Valera Nichiporenko - 4 tuổi.
Hiện là tài xế xe buýt
Đó đã là năm bốn mươi tư.
Tôi, khi đó có lẽ đã tám tuổi? Tôi nghĩ là tầm tám tuổi… Và tôi đã biết mình không còn ba. Những người khác nhận giấy báo tử nhưng vẫn đợi. Còn chúng tôi thì đã có dấu hiệu chắc chắn. Có bằng chứng rõ ràng. Bạn ba đã chuyển về chiếc đồng hồ của ông cho đứa con trai, là tôi. Cha đã dặn bạn mình như thế trước khi mất. Bây giờ tôi vẫn còn chiếc đồng hồ này, tôi đang giữ nó trên tay.
Chúng tôi ba người sống bằng tiền lương của mẹ. Sống lay lắt bằng nước và bánh mì. Em gái tôi ốm. Em bị lao phổi thể hoạt động[1]. Bác sĩ nói với mẹ: Em cần được ăn, cần bơ, mật ong. Mỗi ngày phải có bơ! Mà với chúng tôi lúc đó, bơ là vàng. Một mẩu vàng. Một điều không tưởng. Theo giá thị trường, tiền lương của mẹ chỉ đủ mua ba chiếc bánh mì. Còn để mua bơ, số tiền này chỉ có thể mua được hai lạng.
Chúng tôi còn giữ một bộ đồ của ba. Tôi và mẹ mang ra chợ. Chúng tôi tìm được người mua rất nhanh bởi bộ đồ rất đẹp. Ba tôi mua nó trước chiến tranh và chưa kịp mặc lần nào. Bộ đồ treo trong tủ, còn mới nguyên. Người mua ướm thử, mặc cả rồi đưa tiền, trong khi tôi hét váng cả chợ: “Đừng đưa bác ấy bộ đồ của ba!” Thậm chí công an đã phải đến chỗ chúng tôi…
Sau chuyện đó ai có thể nói trẻ em không biết chiến tranh? Ai…
❀ ❀ ❀
[1] Dạng lao phổi tìm thấy vi khuẩn trong mẫu thử, vì đôi khi mắc lao phổi nhưng xét nghiệp âm tính giả.