Liuba Aleksandrovic -11 tuổi

Hiện là công nhân

Tôi không muốn, tôi không muốn thậm chí là nhắc lại từ “chiến tranh”.

Chiến tranh lan đến chúng tôi rất nhanh. Ngày 9 tháng Bảy, chỉ sau vài tuần, tôi còn nhớ, chiến sự đã nổ ra ở trung tâm Senno[1] của chúng tôi. Người tị nạn xuất hiện, nhiều đến độ không biết để họ nương náu vào đâu, bởi không đủ nhà dân. Như nhà chúng tôi chẳng hạn, chứa tới sáu gia đình kèm trẻ em. Và nhà nào cũng vậy.

Đầu tiên là người, sau đến súc vật cũng được sơ tán. Tôi nhớ chuyện này rất rõ, bởi nó đáng sợ lắm. Những bức tranh khủng khiếp. Ga gần chỗ chúng tôi nhất là ga Bogdan, đến giờ nó vẫn còn, nằm giữa thị trấn Orsha và Lepel. Nơi đây, đi về hướng ga này, người ta sơ tán không chỉ súc vật của làng chúng tôi, mà còn của toàn tỉnh Vitebsk. Mùa hè rất nóng, súc vật được lùa thành từng đàn lớn: bò, cừu, heo, dê… Ngựa được lùa riêng. Những người chăn dắt mệt đến độ không buồn để ý có bao nhiêu con, và chúng đang đi đâu. Những con bò cái không được vắt sữa chạy vào sân và đứng cạnh hàng hiên cho đến khi được vắt sữa mới thôi. Người ta vắt sữa chúng dọc đường, sữa chảy cả xuống đất. Lũ lợn càng khổ hơn, chúng không chịu được cái nóng và đường xa. Chúng đi và ngã quỵ, xác trương phình vì nóng bức, ghê rợn đến độ buổi tối tôi sợ không dám ra khỏi nhà. Khắp nơi là thây ngựa, cừu, bò… Người ta không kịp chôn chúng, và mỗi ngày xác chúng lại trương lên. Phồng tướng.

Những người nông dân biết nuôi một con bò nhọc công ra sao, nên họ khóc khi thấy súc vật chết. Chúng đâu phải là cây mà im lặng ngã xuống, chúng còn gào thét, hí rống, rên rỉ…

Tôi nhớ lời ông tôi: “Vì điều gì mà chúng, những con vật vô tội ấy, phải chết? Chúng còn không thể nói được gì”. Ông tôi là người mê sách, tối nào ông cũng đọc.

Chị tôi trước chiến tranh làm việc trong đảng bộ huyện, và người ta để chị lại hoạt động bí mật. Chị mang về nhà nhiều sách, ảnh, cờ đỏ từ thư viện của huyện. Chúng tôi đào lỗ chôn chúng dưới các gốc táo trong vườn. Cả thẻ đảng của chị. Chúng tôi đào vào ban đêm, và tôi có cảm giác rằng màu đỏ, sắc đỏ cũng lộ rõ ngay từ lòng đất.

Quân Đức tràn đến thế nào, chẳng hiểu sao tôi lại không nhớ. Tôi chỉ nhớ khi chúng đã xuất hiện, dồn hết chúng tôi lại, hết cả làng. Chúng đặt súng máy ở phía trước và lệnh phải trả lời, quân du kích ở đâu, họ đến gặp ai. Mọi người im lặng. Chúng đếm cứ mỗi ba người thì bắt một người đem ra bắn. Chúng bắn cả thảy sáu người: Hai người đàn ông, hai người đàn bà và hai thiếu niên. Rồi bỏ đi.

Đêm ấy tuyết đầu mùa rơi. Đó là Năm mới. Mà dưới lớp tuyết ấy là những thây người. Chẳng ai chôn, chẳng ai đóng quan tài. Những người đàn ông đã trốn cả vào rừng. Cánh phụ nữ lớn tuổi phải đốt các nhánh cây khô để hong ấm đất mà đào mộ. Họ phải nện xẻng rất lâu trên đất mùa đông.

Chẳng bao lâu bọn Đức quay lại. Vài ngày sau đó, chúng tập trung hết trẻ con, tất cả mười ba đứa, bắt chúng tôi đi trước đoàn binh của chúng - chúng sợ mìn. Chúng tôi đi trước, bọn chúng ngồi trên xe chạy theo sau. Nếu cần, chẳng hạn như muốn lấy nước giếng, chúng đưa chúng tôi xuống giếng trước. Cứ thế chúng tôi đi bộ tới mười lăm cây số. Bọn con trai không quá sợ, nhưng mấy đứa con gái thì vừa đi vừa khóc. Tuyệt đối không được chạy. Tôi nhớ chúng tôi phải đi chân trần, mà lúc đó mới đầu mùa xuân. Mới những ngày đầu xuân.

Tôi muốn quên, tôi muốn quên đi những điều ấy.

Bọn Đức đi khắp các nhà. Chúng gom những bà mẹ của du kích quân rồi chặt đầu họ giữa làng. Chúng lệnh cho chúng tôi: “Nhìn đi”. Trong một gian nhà không tìm thấy ai, chúng bèn bắt và treo cổ con mèo của họ. Nó treo lơ lửng trên dây, như một đứa trẻ con.

Tôi muốn quên tất cả.

❀ ❀ ❀

[1] Một thị trấn của tỉnh Vitebsk (Belarus).