Nina Yeroshevich - 9 tuổi
Hiện là giáo viên thể dục
Trong nhà tất cả đang hồi hộp vì một sự kiện lớn.
Lúc chiều, chú rể đã tới nhà dạm hỏi chị cả chúng tôi. Mọi người bàn luận đến đêm, khi nào thì tổ chức đám cưới, đôi trẻ sẽ đăng ký kết hôn ở đâu, mời bao nhiêu khách. Nhưng mới sáng sớm ba đã được gọi lên ủy ban Quân vụ. Khắp làng ồn ào: Chiến tranh! Mẹ tôi lo âu: Sẽ thế nào đây? Tôi chỉ nghĩ đúng một chuyện: Sao cho sống qua được hết ngày hôm ấy. Vẫn chưa có ai giải thích cho tôi chiến tranh - đó không phải là chuyện một ngày, hai ngày, mà có thể sẽ rất dài.
Và lúc đấy đang là mùa hè nóng bức. Tôi muốn ra sông chơi, nhưng mẹ bắt chúng tôi lại chuẩn bị di tản. Tôi còn có một cậu em trai mới từ bệnh viện về vì em vừa mổ chân, em trở về trên đôi nạng. Nhưng mẹ bảo: “Tất cả đều phải đi”. Đi đâu? Không ai biết. Chúng tôi đi được năm cây số, em trai khập khiễng bước và khóc. Đi đâu được khi em như thế? Chúng tôi quay trở lại. Ở nhà ba đang chờ chúng tôi. Tất cả những người đàn ông lên ủy ban Quân vụ buổi sáng đã quay trở về, bọn Đức đã chiếm trung tâm huyện. Thị trấn Slutsk[1].
Khi những quả bom đầu tiên bay ra tôi đứng và dõi theo cho đến khi chúng rơi xuống đất. Ai đó chỉ rằng phải há miệng to, để không bị điếc vì tiếng bom. Và tôi há to miệng, bịt tai nhưng dẫu thế nào vẫn nghe rõ mồn một tiếng bom. Chúng rít lên. Đáng sợ đến nỗi không chỉ mặt, mà khắp cơ thể tôi như thể căng ra. Ngoài sân nhà chúng tôi có treo một cái xô. Khi mọi thứ đã im ắng, chúng tôi tháo nó xuống, đếm được 58 lỗ thủng. Cái xô màu trắng, có lẽ từ phía trên chúng tưởng ai đó đội khăn choàng trắng đứng ngoài sân, và chúng đã bắn… Để tiêu khiển.
Đám lính Đức đầu tiên vào làng với những chiếc mô tô được tô điểm bằng cành bạch dương. Như chúng tôi vẫn làm khi tổ chức đám cưới. Chúng bẻ gãy những cành bạch dương. Ghé mắt qua hàng giậu bằng cây miên liễu, chúng tôi chăm chú quan sát. Dường như chúng cũng giống người thường. Tôi muốn xem đầu chúng, chẳng hiểu sao tôi lại nghĩ lũ chúng không có đầu. Đã có lời đồn đại rằng chúng giết người rồi đốt xác. Còn ở đây chúng đi xe, cười đùa. Hài lòng, rám nắng.
Buổi sáng chúng tập thể dục trong sân trường. Dội nước lạnh. Xắn tay áo, ngồi vào mô tô và phóng đi.
Ở phía sau làng, bên cạnh nhà máy sữa chúng đào một cái hố lớn, và mỗi ngày từ năm, sáu giờ sáng ở đó vọng ra tiếng súng. Chỉ cần có tiếng súng, thậm chí lũ gà trống cũng ngưng gáy, lẩn trốn. Một buổi chiều nọ, ba đánh xe ngựa chở tôi ra đó, ông buộc con ngựa không xa cái hố, “Ba đi xem sao”, ông nói. Chị họ của ông bị bắn ở đó. Ông đi, và tôi theo sau ông.
Bỗng nhiên ba quay lại, che cái hố khỏi tầm mắt tôi. “Quay lại đi. Con không được đi tiếp nữa”. Tôi chỉ thấy, khi bước qua suối, nước ở đó đỏ quạch… Và đám quạ xao xác bay… Chúng nhiều đến nỗi tôi hoảng sợ thét lên. Còn ba tôi vài ngày sau đó không thể ăn gì. Cứ thấy quạ ông lại chạy vào nhà, cả người run lên như đang sốt.
Trong công viên Slutsk chúng treo cổ hai gia đình du kích. Đang đợt băng giá, những cái xác đông cứng đến độ khi gió thổi, chúng phát ra tiếng lách cách như đám cây bị phủ băng trong rừng. Cái âm thanh ghê rợn ấy…
Khi làng được giải phóng, ba tôi cùng hồng quân ra mặt trận. Ông đi rồi, chúng tôi may những chiếc áo đầu tiên trong chiến tranh. Mẹ may chúng từ những miếng vải bọc chân màu trắng, và nhuộm đen. Nhưng một tay áo bị thiếu màu, mà tôi lại muốn khoe áo mới với các bạn gái ngay. Thế là tôi đứng tựa bên cửa nhà, khoe cái tay áo đẹp, còn tay áo xấu tôi giấu bên trong. Tôi đã nghĩ mình ăn mặc thật đỏm dáng, thật xinh đẹp!
Trong trường học, ngồi trước tôi là Anya. Cha mẹ bạn ấy đã mất, Anya sống cùng bà. Họ là người tị nạn từ Smolensk. Trường phát cho Anya áo khoác, ủng dạ và giày cao su sáng bóng. Cô giáo mang về và đặt tất cả chúng lên bàn học cho Anya. Chúng tôi ngồi im thin thít, không ai trong chúng tôi có được đôi ủng dạ như thế, áo khoác đông như thế. Tất cả đều ganh tị. Ai đó trong bọn con trai còn xô ngã Anya và nói: “Số may thế!” Bạn ấy gục xuống bàn và khóc. Suốt bốn tiết học.
Ba tôi trở về từ mặt trận, mọi người đều đến gặp ba, và nhìn chúng tôi, bởi ba đã trở về với chúng tôi.
Người đầu tiên đến là cô bạn ấy…
❀ ❀ ❀
[1] Thị trấn nằm ở trung tâm Belarus, cách thủ đô Minsk 105 ki-lô-mét về phía nam.
