Leonid Shakinko -12 tuổi
Hiện là họa sĩ
Chúng đã bắn chúng tôi như thế nào ư?
Chúng lùa chúng tôi vào nhà đội trưởng. Lùa hết cả làng. Đó là một ngày ấm áp, cỏ non dịu mềm. Chúng tôi người đứng kẻ ngồi. Phụ nữ trùm khăn trắng, con nít đi chân trần. Nơi chúng tôi bị dồn đến là chỗ chúng tôi tụ tập hát ca vào những ngày hội. Vào đầu hoặc cuối mùa gặt. Và cũng thế - người đứng kẻ ngồi, chúng tôi cũng tụ tập hội họp ở đó.
Giờ thì không ai khóc. Không ai nói. Thậm chí điều này cũng làm tôi kinh ngạc. Tôi đọc sách thấy thường khi tiên cảm cái chết, người ta sẽ khóc la van vỉ, còn ở đây tôi không thấy một giọt nước mắt nào. Dù chỉ một giọt. Bây giờ, khi nhớ lại chuyện đó, tôi không khỏi nghĩ: Liệu có phải tôi đã hóa điếc vào giờ phút ấy nên chẳng nghe thấy gì nữa? Nếu vậy thì tại sao lại cũng không có nước mắt?
Con nít tụ lại thành một nhóm riêng biệt, mặc dù không ai tách chúng tôi ra khỏi người lớn. Tại sao những bà mẹ không giữ con bên cạnh mình? Tại sao? Đến giờ tôi vẫn không rõ. Thông thường bọn con trai chúng tôi ít khi nào hữu hảo với đám con gái, đã thành lệ: Với bọn con gái thì phải đánh nhau, phải giật bím tóc. Nhưng ở đây tất cả nép sát vào nhau. Đến lũ chó trong sân cũng không sủa.
Cách chúng tôi vài bước là một khẩu tiểu liên, cạnh nó có hai tên lính SS đang thản nhiên chuyện trò gì đó, đùa cợt cười to.
Tôi nhớ chính xác những chi tiết này.
Một sĩ quan trẻ bước vào, gã phiên dịch nói to:
- Ngài sĩ quan ra lệnh cho các người khai ra những ai có quan hệ với đám du kích. Nếu im lặng, tất cả sẽ bị bắn.
Mọi người vẫn im lìm, đứng hoặc ngồi như trước.
- Ba phút, sau đó các người sẽ bị bắn. - Gã phiên dịch nói và giơ ba ngón tay lên.
Bấy giờ tôi cũng nhìn chằm chằm vào tay gã ta.
- Hai phút và các người sẽ bị bắn.
Chúng tôi nép sát hơn vào nhau, mọi người nói gì đó với nhau, nhưng không bằng lời, mà bằng tay, bằng mắt. Chẳng hạn như tôi, đã hình dung cảnh chúng tôi sẽ bị bắn và tất cả sẽ không còn trên đời nữa.
- Phút cuối cùng, và các người sẽ kaput[1] .
Tôi thấy một tên lính tháo quy lát, nạp đạn rồi cầm khẩu súng lên tay. Khẩu súng cách ai đó hai mét, ai đó - mười mét…
Trong số những người đứng phía trước, chúng đếm được mười bốn người. Chúng đưa xẻng cho họ và ra lệnh đào huyệt. Chúng tôi bị lùa lại gần hơn, để xem họ đào. Họ đào nhanh. Bụi bay mù mịt. Tôi nhớ cái hố khá to, sâu bằng chừng chiều cao người trưởng thành.
Chúng bắn một lúc ba người. Thúc họ đứng ngay rìa hố - nhắm thẳng.
Những người còn lại lặng im đứng nhìn. Tôi không nhớ lúc ấy mọi người có từ biệt người thân của mình hay không. Một bà mẹ nhấc vạt váy che mắt con gái. Nhưng thậm chí cả những đứa trẻ cũng không khóc…
Chúng bắn mười bốn người và bắt đầu lấp hố. Còn chúng tôi đứng nhìn chúng ném đất, dậm giày, ở trên cùng, chúng còn vỗ những lát xẻng, để gọn gàng hơn. Chỉn chu hơn. Thậm chí chúng còn vuốt các góc cho thật ngay ngắn. Một ông già người Đức lấy khăn tay ra lau mồ hôi, như thể ông ta đang làm việc ngoài đồng. Một con chó nhỏ bỗng chạy đến chỗ ông ta. Không ai hiểu nó từ đâu ra? Của ai nhỉ? Ông ta vuốt ve nó.
Hai mươi ngày sau chúng mới cho phép thân nhân đào người chết lên, đưa về nhà chôn. Chỉ khi đó những người phụ nữ mới gào thét, cả làng khóc la. Rền rỉ.
Tôi đã nhiều lần căng vải định vẽ cảnh tượng đó, nhưng rồi lại vẽ những thứ khác như cây cối, cỏ lá…
❀ ❀ ❀
[1] Chết, kết thúc (tiếng Đức).