Phedya Trutko - 13 tuổi

Hiện là trưởng bộ phận kiểm tra kỹ thuật nhà máy đá vôi

Chuyện là thế này.

Hai ngày trước chiến tranh chúng tôi đưa mẹ vào viện, bà ốm nặng. Bệnh viện nằm ở Brest. Và chúng tôi không bao giờ gặp lại mẹ nữa.

Hai ngày sau quân Đức vào thành phố. Chúng đuổi người ốm khỏi bệnh viện, còn những ai không đi được, chúng chở đi đâu đó trên ô tô. Trong số đó, như người ta kể lại, có cả mẹ tôi. Rồi chúng bắn họ. Nhưng ở đâu? Như thế nào? Lúc nào? Tôi không biết, không một dấu tích nào cả.

Chiến tranh ập đến với tôi, em gái và cha tại căn nhà ở Bereza. Anh Volodia đang học ở trường trung cấp kỹ thuật đường bộ Brest. Một anh khác, Alexandr, tốt nghiệp trường trung cấp hải quân ở Pinsk, và làm thợ máy trên tàu thủy.

Cha chúng tôi - Stepan Alekseyevich Trutko - là phó chủ tịch ủy ban vùng Bereza. Từ trên gởi xuống ông mệnh lệnh - phải rút lui cùng các tài liệu về Smolensk. Ông chạy về nhà và nói:

- Phedya, nhanh đi đón em gái và đưa tới nhà ông nội ở Ogorodniki đi.

Buổi sáng chúng tôi tới thái ấp chỗ ông nội, và đến đêm anh trai Volodya gõ cửa sổ, anh đã đi bộ suốt hai ngày hai đêm để thoát khỏi Brest. Tháng Mười, anh Aleksandr cũng đến. Anh kể, chuyến tàu đang đi tới Dnepropetrovsk thì bị đánh bom. Những người sống sót đều bị bắt làm tù binh. Chỉ có một số ít trốn thoát, trong đó có anh trai Sasha[1] của chúng tôi.

Mọi người hết sức mừng rỡ khi du kích tới nhà ông tôi - chúng tôi ra đi cùng họ! Chúng tôi sẽ báo thù.

- Em học hết lớp mấy rồi? - Người chỉ huy hỏi khi tôi được dẫn tới chỗ ông.

- Lớp Năm ạ.

Và tôi nghe lệnh:

- Vậy hãy ở lều số 7.

Các anh trai tôi được giao súng trường, còn tôi thì chỉ có cây bút chì.

Tôi là đội viên. Đó là ưu thế của tôi, tôi đã là đội viên. Tôi xin về một đơn vị chiến đấu.

- Chỗ chúng ta bút chì ít hơn súng trường nhiều. - Người chỉ huy mỉm cười.

Xung quanh đang là chiến tranh, mà chúng tôi lại học. Chúng tôi gọi trường mình là “trường học xanh”. Không bàn, không lớp, không sách giáo khoa, chỉ có thầy giáo và học sinh. Tất cả có độc quyển sách đánh vần, một sách lịch sử, một sách bài tập số học và một sách ngữ pháp. Không giấy, phấn, mực và bút chì. Chúng tôi dọn sạch đồng cỏ, đổ cát, và dùng những nhánh cây viết lên đó. Đấy chính là “bảng đen” của chúng tôi. Thay cho tập vở, những người du kích mang về cho chúng tôi truyền đơn của Đức, giấy bồi và báo cũ. Thậm chí họ còn tìm được ở đâu đó chuông báo. Tiếng chuông làm tất cả hân hoan. Có trường học thật sự nào mà không có tiếng chuông reo chứ? Ngoài ra, chúng tôi còn có cả khăn quàng đỏ.

- Bá-o độ-ng! - Người trực nhật hô to.

Đồng cỏ vắng lặng.

Sau trận bom lớp học lại tiếp tục. Các học sinh lớp Một viết lên cát dòng chữ: Mẹ rửa khung cửa…

Từ những nhành cây gỗ và ván hỏng, người ta làm ra những bàn tính lớn. Họ còn đẽo gỗ để làm một số bộ chữ cái. Thậm chí chúng tôi còn có cả giờ thể dục với sân thể thao đầy đủ xà đơn, đường chạy, một cây cột và những vòng tròn để ném lựu đạn. Tôi ném lựu đạn xa hơn tất cả.

Học xong lớp Sáu, tôi kiên quyết nói sẽ học tiếp lớp Bảy sau chiến tranh. Họ trao cho tôi súng trường. Sau đó tôi tìm được thêm một khẩu cạc bin của Bỉ. Nhỏ và nhẹ.

Tôi bắn tốt. Và đã quên môn Toán.

❀ ❀ ❀

[1] Tên âu yếm của Alexandr.