Volodia Ampilogov -10 tuổi

Hiện là thợ nguội

Tôi mười tuổi, vừa đúng mười tuổi. Và chiến tranh. Cái từ súc sinh đó - chiến tranh…

Bọn con trai chúng tôi đang chơi trò hất gậy trong sân thì một chiếc xe lớn trờ tới, bọn lính Đức nhảy xuống, bắt chúng tôi ném lên thùng xe có phủ vải bạt. Chúng chở chúng tôi ra ga, để chiếc xe lại gần một toa tàu rồi ném chúng tôi như ném những chiếc bao tải lên toa. Lên rơm.

Toa tàu đông đến độ chúng tôi hầu như chỉ có thể đứng. Không có người lớn. Chỉ có trẻ con và thiếu niên. Hai ngày hai đêm chúng chở chúng tôi trong những toa tàu đóng kín, không ai thấy gì, chỉ nghe tiếng bánh xe rầm rậm trên đường ray. Ban ngày, ánh sáng còn len lỏi qua những khe hở, khi đêm xuống mọi thứ thật đáng sợ, đến độ tất cả đều khóc: Chúng tôi bị chở đi đâu đó xa lắm, cha mẹ không hề biết chúng tôi ở đâu. Đến ngày thứ ba thì cửa toa mở ra, một tên lính ném vào mấy ổ bánh mì. Những ai ngồi gần, kịp chụp lấy, thì chỉ một giây sau đã nuốt sạch chúng. Tôi ở tít bên trong nên chỉ kịp ngửi thấy mùi bánh mì khi ai đó kêu lên: “Bánh mì!”. Là mùi bánh mì.

Tôi không nhớ chúng tôi đã đi bao nhiêu ngày đường. Tôi cũng không thể thở bởi tất cả vệ sinh luôn trong toa. Cả đại tiện lẫn tiểu tiện. Đoàn tàu bắt đầu bị đánh bom. Toa tàu bật nóc. Tôi không chỉ có một mình, bị bắt cùng tôi còn có thằng bạn Grishka, cũng mười tuổi như tôi, trước chiến tranh chúng tôi học cùng lớp. Từ những phút đầu tiên bị đánh bom, chúng tôi luôn bám vào nhau để không bị lạc. Khi nóc tàu bị bật, chúng tôi quyết định leo lên trên, nhảy khỏi toa, và chạy. Chạy! Chúng tôi biết rõ mình bị chở về hướng tây. Sang nước Đức.

Trong rừng rất tối, và chúng tôi quay đầu nhìn lại - đoàn tàu chúng tôi đang bốc cháy. Ngọn lửa bùng lên cao. Chúng tôi đi suốt đêm, gần sáng mới tới được ngôi làng nào đó, nhưng không còn làng, thay vào đó là những ngôi nhà đơn độc. Lần đầu tiên tôi thấy những ngôi nhà chỉ còn lại lò sưởi than. Sương mù lẩn khuất xung quanh. Chúng tôi đi vật vờ như trong nghĩa địa, giữa những mộ chí đen đúa. Chúng tôi tìm thứ gì đó để ăn, nhưng chỉ có những bếp lò trống rỗng và lạnh lẽo. Chúng tôi đi tiếp. Đến chiều, hai chúng tôi lại gặp một đám cháy đã lụi và những bếp lò trống rỗng. Đành phải tiếp tục đi. Thế rồi Grisha đột ngột té chết: Tim cậu ấy đã ngừng đập. Tôi ngồi bên xác cậu cả đêm, chờ trời sáng. Sáng hôm sau, tôi lấy tay đào một cái hố cát để chôn Grisha. Tôi muốn đánh dấu nơi chôn cất bạn, nhưng làm sao có thể ghi nhớ, khi mọi thứ xung quanh đều xa lạ.

Tôi tiếp tục đi, cơn đói ám ảnh đến độ đầu óc quay cuồng. Bỗng dưng tôi nghe có tiếng kêu: “Đứng lại! Cậu bé đi đâu đấy?”. Tôi hỏi lại: “Các ông là ai”. Họ đáp: “Chúng tôi là người mình. Du kích quân”. Qua họ, tôi biết mình đang ở tỉnh Vitebsk, và đã gặp nhóm du kích Alekseev.

Khi đã khỏe lên đôi chút, tôi xin họ được chiến đấu. Đáp lại, họ cười nhạo và cho tôi xuống bếp phụ giúp. Nhưng đã xảy ra một chuyện thế này. Ba lần họ gởi trinh sát đến nhà ga, và không ai trở lại cả. Sau lần thứ ba, người chỉ huy tập trung tất cả lại và nói:

- Lần này tôi không thể cử ai cả. Những ai tình nguyện sẽ đi.

Tôi đứng ở hàng thứ hai, và khi nghe hỏi: “Ai tình nguyện?”, tôi đã vươn thẳng người, như ở trong trường, giơ tay lên cao. Mà cái áo săng đay của tôi thì quá dài, tay áo rũ tới tận đất. Tôi giơ tay, nhưng không thấy cánh tay đâu cả, chỉ thấy tay áo treo lên, tôi không cách nào ló tay ra khỏi áo.

Chỉ huy ra lệnh:

- Ai tình nguyện, bước lên.

Tôi bước lên một bước.

- Con trai, - chỉ huy nói với tôi. - Con trai…

Họ đưa cho tôi một túi thức ăn, một cái mũ thỏ[1] đã mất một bên tai.

Vừa bước ra đường lớn, tôi đã cảm tưởng mình bị theo dõi. Tôi nhìn quanh - không thấy ai cả. Nhưng tôi chú ý tới ba bụi thông lá xoăn rậm rạp. Nhìn kỹ lại, tôi nhận ra ở đó có mấy tay bắn tỉa người Đức đang rập rình. Bất cứ ai ra khỏi rừng đều bị chúng “xử”. Nhưng bên bìa rừng lúc này là một cậu bé với túi thức ăn trong tay, nên chúng không thèm sờ đến.

Tôi trở về đội và báo cáo với chỉ huy rằng lính bắn tỉa Đức nấp trong các bụi thông. Đêm đến, không cần một phát súng, chúng tôi đã bắt sống chúng và giải về đội. Đó là chuyến trinh sát đầu tiên của tôi.

Cuối năm bốn mươi ba. Tôi bị quân SS bắt tại làng Starye Chelnyshki của huyện Beshekovichsky. Chúng đánh tôi bằng cái thông nòng, dẫm đạp bằng bốt đinh. Những đôi bốt rắn như đá… Sau màn tra tấn, chúng lôi tôi ra đường và hắt nước. Lúc đó đang là mùa đông, khắp người tôi bị phủ một làn băng mỏng đẫm máu. Tôi không sao biết được tiếng búa gõ trên đầu mình là gì. Chúng đang dựng giá treo cổ. Tôi chỉ nhận ra khi chúng dựng tôi dậy và đặt tôi lên bệ. Điều cuối cùng mà tôi nhớ ư? Mùi cây tươi… Mùi sự sống…

Cái thòng lọng siết lại, nhưng quân du kích đã kịp giật ra.

Khi tỉnh lại, tôi nhận ra bác sĩ của mình. “Chậm hai giây nữa là chúng tôi đã không thể cứu được cậu,” - ông nói. “Cậu thật hạnh phúc vì hãy còn sống, con trai”.

Đồng đội bế tôi trên tay, cả người tôi bị đánh nhừ tử từ gót chân tới đỉnh đầu. Đau đến độ tôi đã nghĩ: Liệu mình còn có thể lớn lên không?

❀ ❀ ❀

[1] Loại mũ lông có hai tai che để đội mùa đông.