn các tổ chức quyền lực có thể thống trị và đè bẹp tất cả những dạng sống khác. Đúng thế đấy, bởi vì virus khi đã xâm nhập là xâm nhập ồ ạt với số lượng cực lớn, đe dọa nghiêm trọng sự tồn tại của các cơ thể sống mà bọn nó chiếm được.
Chỉ cần hệ thống phát triển quá mức và thế là... Bùm! Chẳng phải chính việc dư thừa tài nguyên đã tạo ra điểm yếu và sau đấy là tình trạng hỗn loạn của hệ sinh thái đấy sao?
Aha, mày không theo kịp chuyện tao nói rồi phải không?”
Tôi nhận thấy tia chớp trong cái nhìn hắn rọi vào tôi.
“Các loại bệnh truyền nhiễm ở xung quanh ta Jo ạ, như một sợi dây kết nối chết người truyền từ cá thể này sang cá thể kia, từ loài này sang loài kia trong cái khối sinh vật lý phức tạp mà bọn mình gọi là hệ sinh thái này. Có gì lạ đâu, nó chính là một trong các hiện tượng mà các nhà sinh thái học vẫn nghiên cứu, như hiện tượng phân hủy hay sự quang hợp thôi mà...
Nhưng virus lại có một nguồn gốc bí ẩn, xác định được loại virus mới chỉ là bước đầu tiên. Còn nhiều điều khác nữa. Cái loại virus ẩn nấp ở đâu trước khi nó xuất đầu lộ diện? Nó nấp ở đâu trước khi tàn sát cây cối, súc vật hay thậm chí là con người? Sao nó lại chui ra khỏi chỗ nấp, và sao lại đúng ở thời điểm đấy?
Không ai biết cả. Mặc dù trong thế kỷ này đã có rất nhiều dịp để nghiên cứu sâu về hoạt động của virus, những loại như Ebola, Marburg, sốt xuất huyết chẳng hạn. Các chuyên gia tuyên bố phải nghiên cứu để có thể phòng tránh chúng, để chống dịch bệnh lan tràn. Nhưng kết quả chẳng giúp gì được cả, mỗi lần lại như thể quay về xuất phát điểm ban đầu. Mày có thấy điều đấy đáng ngạc nhiên không?”
Tôi cố theo kịp hắn trong bóng tối. Càng về khuya những tiếng động của khu ổ chuột nghe càng rõ hơn khiến tôi không theo kịp những gì hắn nói, lại càng không theo được nhịp hưng phấn của hắn. Tôi tự nhủ với mình là gã đàn ông này không thuộc bất cứ loại tính cách nào mà tôi đã từng biết đến cả. Hắn là một dạng độc nhất vô nhị, con đẻ của một phòng thí nghiệm kỳ cục nào đó thay vì là con của một gia đình khá giả và được giáo dục đầy đủ.
Có lẽ vì thế mà tôi không đọc vị nổi hắn.
Tôi không bao giờ thấy một thoáng chần chừ hay một khoảnh khắc lo ngại nào ở Wang trong những lần thử nghiệm. Ngay cả cái đêm ở khu ổ chuột, khi tôi và hắn không chỉ phải đề phòng các băng nhóm hay bọn chuột mà còn phải tìm gậy chống lại một lũ chó hoang hung dữ lao thẳng vào chúng tôi. Bọn lính gác được Wang trả tiền đã không tính đến nguy cơ đấy.
Chỉ có một lần duy nhất hắn đã bỏ dở giữa chừng. Đấy là khi tôi thách hắn thử nghiệm cái gọi theo đúng ngôn ngữ của Wang là nỗi sợ bị nhốt trong không gian hẹp, một trò thách thức của sự tù túng và nỗi sợ bị ngộp thở.
Lần ấy tôi thử trước, sau đó đến lượt Wang, tôi nhốt hắn vào một cái tủ hẹp đến mức phải khom người và co khuỷu tay lại mới chui vào được.
Tôi trói chặt cả chân và tay hắn. Mồm dán băng dính, mắt bịt chặt sau cánh cửa tủ đóng kín.
Dù thời gian định trước là ba phút, nhưng chỉ sau vài giây có vẻ như cái tủ đang biến thành địa ngục.
Tôi thả Wang ra; hắn đứng dậy, lấy lại cái vẻ điềm tĩnh quen thuộc của mình rồi ra khỏi phòng. Hắn không nhìn tôi, chỉ quẳng lại một câu”mày buộc tao chặt quá” rồi đi mà không nói thêm một lời.
Bây giờ tôi sẽ để chị đi nghỉ, khuya mất rồi. Hôm nay thời gian trôi đi thật âm thầm sau tấm màn xám đằng xa kia và trong những nếp hằn ký ức của tôi. Ngày mai ta lại tiếp nhé.
Tôi hay dậy sớm; tôi sẽ đợi chị ở đây. Khi nào chị ra cũng được. TÔI CŨNG LÀ NGƯỜI DẬY SỚM.
Thế hẹn chị mai ta lại gặp nhau.
II
Ta đã ở đây rồi
Tôi bắt đầu thấy rõ
Sợi dây ký ức đang đưa tôi đi, tôi không biết nó dẫn đến đâu, nhưng nó đang đưa tôi đi.
Tôi phải tìm được sức lực để tiếp tục
Để không lạc trong mê cung những điều suy ngẫm; Phải tập trung
Để đáp lại nỗ lực của người con gái đang vì tôi.
Mọi thứ đều đang thuận lợi
Sự im lặng, sự chăm chú không mệt mỏi cô ấy dành cho tôi
Và đám sương mù ngoài xa như thể cuốn hết cái nhìn vào bên trong.
Tôi nghe tiếng mình cất lên, sự câm lặng của cô ấy khiến những lời tôi nói như có một tiếng vọng, chúng dội lại vào tôi, rồi truyền tới âm thanh ở sâu bên dưới, âm thanh của những điều tôi cần phải nói ra.