Volodia Parabkovich -12 tuổi

Hiện nay là hưu trí

Tôi lớn lên không có mẹ.

Tôi chưa từng sống như một đứa trẻ. Mẹ mất khi tôi mới bảy tuổi. Tôi sống với dì. Chăn bò, đốn củi, lùa ngựa ăn đêm. Có đủ việc ngoài vườn. Mùa đông tôi trượt trên xe trượt và giày trượt tự tạo bằng gỗ, gắn những miếng sắt rồi buộc vào đôi lapti[1], tôi đi ván trượt từ những mảnh thùng vỡ. Tất cả đều tự tôi làm lấy.

Đến giờ tôi vẫn nhớ lần đầu mang đôi bốt mà ba mua cho. Và buồn khổ thế nào khi nó bị trầy trụa bởi những nhành cây trong rừng. Tôi tiếc đến độ đã nghĩ chẳng thà để chân bị cành cây cào xước còn hơn, vì chân sẽ lại lành. Cùng đôi bốt ấy tôi và ba rời Orshi khi thành phố bị phát xít đánh bom.

Chúng bắn thẳng xuống chúng tôi. Mọi người nằm rạp xuống đất, xuống cát, xuống cỏ… “Nhắm mắt lại, con trai! Đừng nhìn…” - ba tôi dặn. Tôi sợ nhìn lên trời - nó tối đen vì máy bay, và sợ nhìn cả mặt đất - khắp nơi là người chết. Một chiếc máy bay là thấp gần chúng tôi. Cha tôi ngã xuống và không dậy nữa. Tôi ngồi sụp xuống bên ông: “Ba, mở mắt đi ba… Ba, mở mắt đi…” Ai đó hét lên: “Bọn Đức”, - rồi kéo tôi chạy. Tôi không hề hiểu ba tôi sẽ không bao giờ dậy nữa, và cứ thế ông nằm trong bụi bặm, trên đường, và tôi phải bỏ ông lại. Trên người ông không chỗ nào thấy máu, đơn giản là ông nằm lặng im. Người ta lôi tôi rời khỏi ông, nhưng nhiều ngày sau đó tôi vừa đi vừa ngoái lại, đợi ba đuổi kịp mình. Nửa đêm tôi thức giấc, thức giấc vì mơ thấy giọng nói của ông… Không thể tin được là ba không còn bên tôi nữa. Và cứ thế, tôi còn lại một mình với độc bộ quần áo dạ trên người.

Sau nhiêu chuyến phiêu bạt bằng tàu lửa hoặc đi bộ, người ta đưa tôi vào trại mồ côi của thành phố Melekess vùng Kuibyshev[2]. Vài lần tôi cố trốn ra mặt trận, nhưng lần nào cũng đều thất bại. Người ta bắt được và đưa tôi quay về. Và, như thường nói, trong họa có phúc. Trong một lần vào rừng kiếm củi, tôi giữ rìu không chặt và nó rơi trúng ngón tay phải. Cô bảo mẫu rịt vết thương bằng khăn choàng của mình rồi đưa tôi đi bệnh viện thành phố.

Trên đường về trại mồ côi với Sasha Lyapinyi, người được cử đi cùng tôi, ngay gần trụ sở thành đoàn chúng tôi thấy một người lính thủy đội mũ đính ruy băng dán thông cáo lên bảng. Chúng tôi tới gần và nhận ra đó là quyết định tuyển học viên vào trường Thiếu sinh Hải quân trên đảo Solovetsky. Trường chỉ thu nhận những người tình nguyện. Ưu tiên tuyển chọn là con em lính thủy và trẻ em trong trại mồ côi. Đúng lúc đó tôi nghe giọng người lính thủy ấy:

- Nào, các cậu có muốn làm thủy thủ không?

Chúng tôi đáp:

- Bọn em đến từ trại mồ côi đây ạ.

- Vậy thì các cậu vào viết đơn đi.

Nỗi hân hoan không sao kể xiết ngập tràn chúng tôi giây phút ấy. Bởi đó là con đường đi thẳng ra mặt trận. Thế mà tôi đã không tin là mình có thể báo thù cho cha! Vậy là tôi đã kịp tham gia chiến trận.

Chúng tôi ghé vào thành đoàn và viết đơn. Vài ngày sau chúng tôi đến ủy ban khám sức khỏe. Một thành viên trong ủy ban khám cho tôi:

- Cậu ta gầy và nhỏ quá.

Một thành viên khác, trong sắc phục sĩ quan, thở dài:

- Không sao, rồi cậu ta sẽ lớn.

Người ta cấp đồng phục cho chúng tôi, rất khó để tìm ra kích cỡ vừa vặn. Nhìn mình trong gương với bộ quân phục, đầu đội mũ thủy thủ, tôi hạnh phúc khôn tả. Chỉ vài ngày sau, chúng tôi đã đi thuyền ra đảo Solovetsky.

Mọi thứ đều mới mẻ. Đêm sâu… Chúng tôi đứng trên boong tàu… Các anh lính thủy đuổi chúng tôi xuống ngủ:

- Các cậu xuống buồng thủy thủ đi. Dưới đó mới ấm.

Sáng sớm hôm sau, chúng tôi trông thấy một tu viện lấp lánh dưới ánh mặt trời và cánh rừng chuyển vàng. Đó là đảo Solovetsky, nơi có trường thiếu sinh quân đầu tiên của hải quân. Nhưng trước khi vào học, chúng tôi phải xây trường đã, nói chính xác hơn, xây dựng những ngôi nhà gỗ. Mà đảo Solovetsky toàn là đá. Không có đủ cưa, rìu, xẻng. Chúng tôi học làm tất cả bằng tay: Đào đất, cưa những cội cây hàng thế kỷ, làm mộc. Làm việc xong, chúng tôi nghỉ trong những căn lều lạnh cóng, giường là những tấm đệm nhét đầy cỏ khô và dưới chúng là những lớp lá kim. Chúng tôi đắp áo choàng thay mền để ngủ. Giặt giũ trong làn nước lạnh cóng như nước đá, chúng tôi phát khóc vì tay đau nhức.

Năm bốn hai. Chúng tôi đọc lời thề quân đội, nhận mũ lính thủy với hàng chữ: “Trường Thiếu sinh Hải quân”, nhưng rất tiếc vì không có dải ruy băng phủ trên vai, mà chỉ có nơ gắn bên phải mũ. Rồi người ta trao súng trường. Đầu năm bốn ba, tôi được phục vụ trên tàu khu trục quân đội Soobrazitelnyi. Đối với tôi mọi thứ đều là lần đầu tiên: Những đỉnh sóng mà mũi tàu vùi mình, con đường “lân tinh” túa ra từ những chiếc chân vịt cần cù xắn nước biển mặn. Như bị hút hồn!

- Sợ không, con trai? - Viên chỉ huy hỏi.

- Không! - Tôi trả lời ngay lập tức không một giây nghĩ ngợi. - Đẹp lắm ạ!

- Nếu không có chiến tranh, mới thật là đẹp. - Viên chỉ huy nói và vì sao đó quay đi.

Lúc đó tôi mới mười bốn tuổi.

❀ ❀ ❀

[1] Loại dép đan bằng vỏ cây, thường là vỏ cây bạch dương.

[2] Thuộc tỉnh Novosibirsk (Nga).