Ghenya Zavoiner - 7 tuổi

Hiện là điều phối viên phát thanh

Tôi giữ được gì nhiều nhất trong ký ức? Từ những ngày ấy…

Tôi nhớ chúng bắt cha tôi. Lúc ấy ông mặc áo bông, mặt ông thì tôi không nhớ, nó hoàn toàn biến mất khỏi ký ức tôi. Tôi nhớ đôi tay ông. Bọn Đức đã cột chúng lại bằng dây thừng. Cánh tay của ba. Nhưng dù cố cách mấy tôi cũng không nhớ nổi ai đến bắt ông. Chúng có vài người…

Mẹ không khóc. Cả ngày mẹ đứng bên cửa sổ.

Người ta bắt ba, còn mẹ con tôi thì bị đưa về khu ghetto[1] và bắt đầu sống sau hàng rào dây kẽm gai. Nhà chúng tôi nằm bên đường, mỗi ngày những chiếc gậy ném vào sân nhà chúng tôi. Tôi thấy một tên Đức ngay cạnh cổng rào nhà tôi, mỗi khi giải nhóm nào đó đi bắn, hắn đều đánh họ bằng những chiếc gậy này. Khi gậy gãy, hắn ném ra sau lưng. Vào sân nhà chúng tôi. Tôi muốn nhìn thấy mặt hắn chứ không phải từ sau lưng, và có lần đã thấy: Một gã nhỏ con, đầu hói. Hắn ì ạch và thở hồng hộc. Trí tưởng tượng con trẻ của tôi không khỏi bị chấn động vì hắn ta hóa ra lại bình thường như thế.

Chúng tôi tìm thấy bà bị giết trong căn hộ của mình. Chúng tôi chôn bà. Bà thông thái và vui vẻ của chúng tôi, người yêu nhạc Đức. Văn học Đức.

Có lần, khi mẹ đi đổi đổ lấy thực phẩm, khu ghetto bắt đầu vụ bố ráp. Bình thường chúng tôi trốn ở hầm chứa, còn lần này chúng tôi leo cả lên gác mái. Nó đã bị hỏng một bên, và điều đó đã cứu sống chúng tôi. Bọn Đức lấy lưỡi lê thọc lên trần nhà, nhưng chúng không leo lên gác mái vì nó đã bị hỏng. Còn dưới hầm thì chúng ném lựu đạn.

Cuộc bố ráp kéo dài tận ba ngày, ba ngày chúng tôi ngồi trên gác mái. Không có mẹ bên cạnh. Chúng tôi chỉ nghĩ về mẹ. Khi cuộc bố ráp đã xong, chúng tôi đứng bên cửa đợi: Bà còn sống hay không? Bỗng nhiên, từ ngoài ngõ, người hàng xóm cũ của chúng tôi xuất hiện, ông đi ngang qua mà không dừng lại, nhưng chúng tôi kịp nghe thấy ông nói: “Mẹ các cháu còn sống”. Khi mẹ trở về, ba đứa chúng tôi chỉ đứng và nhìn mẹ, không đứa nào khóc, không còn nước mắt, chỉ có sự yên bình nào đó. Thậm chí chúng tôi còn không thấy đói.

Lần nọ, chúng tôi đang đứng cùng mẹ bên hàng rào kẽm gai, thì một người phụ nữ xinh đẹp đi ngang qua. Bà dừng lại cạnh chúng tôi ở phía bên kia rào và nói với mẹ: “Thật tội nghiệp chị và các cháu”. Mẹ đáp lời bà: “Nếu bà xót thương, hãy đưa con gái tôi về ở với bà”. “Được”, người đàn bà nghĩ ngợi. Những chuyện tiếp sau họ nói thì thầm.

Ngày hôm sau mẹ dẫn tôi ra cửa khu ghetto:

- Ghenechka, con đưa xe đẩy với búp bê đến chỗ dì Marusa đi (đó là người hàng xóm của chúng tôi).

Tôi nhớ lúc đó tôi mặc gì: Chiếc áo cánh xanh, bên ngoài khoác áo len với những chóp tròn trắng tinh. Tất cả những gì tốt đẹp nhất, hội hè nhất.

Mẹ đẩy tôi ra cổng ghetto, còn tôi cứ ôm lấy mẹ. Mẹ đẩy tôi đi mà trào nước mắt. Tôi nhớ mình đã đi thế nào… Tôi nhớ nơi nào là cánh cổng, nơi nào có chốt cảnh vệ…

Tôi đẩy xe đến nơi mẹ tôi đã bảo, ở đó người ta mặc cho tôi cái áo lông rồi đưa tôi lên xe ngựa. Càng đi xa tôi càng khóc và lẩm bẩm: “Chỗ nào có mẹ, mẹ ơi, con cũng sẽ ở đó. Ở đó, chỗ nào có mẹ…”

Người ta đưa tôi vào một trang trại, cho tôi ngồi lên băng ghế. Gia đình mà tôi được đưa tới, có bốn người con. Vậy mà họ còn nhận thêm tôi. Tôi muốn mọi người biết tên người phụ nữ đã cứu tôi - Olympiya Pozharitskaya ở làng Ghenevichi huyện Volozhin. Tôi biết mình sống ở đó lâu bao nhiêu, nỗi sợ của gia đình đó kéo dài bấy nhiêu. Họ có thể bị bắn bất cứ lúc nào. Cả gia đình. Và bốn đứa trẻ. Vì việc họ đã che giấu một đứa bé Do Thái từ khu ghetto. Tôi là tử thần của họ. Cần phải có một trái tim vĩ đại nhường nào! Một trái tim vượt sức con người. Mỗi khi quân Đức xuất hiện, họ liền giấu tôi đi đâu đó. Rừng ngay bên cạnh, rừng đã cứu chúng tôi. Người đàn bà ấy thương những đứa con của mình và tôi như nhau. Nếu có gì cần phân phát, bà phát cho tất cả, nếu âu yếm, bà âu yếm tất cả. Tôi gọi bà là má. Ở đâu đó tôi có mẹ, còn ở đây tôi có má.

Khi xe tăng tiến gần trang trại, tôi đang chăn bò, vừa thấy xe tăng, tôi liền ẩn nấp. Tôi không tin đó là xe tăng của ta, nhưng khi nhận ra những ngôi sao đỏ, tôi chạy ra đường. Từ chiếc tăng đầu tiên, một người lính nhảy xuống, chụp lấy tôi và giơ cao, thật cao. Lúc đó má cũng chạy ra, bà hạnh phúc và đẹp làm sao, vì muốn chia sẻ điều gì đó tốt đẹp nên bà kể rằng mình cũng đã góp phần cho chiến thắng này. Và bà kể đã cứu tôi, một bé gái Do Thái trong trại tập trung. Khi đó, người lính đã siết tôi vào lòng, tôi gầy gò rúc dưới cánh tay ông, và ông ôm cả má với vẻ mặt như thể bà đã cứu mạng con gái ông ta. Người lính nói gia đình ông đã chết hết, và khi nào chiến tranh chấm dứt, ông sẽ trở lại đưa tôi về Moskva. Nhưng tôi không chịu, dù tôi không biết mẹ tôi còn sống hay không.

Những người khác cũng chạy tới, họ ôm lấy tôi. Tất cả đều kể họ đã đoán là trong trang trại có giấu người nào đó.

Sau đó, mẹ tôi đến đón tôi. Bà bước vào sân và trước mặt người phụ nữ ấy cùng các con của bà, mẹ tôi quỳ xuống…

❀ ❀ ❀

[1] Khu phố được trưng dụng để định cư bắt buộc những người dân theo một dấu hiệu phân biệt đối xử nào đó: dân tộc, sắc tộc hay tôn giáo. Thời Thế chiến thứ Hai đó thường là những khu tập trung người Do Thái.