Pyotr Kalinovsky - 12 tuổi

Hiện là kỹ sư xây dựng

Trước chiến tranh…

Chúng tôi được chiến đấu. Chúng tôi được huấn luyện. Học bắn, học ném lưu đạn. Kể cả bọn con gái. Tất cả đều muốn nhận được huy hiệu xạ thủ Voroshilov[1], ai cũng cháy bỏng ước mơ. Chúng tôi hát bài Grenada, ca ngợi những người anh hùng đi chiến đấu để “trả đất lại cho nông dân Grenada”. Tiếp tục sự nghiệp cách mạng. Cách mạng thế giới! Vâng, đó chính là chúng tôi. Đó đã là ước mơ của chúng tôi.

Thuở ấu thơ tôi còn tự sáng tác truyện cổ tích. Tôi học đọc và viết rất sớm. Một cậu bé có năng khiếu. Mẹ muốn tôi thành nghệ sĩ, còn tôi thì mơ được mặc đồng phục phi công. Trong ước mơ đó cũng có phần vì thời đại của chúng tôi. Thí dụ, trước chiến tranh tôi chưa gặp cậu bé nào không mơ trở thành phi công hay thủy thủ. Chúng tôi cần bầu trời, cần biển. Cần cả địa cầu!

Vì thế hãy tưởng tượng xem điều gì đã xảy đến với tôi. Với người dân chúng tôi. Điều gì đã xảy ra khi chúng tôi thấy quân Đức xuất hiện trong thành phố yêu thương của mình. Trên đường phố quê hương mình. Tôi đã khóc. Khi đêm xuống, mọi người đóng chặt cửa, họ khóc sau những cánh cửa sổ đóng kín.

Cha chúng tôi vào du kích. Ở bên kia đường, gia đình hàng xóm mặc áo sơ mi trắng thêu, đón người Đức với bánh mì và muối. Người ta quay phim họ…

Khi bắt gặp những người dân đầu tiên bị treo cổ, tôi chạy về nhà: “Mẹ ơi, người của mình treo trên trời”. Lần đầu tiên tôi thấy sợ bầu trời. Sau việc đó tôi trở nên cảnh giác, với bầu trời. Tôi nhớ mọi người bị treo rất cao, mà có thể, vì quá sợ nên tôi thấy thế. Tôi đã thấy người chết dưới mặt đất rồi cơ mà? Nhưng tôi không sợ đến như vậy.

Chẳng bao lâu sau cha trở về đưa cả nhà đi.

Một trạm du kích, rồi đến trạm thứ hai… Bỗng nhiên chúng tôi nghe những người Nga hát vang vọng khắp rừng. Tôi nhận ra giọng Ruslanova. Trong đội du kích có một chiếc máy hát và ba bốn đĩa nhạc, họ nghe đi nghe lại đến rè cả đĩa. Tôi đứng sững, không tin nổi mình đã ở trong căn cứ du kích, và ở đây người ta vẫn hát ca. Hai năm sống trong thành phố bị quân Đức chiếm, tôi đã quên người ta hát thế nào. Tôi chỉ thấy người ta chết và sợ hãi ra sao.

Năm bốn bốn, tôi tham gia vào cuộc diễu binh ở Minsk. Tôi đi hàng ngoài cùng bên phải, mọi người xếp tôi ở vị trí thấy được khán đài. “Cậu chưa lớn hẳn, - những người du kích nói - đứng giữa hàng cậu sẽ bị che khuất và chẳng thấy gì cả, mà cậu thì phải nhớ cái ngày này”. Chúng tôi chẳng có thợ ảnh nào. Tiếc làm sao. Không thể hình dung khi đó tôi ra sao. Tôi rất muốn biết. Tôi muốn thấy gương mặt mình.

Tôi không nhớ khán đài. Tôi chỉ nhớ bầu trời xanh biếc. Và máy bay của ta lượn bay trên bầu trời đó. Chúng tôi đã đợi chúng suốt cuộc chiến tranh…

❀ ❀ ❀

[1] Huy hiệu được đặt theo tên ủy viên quân sự và hải quân Liên Xô Kliment Voroshilov (1881-1960).