Tony a Rudakova - 5 tuổi

Hiện là chủ nhiệm nhà trẻ

Năm đầu chiến tranh, tôi nhớ được ít lắm.

Bọn Đức đến vào buổi sáng, khi ngoài sân còn mờ xám. Chúng bắt tất cả xếp hàng trên bãi cỏ, rồi ra lệnh cho những ai tóc cắt ngắn: “Bước ra!” Những người tóc ngắn là tù binh chiến tranh mà người ta giấu đưa về nhà[1]. Chúng dẫn ra rừng rồi bắn.

Trước chiến tranh bọn trẻ chúng tôi thường chạy chơi ngoài làng. Và luôn chơi cạnh rừng. Còn giờ thì sự sợ hãi ập tới.

Tôi nhớ mẹ đã nướng bánh mì. Bà nướng rất nhiều rồi để trên ghế, trên bàn, trên khăn trải dưới sàn, trong phòng ngoài. Tôi kinh ngạc:

- Mẹ, chúng ta cần nhiều bánh mì thế để làm gì? Chúng bắn các bác rồi. Mẹ làm cho ai ăn đây?

Mẹ đuổi tôi ra đường:

- Ra chơi với bọn trẻ con đi.

Tôi sợ mẹ bị giết nên lúc nào cũng chạy theo mẹ.

Ban đêm, những người du kích đến lấy bánh mì. Và chưa bao giờ trong đời tôi thấy nhiều bánh mì như thế nữa. Bọn Đức vơ vét sạch các nhà, chúng tôi bị đói. Tôi xin mẹ:

- Mẹ hãy nhóm lò và nướng bánh mì đi. Nhiều nhiều vào.

Đó là tất cả những gì tôi nhớ từ năm đầu chiến tranh.

Có lẽ tôi đã lớn lên, bởi về sau tôi nhớ được nhiều hơn. Nhớ cảnh làng chúng tôi bị đốt ra sao. Nhớ hết mọi thứ. Đầu tiên chúng bắn giết, sau đó chúng phóng hỏa. Và tôi đã trở về từ thế giới bên kia.

Chúng không bắn người ngoài đường, mà đi vào các nhà. Chúng tôi đứng cạnh cửa sổ quan sát:

- Đấy chúng đi bắn nhà Aniska.

- Nhà Aniska xong rồi. Giờ chúng đi đến nhà dì Anphisa.

Chúng tôi đứng đợi bọn chúng tới bắn. Không ai khóc, không ai la. Chúng tôi cứ đứng đó. Trong nhà chúng tôi còn có bà hàng xóm cùng mấy cậu con trai, bà nói:

- Chúng ta ra đường đi, chúng không bắn ngoài đường đâu.

Chúng bước vào sân. Người thứ nhất là lính, người thứ hai là sĩ quan. Người sĩ quan cao, giày ông ta cao, mũ cát két cũng cao. Tôi nhớ rất rõ.

Chúng đuổi chúng tôi vào nhà. Bà hàng xóm quỳ xuống cỏ và hôn lên giày viên sĩ quan:

- Chúng tôi không vào đâu. Chúng tôi biết các ngài sẽ bắn chúng tôi trong đó.

Còn bọn chúng thì hét lên: “Tsuriuk! Tsuriuk!”) có nghĩa là quay lại. Trong nhà, mẹ đang ngồi trên băng ghế cạnh bàn. Và tôi nhớ, bà cầm bình sữa cho em bú. Yên ắng đến độ chúng tôi nghe cả tiếng em mút chùn chụt.

Tôi ngồi trong góc, đặt cây chổi phía trước mình. Trên bàn là tấm khăn trải dài, cậu bé hàng xóm trốn bên dưới. Em tôi thì chui xuống gậm giường. Còn bà hàng xóm quỳ ngay ngưỡng cửa và xin cho tất cả:

- Pan ơi, con chúng tôi còn nhỏ. Pan ơi, chúng tôi có trẻ con, chúng nhỏ xíu…

Đấy, tôi nhớ bà ấy đã van xin như thế. Van xin rất lâu.

Tên sĩ quan tiến đến chiếc bàn, giật khăn trải và bắn. Từ đó vang lên tiếng thét. Hắn ta bắn năm phát. Cậu bé hàng xóm la hét… Năm lần bắn.

Hắn nhìn tôi. Dù tôi có trốn sau cây chổi, nhưng vẫn không sao khuất được. Hắn có cặp mắt màu nâu sẫm đẹp. Tôi còn nhớ tôi đã hốt hoảng đến độ lạc giọng vì sợ hãi: “Bác ơi, bác sẽ bắn cháu à?” Nhưng hắn ta không trả lời. Đúng lúc đó một tên lính bước ra từ phòng bên, không, bước ra thế nào chứ - chính xác là hắn giật tấm rèm ngăn giữa các phòng. Hắn gọi viên sĩ quan và chỉ lên giường, nơi lũ mèo con đang nằm. Không có mèo mẹ, chỉ toàn mèo con. Chúng xách lũ mèo lên, cười và chơi với chúng. Chơi xong, viên sĩ quan trao lũ mèo con cho tên lính đem ra đường. Chúng mang lũ mèo con ra khỏi nhà.

Tôi nhớ tóc mẹ tôi đã cháy ra sao… Và cái tã của em tôi cạnh đấy cũng cháy… Tôi cùng anh trai đã trườn qua người họ, tôi nắm lấy ống quần anh. Đầu tiên chúng tôi trườn ra sân, rồi ra vườn, tới chiều chúng tôi nằm trên đống khoai tây, tối đến chúng tôi bò vào bụi rậm. Và ở đó tôi bắt đầu òa khóc.

Nhờ đâu mà chúng tôi còn sống? Tôi không nhớ. Tôi, anh trai cùng bốn con mèo con còn sống. Bà chúng tôi đến, bà sống bên kia sông, và đưa tất cả đi…

❀ ❀ ❀

[1] Khi quân Đức tấn công Liên Xô năm 1941, do vị trí địa lý, Belarus và Ukraine là những nước bị tấn công đầu tiên. Các chiến sĩ hồng quân đã phải nương náu trong những gia đình địa phương ở đây. Do nam giới ở Belarus thường để râu tóc dài, trong khi binh lính luôn cắt tóc ngắn, nên quân đội phát xít tìm người được che giấu theo dấu hiệu này.