Valya Zmitrovich - 11 tuổi
Hiện là công nhân
Tôi không muốn nhớ lại, không muốn hồi tưởng. Không bao giờ muốn.
Chúng tôi là bảy đứa trẻ. Trước chiến tranh mẹ hay cười: “Mặt trời rọi chiếu, trẻ con sẽ lớn nhanh”, nhưng khi chiến tranh bắt đầu, bà khóc: “Thời tao loạn, bọn trẻ con như những hạt đậu…”[1]. Anh Yuzik mười bảy tuổi, tôi - mười một, em Ivan - chín tuổi, Nina - bốn tuổi, Gala - ba tuổi, Alika - hai tuổi, Sasha - năm tháng. Em còn bú, suốt ngày chỉ bú và khóc.
Khi ấy tôi còn chưa biết, mãi sau chiến tranh mọi người mới kể lại, rằng cha mẹ tôi có liên hệ với đội du kích và với tù binh chiến tranh của chúng ta, những người làm ở nhà máy sữa. Dì tôi cũng làm việc ở đó. Tôi nhớ có một tối ở nhà chúng tôi xuất hiện những người đàn ông lạ mặt, và có vẻ như ánh sáng đã lọt ra, mặc dù chúng tôi đã che cửa sổ bằng tấm chăn dày. Một phát súng vang lên - thẳng vào cửa sổ. Mẹ chụp lấy cái đèn giấu xuống bàn.
Mẹ nướng bánh gì đó cho chúng tôi, từ khoai tây mẹ có thể làm đủ mọi thức, như bây giờ người ta hay nói, các món ăn. Mẹ chuẩn bị cho ngày lễ. Tôi nhớ lúc ấy trong nhà tỏa mùi thơm ngào ngạt. Cha thì đang đi cắt cỏ trong rừng. Bọn Đức bao vây rồi ra lệnh: “Bước ra!” Mẹ và chị em tôi, ba đứa trẻ, bước ra. Chúng bắt đầu đánh mẹ, mẹ kêu lên:
- Các con, vào nhà đi!
Chúng bắt bà quay mặt vào bức tường ngoài cửa sổ, bên trong cửa sổ là chúng tôi.
- Con trai lớn bà đâu?
Mẹ đáp:
- Đi đào than bùn.
- Ra đó.
Chúng đẩy mẹ lên xe rồi cũng ngồi vào.
Galya chạy ra khỏi nhà, vừa hét vừa lao tới chỗ mẹ. Chúng ném em lên xe. Còn mẹ kêu to:
- Các con, vào nhà đi!
Cha từ ngoài đồng chạy về, có lẽ mọi người đã báo cho ông biết, ông cầm giấy tờ gì đó chạy theo mẹ. Ông cũng hét lên với chúng tôi: “Các con, vào nhà đi”. Làm như nhà sẽ cứu chúng tôi và mẹ thì đang ở đó vậy. Chúng tôi đợi ngoài sân. Đến tối, đứa thì len ra cửa, đứa thì trèo lên cây táo: Liệu cha mẹ, em gái và anh trai có về không? Chúng tôi thấy từ đầu làng người ta chạy về báo: “Các con, trốn đi. Người thân các con không còn nữa. Chúng đang tới kiếm các con đấy”.
Chị em tôi bò dọc cánh đồng khoai tây ra đầm nước. Chúng tôi ngồi đó cả đêm cho đến khi mặt trời lên. Chúng tôi phải làm gì? Tôi sực nhớ mình đã bỏ quên em út trong nôi. Chúng tôi lén trở về làng, ẵm em đi. Em vẫn còn sống, chỉ tím tái vì la khóc cả đêm. Em Ivan nói: “Chị cho nó ăn đi”. Tôi cho em ăn gì bây giờ. Tôi đâu có sữa. Mà em trai tôi thì cứ sợ em út sẽ chết, không ngừng nhắc nhỏm: “Chị thử đi…”
Bác hàng xóm chạy qua:
- Các con, chúng sẽ lại tới tìm các con đấy. Đi sang nhà dì các con đi.
Mà dì chúng tôi sống ở làng khác. Chúng tôi nói:
- Chúng con sẽ đi tìm dì, nhưng bác cho chúng con biết ba mẹ, em gái và anh trai chúng con đang ở đâu được không?
Bà nói tất cả đã bị bắn. Họ đã nằm lại trong rừng.
- Nhưng các con không được ra đó.
- Chúng con đến chào ba mẹ rồi sẽ rời làng.
- Không nên, các con.
Bà tiễn chị em tôi ra khỏi làng, nhất định không cho chúng tôi đi về phía cha mẹ đang nằm.
Nhiều năm sau tôi được biết, mẹ bị móc mắt, giật tóc và cắt ngực. Galya nhỏ bé trốn dưới cây thông, và chúng đã thả chó bẹc giê ra. Lũ chó mang em về từng mảnh. Mẹ còn sống, mẹ hiểu hết. Mọi thứ ngay trước mắt mẹ…
Sau chiến tranh chỉ còn lại tôi và Nina, hai chị em. Tôi tìm thấy em ở chỗ những người cưu mang, tôi đưa em về. Chúng tôi đến ủy ban vùng: “Xin hãy cho chúng tôi một phòng, hai chị em tôi sẽ sống chung với nhau”. Người ta cho chị em tôi một góc hành lang trong cư xá công nhân. Tôi làm việc ở nhà máy, còn Nina học ở trường phổ thông. Tôi không bao giờ gọi em bằng tên, mà luôn là: “Em gái nhỏ”. Tôi chỉ còn mình em. Duy nhất.
Tôi không muốn nhớ. Nhưng cần phải kể cho ai đó về nỗi đau đớn đời mình. Thật khó để khóc một mình…
❀ ❀ ❀
[1] Có thể là thành ngữ “Những hạt đậu trong một vỏ” hàm ý đông con, tuổi sàng sàng nhau.