Volodia Barsuk - 12 tuổi

Hiện là chủ tịch hội đồng Hiệp hội thể thao Spartak, Cộng hòa Belarus

Chúng tôi đều làm du kích.

Cả nhà: Ba, mẹ, tôi và anh trai. Anh trai được giao súng trường. Tôi ganh tị, nên anh đành dạy tôi bắn.

Một lần anh đi làm nhiệm vụ không về. Mẹ mãi không muốn tin là anh đã chết. Có tin truyền về cho hay, một nhóm du kích bị quân Đức bao vây, đã tự nổ mìn chống tăng để khỏi bị bắt sống. Mẹ nghi anh Aleksandr của chúng tôi ở trong nhóm đó. Dù không được phân công đi với nhóm này, nhưng có thể anh đã đến gặp họ. Bà đến gặp chỉ huy và nói:

- Tôi nghĩ là con trai tôi nằm ở đó. Xin hãy cho phép tôi được đi.

Người ta cho vài tay súng đi cùng mẹ. Đấy, trái tim người mẹ! Những người dân địa phương đã chôn cất họ. Mọi người bắt đầu đào ở một góc, nhưng mẹ chỉ vào một chỗ khác: “Xin hãy đào ở đây…” Họ bắt đầu đào và tìm thấy anh tôi. Vốn dĩ không thể nhận diện anh vì cả thi thể đã nám đen, nhưng mẹ nhận ra anh nhờ vết mổ ruột thừa và chiếc lược trong túi.

Tôi luôn nhớ mẹ mình.

Tôi nhớ, khi lần đầu hút thuốc, mẹ bắt gặp và mách cha:

- Anh xem, Vovka làm gì kìa!

- Nó làm gì?

- Nó hút thuốc.

Cha đến chỗ tôi, nhìn và nói:

- Để nó hút. Sau chiến tranh ta sẽ tính.

Trong suốt cuộc chiến, chúng tôi luôn hồi tưởng lại mình đã sống thế nào trước đây. Chúng tôi sống cùng nhau, vài gia đình quây quần trong một ngôi nhà lớn. Sống vui vẻ, thuận hòa. Dì Lena cứ nhận lương là lại mua rất nhiều bánh rán và phô mai, tụ tập bọn trẻ con lại và thết đãi tất cả. Dì đã mất, cả chồng dì và con trai. Các bác tôi cũng không còn.

Chiến tranh kết thúc. Tôi nhớ có hôm mẹ và tôi đi trên phố, bà xách túi khoai tây được nhà máy nơi bà làm việc, phát cho. Từ đống gạch đá công trường, một tù binh Đức tiến lại gần chúng tôi:

- Mutter, bitted[1], khoai tây…

Mẹ nói:

- Ta không cho đâu. Biết đâu mày chẳng đã giết con trai ta?

Người tù binh choáng váng và im lặng. Mẹ bỏ đi. Sau đó bà quay lại, lấy vài củ khoai đưa cho hắn:

- Này, ăn đi.

Bây giờ thì đến lượt tôi choáng váng. Sao lại thế? Mùa đông, chúng tôi vài lần trượt trên những thi thể lính Đức đóng băng, chúng nằm lâu ở ngoài thành phố. Chúng tôi trượt, hoặc lấy chân đá xác chết, hoặc nhảy qua người chúng. Chúng tôi vẫn chưa nguôi căm hờn.

Nhưng hôm đó mẹ đã dạy tôi. Bài học thương yêu đầu tiên sau chiến tranh.

❀ ❀ ❀

[1] Mẹ ơi, làm ơn (tiếng Đức).