Maria Puzan - 7 tuổi
Hiện là công nhân
Xin thứ lỗi, khi tôi nhớ lại điều này. Tôi không thể. Tôi… tôi không thể nhìn vào mắt người khác.
Chúng lùa bò ra khỏi kho chứa, rồi đẩy mọi người vào đó. Trong đó có cả mẹ tôi. Tôi và em trai trốn trong bụi cây, em mới hai tuổi, em không khóc. Và con chó của chúng tôi cũng ngồi cùng.
Buổi sáng chúng tôi quay về nhà, nhưng không thấy mẹ. Không có ai cả. Chỉ còn lại mình chúng tôi. Tôi đi lấy nước, phải nhóm lò vì em trai đòi ăn. Trên cần giếng chúng treo cổ hàng xóm chúng tôi. Tôi quay sang tận đầu kia ngôi làng, ở đó có một cái giếng gạch ngói, nước ở đó sạch nhất. Ngon nhất. Nhưng ở đó cũng có người bị treo cổ. Tôi trở về với những cái xô không. Em tôi khóc vì đói. “Cho em bánh mì. Cho em một miếng thôi”. Có lần tôi đã phải cắn nó, để nó thôi khóc xin.
Chúng tôi sống như thế vài ngày. Chỉ một mình trong làng. Mọi người đều bị bắn hoặc bị treo cổ. Chúng tôi không sợ người chết, tất cả họ đều là người quen. Sau đó, chúng tôi gặp một người đàn bà không quen biết, và chúng tôi bắt đầu khóc: “Chúng cháu muốn sống với dì. Sống một mình sợ lắm”. Bà để chúng tôi ngồi lên xe trượt và đưa chúng tôi về làng mình. Bà có hai đứa con trai và thêm hai chúng tôi nữa. Chúng tôi sống như thế cho đến lúc quân ta về.
…Trong trại mồ côi người ta tặng tôi chiếc váy màu cam với những cái túi nhỏ. Tôi yêu nó làm sao, tôi dặn mọi người rằng: “Nếu mình chết, hãy chôn mình trong chiếc váy này”. Mẹ chết rồi, ba cũng chết rồi, chẳng bao lâu nữa tôi cũng sẽ chết. Tôi cứ chờ - chờ đến phiên mình chết. Tôi luôn khóc khi nghe thấy từ “mẹ”. Có lần tôi bị mắng vì chuyện gì đó và bị bắt đứng trong góc, tôi vùng chạy khỏi trại mồ côi. Và đã vài lần tôi chạy đi tìm mẹ.
Tôi không nhớ ngày sinh của mình. Mọi người bảo, cứ chọn bất cứ ngày nào mình muốn. Ngày nào mà em thích đấy. Tôi thì thích những ngày lễ tháng Năm. “Sẽ chẳng ai tin nếu tôi nói tôi sinh ngày 1 hay 2 tháng Năm, nhưng họ sẽ tin nếu tôi nói mình sinh ngày 3 tháng Năm, nó sẽ giống thật hơn”. Những người sinh trong cùng một quý sẽ được tổ chức chung một bàn tiệc có kẹo có trà, và được tặng quà. Các cô gái sẽ được tặng váy, còn các cậu trai - áo sơ mi. Một lần nọ, có một cụ ông ghé đến trại mồ côi và phát tặng chúng tôi thật nhiều trứng luộc. Ông rất vui vì đã làm chúng tôi vui. Chuyện đó đúng vào ngày sinh nhật của tôi.
Tôi đã không còn nhỏ nữa, nhưng vẫn buồn vì không có đồ chơi. Khi tất cả đã ngủ, tôi rứt từ gối ra những chiếc lông vũ và ngắm nghía nó. Đó là trò chơi yêu thích của tôi. Mỗi khi bệnh, tôi nằm bẹp và mơ về mẹ. Tôi muốn được ở một mình bên mẹ, và được mẹ cưng chiều.
Mãi mà tôi chẳng chịu lớn. Tất cả những đứa trẻ trong trại mồ côi đều còi cọc. Tôi nghĩ, có lẽ là vì buồn. Chúng tôi không lớn vì ít được nghe những lời âu yếm. Không có mẹ, người ta không thể lớn.