Andrei Tolstik - 7 tuổi

Hiện là phó tiến sĩ kinh tế

Tôi là một cậu trai nhỏ.

Tôi vẫn nhớ mẹ. Bà nướng bánh mì ngon nhất làng, bà có những luống rau đẹp nhất vườn. Những bông hoa thược dược to nhất nở ở hàng rào và trong sân nhà chúng tôi. Bà thêu những chiếc áo sơ mi đẹp nhất, cho cha, cho hai anh tôi và cho tôi. Những chiếc cổ áo thêu. Mũi chữ thập màu đỏ, xanh dương, xanh lá cây…

Tôi không nhớ ai là người đầu tiên nói với tôi rằng mẹ bị bắn. Ai đó trong số những bà hàng xóm. Tôi chạy về nhà. Họ bảo: “Mẹ không bị bắn trong nhà, mà là trong rừng”. Không có cha ở nhà - cha vào du kích, không có các anh lớn ở nhà - họ cũng đã vào du kích, không có cả anh họ - bởi anh cũng vào du kích. Tôi sang nhà hàng xóm, ông Karp:

- Mẹ cháu bị giết rồi. Chúng ta phải đưa mẹ về.

Chúng tôi thắng bò (vì không có ngựa) và lên đường, ở bìa rừng, ông Karp để tôi lại:

- Cháu đứng đây. Ông già rồi, chẳng sợ chúng giết. Còn cháu mới chỉ là một chú bé.

Tôi đợi. Bao ý nghĩ nối nhau trong đầu, tôi sẽ nói gì với cha? Làm sao nói với cha là chúng đã giết mẹ? Và đứa trẻ trong tôi đã nghĩ, nếu thấy mẹ chết, có nghĩa là bà chẳng còn sống. Còn nếu không thấy bà chết, chỉ cần tôi về nhà, mẹ sẽ ở đó.

Mẹ bị bắn một loạt đạn súng máy vào ngực. Một dải dài trên áo mẹ. Và một lỗ đen trên thái dương. Tôi muốn choàng cho mẹ một chiếc khăn trắng, để không thấy cái lỗ đen ấy. Có cảm giác như mẹ vẫn còn đau.

Tôi không ngồi lên xe bò, mà đi bên cạnh.

Mỗi ngày trong làng đều chôn ai đó. Tôi nhớ người ta đã chôn bốn du kích như thế nào. Ba người đàn ông và một cô gái. Người ta vẫn hay chôn du kích, nhưng đấy là lần đầu tiên tôi thấy họ chôn một phụ nữ. Họ đào cho cô một huyệt mộ riêng. Một mình cô nằm dưới gốc cây lê già. Những bà già ngồi xuống vuốt ve tay cô.

- Tại sao lại để cô ấy nằm riêng? - Tôi hỏi.

- Vì cô ấy còn trẻ. - Các bà trả lời.

Khi chỉ còn lại một mình, không người ruột thịt, không họ hàng thân thích, tôi vô cùng hoảng sợ. Phải làm sao đây? Người ta đưa tôi tới chỗ dì Marfa ở làng Zalesye. Dì không có con, chồng dì đang chiến đấu ngoài mặt trận. Chúng tôi ngồi trốn trong hầm. Dì ôm chặt tôi vào lòng: “Con trai…”

Dì Marfa bị thương hàn. Sau dì, đến lượt tôi. Bà Zenka đưa tôi về nhà. Bà có hai người con trai chiến đấu ngoài mặt trận. Nửa đêm tôi tỉnh giấc, thấy bà lim dim cạnh giường: “Con trai…”. Cả làng đều chạy vào rừng trốn quân Đức, còn bà Zenka ở lại vì tôi. Bà không bỏ tôi lại lần nào. “Con trai, chúng ta sẽ chết cùng nhau”.

Sau trận thương hàn, rất lâu sau tôi không thể đi lại được. Đường bằng phẳng thì còn có thể chứ nếu là đường núi đồi thì chân tôi khuỵu xuống ngay. Lúc đó mọi người đang chờ quân ta về. Cánh phụ nữ vào rừng hái dâu dại. Không còn thức nào khác để khao quân.

Những người lính đi qua mệt mỏi. Bà Zenka đổ đầy dâu đỏ vào mũ sắt của họ. Họ đãi tôi hết. Còn tôi ngồi dưới đất và không thể nào đứng dậy.

Cha tôi từ đội du kích trở về. Ông biết tôi ốm nên mang về cho tôi một mẩu bánh mì và một mẩu mỡ muối, dày cỡ một ngón tay. Mỡ muối và bánh mì thơm mùi thuốc lá. Tất cả toát lên mùi cha.

Chúng tôi nghe thấy từ “Chiến thắng!” khi đang thu hoạch chút chít ngoài đồng cỏ. Tất cả bọn trẻ con đã nắm tay nhau chạy về làng…