Zina Prikhodko - 4 tuổi
Hiện là công nhân
Chúng đánh bom. Mặt đất rung chuyển, nhà chúng tôi rung chuyển…
Mà nhà chúng tôi thì nhỏ, nằm trong một khu vườn. Chúng tôi trốn trong nhà, đóng cửa chớp lại. Bốn người chúng tôi cùng ngồi bên nhau: Tôi với hai chị gái và mẹ. Mẹ nói, đấy, đóng cửa chớp rồi thì sẽ không có gì đáng sợ nữa. Chúng tôi gật đầu, ừ không có gì đáng sợ cả, nhưng chúng tôi vẫn sợ, chỉ là không muốn mẹ rối thêm.
Chúng tôi đi bộ sau xe ngựa thồ, sau đó, chị em tôi được cho ngồi lên những cái tay nải trên xe. Vì sao đó mà tôi ngỡ rằng chỉ cần thiếp đi quân Đức sẽ đến giết tôi, nên tôi cố hết sức không nhắm mắt, nhưng chúng cứ tự díp lại. Khi đó tôi mới bàn với chị lớn rằng tôi sẽ nhắm mắt ngủ một chút, còn chị sẽ canh chừng chúng, rồi chị ngủ tôi sẽ canh. Nhưng cả hai đều thiếp đi và tỉnh dậy với tiếng la của mẹ: “Đừng sợ! Đừng sợ!” Phía trước có tiếng súng. Mọi người la hét. Mẹ ấn đầu chúng tôi xuống. Mà chúng tôi lại muốn xem…
Khi tiếng súng chấm dứt, tất cả tiếp tục đi. Tôi thấy trong cái mương cạnh đường có người nằm và hỏi mẹ:
- Những người này làm gì thế?
- Họ ngủ. - Mẹ trả lời.
- Tại sao họ lại ngủ trong mương?
- Bởi vì chiến tranh.
- Vậy chúng ta sẽ ngủ trong mương à? Con không muốn ngủ trong mương đâu. - Tôi làm nũng.
Tôi chỉ ngừng làm nũng khi thấy nước mắt mẹ trào ra.
Chúng tôi đi đâu, chúng tôi chạy về đâu, dĩ nhiên, tôi không biết. Tôi không hiểu. Tôi chỉ nhớ một từ - Azarichi và hàng rào thép gai mẹ không được phép đến gần. Sau này tôi mới biết chúng tôi bị đưa vào trại tập trung Azarichi. Sau chiến tranh tôi trở lại đó, đến đúng nơi đó. Giờ đây tôi thấy gì? Cỏ, đất… Tất cả đều bình thường. Nếu có gì còn lại, thì chỉ còn trong ký ức chúng tôi.
Tôi đã cắn tay đến chảy máu, để không khóc khi kể lại chuyện này.
Người ta mang mẹ về và đặt xuống đất. Chúng tôi bò đến chỗ bà, tôi nhớ là chúng tôi đã bò, chứ không đi. Chúng tôi gọi: “Mẹ! Mẹ!” Tôi van xin: “Mẹ ơi đừng ngủ!” Người chúng tôi đầy máu, bởi người mẹ đẫm máu. Có thể khi đó chúng tôi không biết đó là máu và máu là gì, nhưng chúng tôi hiểu đó là một thứ đáng sợ.
Mỗi ngày ô tô đều đến, người ta ngồi vào đó rồi xe chở đi. Chúng tôi khẩn nài mẹ: “Mẹ yêu ơi, chúng ta lên xe đi. Có thể nó chạy về hướng nhà bà chúng ta?” Tại sao chúng tôi nhớ tới bà? Bởi vì mẹ luôn bảo, bà sống ngay cạnh đây mà không biết chúng ta đang ở đâu. Bà tưởng chúng ta ở Gomel. Mẹ không muốn lên chiếc xe đó, cứ mỗi lần như thế bà lại đẩy chúng tôi ra xa chiếc xe. Còn chúng tôi thì khóc lóc, van xin, thuyết phục. Vào một buổi sáng bà đồng ý. Mùa đông đã bắt đầu, chúng tôi rét cóng.
Tôi cắn tay mình bật máu để không khóc. Vì không thể không rơi lệ.
Xe chạy rất lâu, và ai đó nói với mẹ hoặc tự mẹ đoán ra chúng chở chúng tôi đi bắn. Khi xe dừng lại, chúng ra lệnh tất cả bước xuống, ở đó có một khu xóm, và mẹ xin người áp giải: “Có thể cho bọn trẻ uống chút nước không? Chúng xin uống nước”. Ông ta cho phép chúng tôi ghé vào một chái nhà. Bà chủ nhà cho chúng tôi một cốc nước lớn. Mẹ uống từng ngụm nhỏ, chậm chạp, còn tôi thì nghĩ: “Mình muốn ăn thôi, sao mẹ lại muốn uống?”
Mẹ uống xong cốc đầu, bà xin cốc thứ hai. Bà chủ múc nước đưa cho mẹ và nói mỗi sáng họ chở vào rừng nhiều người, nhưng không một ai trở ra từ đó.
- Có lối nào để chúng tôi thoát ra từ đây không? - Mẹ hỏi.
Bà chủ ra dấu, có. Một cửa nhà bà mở ra đường, còn cửa thứ hai - ra sân sau. Chúng tôi vội vàng rời khỏi chái nhà và bò đi. Tôi nhớ là chúng tôi không đi, mà là bò tới tận nhà bà ngoại. Bò như thế nào và trong bao lâu thì tôi không nhớ.
Bà đỡ chúng tôi nằm bên lò sưởi, còn mẹ trên giường. Đến sáng mẹ qua đời. Chúng tôi ngồi sợ hãi và không thể hiểu, sao mẹ có thể chết, sao mẹ có thể bỏ chúng tôi lại, khi không có ba? Tôi nhớ mẹ gọi chúng tôi lại, mỉm cười:
- Các con, đừng bao giờ cãi nhau nhé.
Tại sao chúng tôi phải cãi nhau? Vì cái gì chứ? Chẳng có món đồ chơi nào. Đồ chơi của chúng tôi là hòn cuội lớn. Không kẹo bánh. Chẳng còn mẹ để kêu ca.
Buổi sáng, bà quấn mẹ trong tấm ga giường lớn màu trắng và đặt lên xe trượt tuyết. Bốn người chúng tôi cùng thắng dây kéo chiếc xe.
Xin lỗi, tôi không thể chịu được nữa… Tôi khóc.