Zina Shimanskaya -11 tuổi
Hiện là thu ngân
Tôi ngoái nhìn về phía sau và cười. Không khỏi lấy làm ngạc nhiên. Chẳng lẽ chuyện đó đã xảy ra với tôi?
Hôm bắt đầu chiến tranh, cả lớp chúng tôi cùng đi xem xiếc. Chương trình diễn ra vào buổi sáng. Không ai đoán được chuyện gì. Không ai biết được điều gì. Tất cả người lớn đã biết, còn chúng tôi thì không. Chúng tôi vỗ tay reo cười. Ở rạp có một chú voi lớn. Chú voi khổng lồ! Những con khỉ nhảy múa. Và rồi chúng tôi vui vẻ đổ ra đường - người đi đường thất thanh gào khóc: “Chiến tranh!” Còn bọn trẻ con lại reo vang: “U-ra!”. Chúng tôi vui mừng hình dung chiến tranh sẽ là: tất cả đội mũ trụ và cưỡi ngựa[1] . Bấy giờ chúng tôi sẽ có dịp thể hiện mình, chúng tôi sẽ giúp hồng quân của ta. Chúng tôi sẽ trở thành anh hùng. Tôi thích những cuốn sách viết về các trận đánh, các chiến công… Và tôi tưởng tượng cảnh mình cúi xuống bên một người lính bị thương, dìu anh ra khỏi màn khói dày đặc của đám cháy dữ dội. Ở nhà, trước bàn học tôi dán đầy ảnh những người lính cắt ra từ các tờ báo. Ở đó có Voroshilov[2] , ở đó có Budyonnyi[3] …
Tôi và nhỏ bạn gái chơi trò chạy trốn cuộc chiến Phần Lan, còn bọn con trai thì hăng say chơi trò chiến tranh Tây Ban Nha. Chiến tranh với chúng tôi là một sự kiện thú vị trong cuộc sống. Là cuộc phiêu lưu lớn nhất. Chúng tôi mơ về nó, chúng tôi vẫn là những đứa trẻ con. Những đứa trẻ tốt lành! Nhỏ bạn gái của tôi luôn đội cái mũ trụ, nhỏ lấy nó ở đâu nhỉ, tôi quên rồi, nhưng đó là cái mũ yêu thích của nhỏ. Còn trò trốn chiến tranh là thế nào? Bây giờ tôi sẽ kể. Nhỏ ấy ngủ lại đêm ở nhà tôi, và dĩ nhiên, là để sáng sớm hôm sau chúng tôi lặng lẽ chuồn khỏi nhà. Nhón gót. Suỵt… Chúng tôi vớ lấy ít đồ ăn mang theo. Còn anh trai tôi, có lẽ, đã để ý những ngày vừa qua chúng tôi luôn thì thào gì đó, thế là anh kịp tóm chúng tôi ở ngoài sân và dong cả hai quay vào nhà. Anh la mắng và dọa sẽ ném hết sách quân sự khỏi tủ sách của tôi. Tôi khóc cả ngày. Đấy, chúng tôi đã như thế đấy!
Còn đây là cuộc chiến thật sự…
Chỉ một tuần sau quân Đức đã tiến vào Minsk. Tôi không nhớ lính Đức, mà lại nhớ những cỗ xe của chúng. Nào ô tô, nào mô tô… Chúng tôi không có những loại xe đó, chúng tôi chưa thấy chúng bao giờ. Mọi người hóa câm hóa điếc. Họ rón rén đi lại với đôi mắt khiếp đảm. Ngoài hàng rào, trên các cột trụ xuất hiện những biểu ngữ và truyền đơn lạ. Những mệnh lệnh lạ. “Trật tự mới” đang đến. Sau một thời gian các trường học lại mở cửa. Mẹ tôi quyết định, chiến tranh là chiến tranh, không được gián đoạn việc học. Trong giờ học đầu tiên, cô giáo Địa lý; người từng dạy chúng tôi trước chiến tranh, bắt đầu phát biểu chống chính quyền Xô viết. Chống Lênin. Tôi tự nhủ: Mình sẽ không học trong một ngôi trường như thế. Khô-ô-ông… Không bao giờ! Tôi về nhà và hôn lên tất cả chân dung trong sách giáo khoa. Tất cả chân dung lãnh tụ yêu quý của chúng tôi.
Bọn Đức xông vào các căn hộ, lúc nào chúng cũng truy tìm ai đó. Lúc thì người Do Thái, lúc thì du kích quân. Mẹ tôi nói: “Giấu cái khăn quàng đội viên của con đi”. Ban ngày tôi giấu cái khăn, còn ban đêm, khi đi ngủ, tôi đeo nó. Mẹ tôi sợ nhỡ bọn Đức gõ cửa ban đêm thì sao? Bà thuyết phục tôi bỏ khăn đi. Tôi khóc. Tôi đợi mẹ tắt đèn, trong nhà và ngoài đường đều tĩnh lặng rồi mới lấy khăn quàng đỏ trong tủ ra, lấy các quyển sách Xô viết ra. Nhỏ bạn tôi thì ngủ với chiếc mũ trụ trên đầu.
Đến tận bây giờ tôi vẫn hoài niệm rằng chúng tôi đã từng như thế…
❀ ❀ ❀
[1] Loại mủ vải mùa đông của hồng quân, có hình dáng giống như mũ sắt của kỵ binh thời nước Nga Kiev.
[2] Kliment Yefremovich Voroshilov (1881-1960): nhà cách mạng Nga, một trong những nguyên soái đầu tiên của Liên Xô.
[3] Semyon Mikhailovich Budyonnyi (1883-1973): một trong những nguyên soái đầu tiên của Liên Xô, ba lần anh hùng Liên Xô, chỉ huy đơn vị kị binh đầu tiên của hồng quân.
