Rimma Poznyakova (Kaminskaya) - 6 tuổi

Hiện là công nhân

Tôi ở trong nhà trẻ. Đang chơi búp bê.

Người ta gọi tôi ra: “Ba đến đón con kìa. Chiến tranh bắt đầu rồi!” Tôi không muốn đi đâu hết. Tôi muốn chơi. Tôi khóc.

Chiến tranh là gì? Họ sẽ giết tôi thế nào? Họ sẽ giết ba tôi ra sao? Rồi lại thêm từ không quen: “người tản cư”. Mẹ quàng vào cổ chúng tôi một cái túi nhỏ với tờ khai sinh và mẩu giấy ghi địa chỉ. Nếu bà bị giết thì những người xung quanh cũng biết chúng tôi là ai.

Chúng tôi đi lâu thật lâu. Và lạc mất ba. Chúng tôi sợ hãi. Mẹ bảo ba bị bắt vào trại tập trung, nhưng chúng tôi sẽ đi tới chỗ ba. Trại tập trung là gì? Chúng tôi góp nhặt thức ăn, là gì chứ? Táo nướng. Nhà chúng tôi cháy, vườn cũng cháy, trên cây còn treo lại những quả táo bị lửa táp. Chúng tôi hái và ăn chúng.

Trại tập trung nằm ở Drozdy, gần hồ Komsomol. Giờ nó đã là một phần của Minsk, nhưng khi đó nó chỉ là một ngôi làng nhỏ. Tôi nhớ hàng rào thép gai đen đúa, mọi người ai cũng tối sầm, tất cả chung nhau một gương mặt. Chúng tôi không nhận ra ba, còn ông thì trông thấy chúng tôi. Ông muốn xoa đầu tôi, nhưng vì sao đó mà tôi lại sợ đến gần dây thép gai, tôi kéo mẹ về nhà.

Ba tôi trở về nhà khi nào và như thế nào, tôi không nhớ. Tôi chỉ biết ông làm việc ở nhà máy xay, thế nên mẹ sai chị em tôi mang bữa trưa tới cho ông - tôi và em gái Toma. Toma nhỏ xíu, còn tôi lớn hơn một chút, đã phải mặc áo ngực nhỏ, trước chiến tranh từng có loại áo ngực như thế. Mẹ đưa chúng tôi gói thức ăn, còn trong áo ngực của tôi bà nhét vào những mẩu giấy nhỏ, xé ra từ tập vở. Mẹ dẫn chúng tôi ra cổng, khóc và dặn: “Không được đi đến đâu khác, chỉ được tới chỗ ba”. Sau đó bà đứng đợi cho đến khi thấy chị em tôi sống sót trở về.

Tôi không nhớ nỗi sợ hãi. Một khi mẹ bảo đi thì chúng tôi đi. Lời mẹ dặn - đó mới là điều quan trọng. Chúng tôi chỉ sợ không nghe lời mẹ, không làm điều mẹ dặn. Chúng tôi rất yêu mẹ. Thậm chí chúng tôi còn không thể tưởng tượng là làm sao có thể không vâng lời mẹ.

Trời lạnh, tất cả tập trung bên lò sưởi. Nhà tôi có một chiếc áo tulup[1] rất to, và ba mẹ con tôi đắp chung chiếc áo đó. Để nhóm lò, chúng tôi ra ga ăn cắp than. Chúng tôi lẩn vào thật khéo để người gác dan không nhận thấy, trườn và tì khuỷu tay đỡ mình. Chúng tôi mang về một xô than, người ngợm thì như thợ cạo ống khói: Cả đầu gối, cùi chỏ, mũi và trán đen nhẻm.

Đêm về cả nhà ngủ chung với nhau, không ai muốn ngủ một mình. Chúng tôi có bốn người: Tôi, hai em gái và em trai Boris bốn tuổi mà mẹ nhận làm con nuôi. Sau này chúng tôi mới biết, Boris là con của nữ du kích Lelya Revinskaya, bạn gái mẹ. Còn khi đó mẹ bảo Boris bé bỏng thường phải ở nhà một mình và cậu bé rất sợ, cậu cũng không có gì để ăn. Bà muốn chúng tôi đón nhận và yêu thương cậu bé. Tôi hiểu - chuyện đó không đơn giản. Trẻ con có thể không ưa nhau. Nhưng mẹ đã hành động thông minh, bà không đưa Boris về, mà cử chúng tôi đi đón cậu: “Các con hãy đón Boris về và chơi với em nhé”. Chúng tôi đi đón em về.

Boris có nhiều sách tranh đẹp, em đem tất cả sách theo mình, và chúng tôi mang giúp em. Chúng tôi ngồi bên lò sưởi nghe em kể chuyện cổ tích. Và chúng tôi thích em đến độ còn thân thiết hơn ruột thịt, bởi em biết nhiều chuyện cổ tích. Chúng tôi dặn tất cả bọn trẻ trong sân nhà: “Đừng trêu chọc em ấy”.

Tóc chị em tôi đều sáng màu, còn tóc Boris lại đen. Mẹ cậu có bím tóc đen dầy, và có lần đến nhà chúng tôi chơi, cô ấy tặng tôi một chiếc gương nhỏ. Tôi giấu kỹ chiếc gương và nghĩ nếu mỗi sáng đều soi gương thì tôi cũng sẽ có bím tóc đẹp như thế.

Chúng tôi chạy chơi trong sân, bọn trẻ quát to:

- Boris là con ai?

- Boris là em bọn tớ.

- Thế sao tóc các cậu màu sáng, còn cậu ta thì đen?

- Vì bọn tớ là con gái, còn em ấy là con trai. - Mẹ dạy chúng tôi trả lời như thế.

Mà Boris thực sự đã là người nhà chúng tôi rồi, vì cha mẹ em đã bị giết, còn bọn Đức thì nhăm nhe đưa em vào ghetto. Bằng cách nào đó mà chúng tôi biết chuyện. Mẹ sợ chúng nhận ra và bắt em đi bởi mỗi khi cả nhà cùng đi đâu đó, chúng tôi gọi mẹ là mẹ, còn Boris gọi bà là dì. Mẹ nói với em:

- Hãy kêu ta là mẹ. - Rồi bà cho em một mẩu bánh mì.

Em cầm mẩu bánh mì rồi đi ra:

- Cảm ơn dì.

Nước mắt em nhỏ xuống, nhỏ xuống…

❀ ❀ ❀

[1] Áo khoác mùa đông to dày với lớp lông cừu ở bên trong và lớp vải chần bên ngoài.