Tại Casterbridge
Sừng sững một tòa ngang dọc vẻ cao sang,
Với trụ tường, khung cửa, những hàng lan can tạc,
Thời của Eliza, bậc trị vì khôn khéo, khéo tạo tác.—
Trông xuống thị dân, điền chủ, kẻ bần cùng,
Nó mỉm cười dọc con phố dài gần dặm trường.
Nhưng vận xui đã ập đến chốn này;
Những vẻ đẹp nguy nga trên mái ngói, trên tường xây
Rơi vào tay kẻ tầm thường. Tất cả đều bị phán quyết:
Từ đường gờ, góc tường, cho đến mái vòm cong, họa tiết,
Mọi tuyệt tác cổ xưa, giờ đây bị đập phá, vùi thây.
Trong số đám thợ phá dỡ được thuê vào,
Có một người, khi được giao việc, lặng im không nói.
Đến lúc phải bắt tay, anh ngước nhìn rồi đáp lời cứng cỏi:
“Dẫu tôi có túng thiếu nhường nào,
Tôi cũng chẳng đời nào giúp phá một ngôi nhà đẹp đến thế sao!”
“Cái đói thật khắt nghiệt. Nhưng nếu điều kiện là vậy—
Không tiền công, hoặc phải nhuốm nhơ bàn tay
Bằng việc phá hủy những thứ thời đại này không thể thay thế,
Chỉ để cứu vãn tâm hồn vô vị của chính mình—
Thà tôi nhịn đói còn hơn. Đời người đâu đáng là bao!”
Bị xua đuổi cùng những lời chế giễu, anh thu dọn đồ nghề rồi rời đi,
Lang thang không việc làm; bởi ai mà dại gì
Kết thân với kẻ dám cả gan chỉ trích,
Bàn luận chuyện thẩm mỹ, thói đời khó nhọc:
Những kẻ thô kệch chỉ cần biết cúi đầu làm việc, chẳng cần nghĩ suy.
Năm tháng dần trôi. Anh già đi, suy sụp, ốm đau, rồi lìa đời:
Người ta bảo nhau: “Một gã gàn dở, cứng đầu
Đã chết rồi.” Chẳng ai thở dài khi nghe tiếng chuông sầu,
Chẳng ai tìm đến nơi chôn cất anh nằm lại;
Tên tuổi anh, gương mặt khắc khổ, sớm bị lãng quên mau.
Những phiến đá của ngôi nhà đẹp ấy giờ nằm rải rác khắp nơi,
Chẳng mấy ai còn nhớ dáng hình xưa cũ.
Nhưng mỗi khi đi ngang qua, lòng tôi lại khao khát ấp ủ,
Tin rằng sự thật đúng như trí tưởng tượng gọi tên:
“Lời phản kháng của anh vẫn sống mãi nơi những điều bất tử không quên!”